Διεθνές συνέδριο στην Αιδηψό για τη σχέση αλκοόλ και καρκίνου
Η σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και τον καρκίνο βρίσκεται στο επίκεντρο μιας διεθνούς επιστημονικής συνάντησης που πραγματοποιείται στην Ελλάδα, φέρνοντας στο προσκήνιο έναν σημαντικό αλλά συχνά υποτιμημένο παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία.
Το 5ο Διεθνές Συνέδριο για το Αλκοόλ και τον Καρκίνο διοργανώνεται από τις 10 έως τις 13 Μαΐου 2026 στο Thermae Sylla Hotel, στην Αιδηψό της Εύβοιας. Το συνέδριο συνδιοργανώνουν η Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Yale, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με την υποστήριξη του Δήμου Ιστιαίας–Αιδηψού.
Η σημασία του συνεδρίου γίνεται σαφέστερη μέσα από τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα. Το αλκοόλ έχει ταξινομηθεί από τον IARC/WHO ως καρκινογόνος παράγοντας της Ομάδας 1, ενώ εκτιμάται ότι το 2020συνδέθηκε με περίπου 741.000 νέα περιστατικά καρκίνου σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ σε σχέση με τον κίνδυνο καρκίνου, καθώς ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για ορισμένες μορφές της νόσου.
Τα θέματα που θα συζητηθούν
Στο συνέδριο θα παρουσιαστούν οι νεότερες εξελίξεις στην έρευνα για το αλκοόλ και την καρκινογένεση, μέσα από κεντρικές ομιλίες, θεματικές συνεδρίες και επιστημονικές παρουσιάσεις. Η θεματολογία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα, από τη μοριακή βιολογία, τη γονιδιωματική και το εκθεσίωμα έως την τεχνητή νοημοσύνη, το μικροβίωμα και τις σύγχρονες κλινικές εφαρμογές.
Στην Αιδηψό αναμένεται να βρεθούν περισσότεροι από 50 επιστήμονες διεθνούς κύρους από ιδρύματα όπως το Yale, το Stanford, το Imperial College London, το National Cancer Institute, το Johns Hopkins, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και ο IARC. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη συμμετοχή μεταπτυχιακών φοιτητών και νέων ερευνητών, καθώς και στη δικτύωση μεταξύ επιστημόνων από διαφορετικά πεδία και χώρες.
Ο Καθηγητής Vasilis Vasiliou, Πρόεδρος του Συνεδρίου, αναφέρει ότι η διοργάνωση του ICAC 2026 στην Αιδηψό έχει ιδιαίτερη προσωπική σημασία για τον ίδιο, καθώς πρόκειται για τον τόπο όπου μεγάλωσε. Πέρα όμως από το προσωπικό στοιχείο, εστιάζει κυρίως στη διεθνή σημασία της επιστημονικής γνώσης που θα παρουσιαστεί στο συνέδριο και σημειώνει ότι «η επιστήμη που θα παρουσιαστεί εδώ έχει άμεσες συνέπειες για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο».
Παράλληλα ο κ. Vasiliou υπογραμμίζει ότι η καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών μέσα από τους οποίους το αλκοόλ συμβάλλει στην καρκινογένεση είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στις αλληλεπιδράσεις του αλκοόλ με άλλες περιβαλλοντικές εκθέσεις, γενετικούς παράγοντες και βιολογικές διαδρομές.
Από την πλευρά του, ο Καθηγητής Δημοσθένης Α. Σαρηγιάννης, Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, υπογραμμίζει ότι η συμμετοχή του ΕΙΕ στη συνδιοργάνωση του ICAC 2026 αντανακλά τη στρατηγική προτεραιότητα του Ιδρύματος να μετατρέπει τη γνώση για τους περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου σε παρεμβάσεις πρόληψης και θεραπείας του καρκίνου.
Ο κ. Σαρηγιάννης σημειώνει ότι το αλκοόλ είναι ένας από τους πιο διαδεδομένους και ταυτόχρονα πιο υποτιμημένους καρκινογόνους παράγοντες, τονίζοντας ότι «δεν δρα μεμονωμένα, αλλά αλληλεπιδρά συνεργιστικά με ολόκληρο το εκθεσίωμα — με το σύνολο δηλαδή των χημικών, βιολογικών και ψυχοκοινωνικών εκθέσεων που συσσωρεύει ο άνθρωπος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του». Αναφέρει ακόμη ότι το νεοσύστατο Κέντρο Αριστείας για τη Θεραγνωστική του Καρκίνου και το αναπτυσσόμενο Athens Comprehensive Cancer Center του ΕΙΕ ενσωματώνουν αυτή την εκθεσιωμική προσέγγιση με σύγχρονες θεραγνωστικές τεχνολογίες, ώστε να επιτυγχάνεται έγκαιρη ανίχνευση, εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνουκαι στοχευμένη θεραπεία.
Ο επικεφαλής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών επισημαίνει επίσης πως «η έρευνα που υλοποιούμε σε μεγάλα ευρωπαϊκά έργα όπως τα PARC, ENVESOME και URBANOME μάς επιτρέπει να χαρτογραφούμε τα μοριακά μονοπάτια μέσα από τα οποία το αλκοόλ συν-διαμορφώνει τον ατομικό κίνδυνο καρκινογένεσης». Σχολιάζοντας τη σημασία του συνεδρίου, ο κ. Σαρηγιάννης τονίζει ότι «συνέδρια όπως το ICAC 2026 είναι κρίσιμα, διότι μετατρέπουν αυτή τη γνώση σε εργαλεία δημόσιας υγείας και κλινικής πράξης — και αυτή ακριβώς είναι η αποστολή που υπηρετούμε στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών».
Tο αλκοόλ προκαλεί τουλάχιστον επτά τύπους καρκίνου
Η συζήτηση για το αλκοόλ και τον καρκίνο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η επίγνωση του κινδύνου παραμένει χαμηλή σε σχέση με άλλους παράγοντες, όπως το κάπνισμα. Σύμφωνα με το Περιφερειακό Γραφείο του ΠΟΥ για την Ευρώπη, το αλκοόλ προκαλεί τουλάχιστον επτά τύπους καρκίνου, μεταξύ των οποίων καρκίνους της στοματικής κοιλότητας, του φάρυγγα, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του ήπατος, του παχέος εντέρου και του μαστού στις γυναίκες.
Το ICAC 2026 φέρνει έτσι στο προσκήνιο ένα πεδίο που αφορά τόσο την επιστημονική έρευνα όσο και τις πολιτικές πρόληψης. Η καλύτερη κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών, των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων και των κοινωνικών παραγόντων που συνδέονται με την κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να συμβάλει σε πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, καλύτερη ενημέρωση του κοινού και αποτελεσματικότερες στρατηγικές για τη μείωση του καρκινικού φορτίου.
