Ειρήνη Αγαπηδάκη: Η πρόληψη κεντρικός άξονας της εθνικής στρατηγικής για την υγεία

Η πρόληψη δεν είναι πια πολυτέλεια. Είναι όρος επιβίωσης για το σύστημα υγείας. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα που ανέδειξε το πάνελ με τίτλο «Συνεργατικές Προσεγγίσεις για την Αντιμετώπιση των Μεγάλων Προκλήσεων Υγείας στην Ελλάδα», στο πλαίσιο του 2ου SFEE Summit, που οργάνωσε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), την Τρίτη 24 Ιουνίου 2025, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Εκπρόσωποι της πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και της φαρμακοβιομηχανίας συζήτησαν τις αναγκαίες συνέργειες, την επένδυση στην πρόληψη και τη μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.

Η εθνική στρατηγική για την πρόληψη

Η Ειρήνη Αγαπηδάκη, Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, που συμμετείχε στο πάνελ, ήταν σαφής: «Δεν περιμένουμε πια να αρρωστήσουμε για να δράσουμε». Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», με πάνω από 3 εκατομμύρια προληπτικές εξετάσεις και 70.000 ζωές που σώθηκαν, αποδεικνύει πως η πρόληψη μπορεί να εφαρμοστεί κεντρικά, με μετρήσιμα αποτελέσματα. Το επόμενο βήμα, η πρόληψη της νεφρικής ανεπάρκειαςμέσω της εξέτασης κρεατινίνης πλάσματος, έρχεται να καλύψει ένα κρίσιμο κενό.

Παράλληλα, η εξαγγελία νομοσχεδίου για τη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων στην κοινότητα δείχνει ότι η πολιτεία αναλαμβάνει σταδιακά πιο ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό πολιτικών υγείας με πυλώνα την πρόληψη.

Ωστόσο, η κα Αγαπηδάκη προειδοποίησε: «Όποια χώρα δεν ακολουθήσει τις εξελίξεις θα υποστεί δραματικές συνέπειες, τόσο στους χρόνια πάσχοντες όσο και στη φαρμακευτική της πολιτική». Η αναφορά στον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας και την παραγωγή μητρώων ανά νόσο αποτυπώνει μια νέα φιλοσοφία στη διαχείριση του τομέα της υγείας: πρόληψη, τεκμηρίωση, συστηματικότητα.

Ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας

Η Λενιώ Καψάσκη, Τεχνική Υπεύθυνη Συστημάτων Υγείας στο Περιφερειακό Γραφείο Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ανέδειξε τις διαρθρωτικές ανισότητες που υπονομεύουν τη φροντίδα υγείας. Αναφερόμενη σε νέο πρόγραμμα ενίσχυσης της πρωτοβάθμιας φροντίδας, υπογράμμισε την ανάγκη για καινοτόμα μοντέλα που θα αποσυμφορήσουν τα νοσοκομεία και θα στηρίξουν τους ασθενείς με χρόνια νοσήματα. Η ουσία του μηνύματος ήταν σαφής και αδιαπραγμάτευτη: η πρόληψη δεν είναι μόνο κλινική πράξη, αλλά κοινωνική στρατηγική.

Συγκρατημένη αισιοδοξία από τους ασθενείς

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Χρήστος Δαραμήλας, Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, μίλησε τη γλώσσα της ρεαλιστικής αισιοδοξίας: «Είμαστε σε θετική πορεία, αλλά αυτό δεν αρκεί». Η γνώση υπάρχει. Οι δυνατότητες επίσης. Το ζητούμενο είναι οι στρατηγικές επενδύσεις στην πρόληψη. Γιατί, όπως τόνισε, η πρόληψη δεν είναι απλώς πολιτική υγείας – είναι και μηχανισμός συγκράτησης της δαπάνης. Και αυτό, σε μια χώρα με δομικές προκλήσεις, είναι κρίσιμο.

Η επιτυχία προϋποθέτει συνεργασία

Ο Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, υπενθύμισε ότι σημαντικές πρωτοβουλίες έχουν ήδη αναπτυχθεί στον καρκίνο, στα σπάνια νοσήματα, στον διαβήτη, με γνώμονα την πρόληψη και την ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα. Όμως επανέφερε τον θεμελιώδη όρο της επιτυχίας: συνεργασία. Πολιτεία, ιατρική κοινότητα, ασθενείς και φαρμακευτικές επιχειρήσεις οφείλουν να λειτουργήσουν ως συγκοινωνούντα δοχεία, χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς σκιές.

Απαραίτητη η καταγραφή δεδομένων για τις καρδιαγγειακές παθήσεις

Από την πλευρά του, ο καθηγητής Καρδιολογίας Κωνσταντίνος Τούτουζας ήταν κατηγορηματικός: «Η πρόληψη είναι διαρκής ανάγκη». Η απουσία συστηματικής καταγραφής δεδομένων αποτελεί τροχοπέδη. Η δημόσια υγεία, και ιδίως η μάχη κατά των καρδιαγγειακών νοσημάτων, απαιτεί εθνικό στρατηγικό πλάνο με στόχους, δείκτες και διάρκεια. Δεν αρκούν οι αποσπασματικές παρεμβάσεις.

Η υγεία είναι επένδυση με διάρκεια

Το πολιτικό στίγμα έδωσε ο Ιωάννης Τσίμαρης, Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής: «Η υγεία είναι επένδυση, αρκεί να είναι στοχευμένη». Απαιτείται ουσιαστική συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, διάλογος, διαφάνεια, σεβασμός. Χωρίς αυτά, υπογράμμισε ο κ. Τσίμαρης, καμία πολιτική πρόληψης δεν μπορεί να μακροημερεύσει.

Πρόληψη, η πιο επαναστατική πολιτική

Το μήνυμα που αναδείχθηκε μέσα από τη συζήτηση για τις «Συνεργατικές Προσεγγίσεις στην Αντιμετώπιση των Μεγάλων Προκλήσεων Υγείας», στο πλαίσιο του φετινού SFEE Summit, είναι σαφές: η μετάβαση από την αντίδραση στην πρόληψη είναι αναγκαία, επείγουσα και – πλέον – εφικτή. Όμως, απαιτείται πολιτική βούληση, διατομεακή συνεργασία και θεσμική συνέχεια. Η υγεία δεν είναι μόνο υπόθεση του Υπουργείου Υγείας – είναι υπόθεση όλων μας. Και η πρόληψη, όσο τετριμμένη κι αν ακούγεται, είναι τελικά η πιο επαναστατική πολιτική που μπορούμε να εφαρμόσουμε.