Η ΕΛΛΟΚ παρουσιάζει τους νέους ορίζοντες στις αιματολογικές κακοήθειες

Οι νεότερες εξελίξεις στην αιματολογία, καθώς και σημαντικές προτάσεις για ένα πιο αποτελεσματικό, ασθενοκεντρικό μοντέλο φροντίδας, ήταν τα κύρια θέματα που συζητήθηκαν στην εξαιρετική διημερίδα που διοργάνωσε η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου στη Θεσσαλονίκη. Η καθιερωμένη ετήσια εκδήλωση είχε τίτλο «Νέοι Ορίζοντες στις Αιματολογικές Κακοήθειες» και πραγματοποιήθηκε με την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του Δήμου Θεσσαλονίκης, της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας (ΕΑΕ), της Ελληνικής Εταιρείας Παθολογικής Ανατομικής (ΕΕΠΑ) και του Hellenic Association of CROs (HACRO).

Δεκάδες επιστήμονες, εκπρόσωποι φορέων, συλλόγων ασθενών και φροντιστών από όλη τη χώρα συμμετείχαν στον διάλογο και ανέδειξαν τον ρόλο της επιστήμης αλλά και της συλλογικής δράσης για την αντιμετώπιση των αιματολογικών κακοηθειών.

Τη διημερίδα τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι της Πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και φορείς που στηρίζουν ενεργά δράσεις στον χώρο της υγείας. Μεταξύ αυτών, ο Υφυπουργός Εσωτερικών αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας-Θράκης, Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, ο Περιφερειακός Σύμβουλος Π.Ε. Θεσσαλονίκης και Πρόεδρος του Αναπτυξιακού Οργανισμού, Αθανάσιος Μπέγκας, ο Πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ., Στέφανος Τριαρίδης, η Εντεταλμένη Δημοτική Σύμβουλος Θεσσαλονίκης, Ελένη Αντωνιάδου, και η ιδρύτρια του συλλόγου RED-Y, Αφροδίτη Νέστορα. Στον χαιρετισμό τους ανέδειξαν με έμφαση τη σημασία της συνεργασίας και της έμπρακτης στήριξης σε πρωτοβουλίες που ξεπερνούν τα στενά όρια της ιατρικής επιστήμης και αγκαλιάζουν ολιστικά τον ασθενή. Το μήνυμα που κυριάρχησε ήταν ότι μόνο με συντονισμένη προσπάθεια και ανθρωποκεντρική προσέγγιση μπορεί να βελτιωθεί ουσιαστικά η φροντίδα στις αιματολογικές κακοήθειες.

Χρυσός Σεπτέμβρης και Κείμενο Θέσεων για τους Νεαρούς Ασθενείς

Με αφορμή τον Χρυσό Σεπτέμβρη, τον μήνα που είναι αφιερωμένος στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση για τους καρκίνους παιδιών, εφήβων και νεαρών ενηλίκων, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από την ομάδα εργασίας CAYAs της ΕΛΛΟΚ ένα ολοκληρωμένο Κείμενο Θέσεων. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να αναδείξει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν αυτές οι ηλικιακές ομάδες και να προτείνει πρακτικές λύσεις για καλύτερη φροντίδα και ποιότητα ζωής.

Μεταξύ άλλων, το κείμενο εισηγείται τη συμπερίληψη ειδικής ενότητας για τον καρκίνο παιδιών, εφήβων και νεαρών ενηλίκων στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο, την ενίσχυση της καταγραφής και της επιδημιολογικής παρακολούθησης, τη βελτίωση της πρόσβασης σε θεραπείες, την ενεργό συμμετοχή ασθενών και οικογενειών στη λήψη αποφάσεων και την ανάπτυξη δράσεων υποστήριξης για τους επιβιώσαντες.
Την παρουσίαση του Κειμένου Θέσεων έκανε ο Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης, ενώ στη συνέχεια η Μένια Κουκουγιάννη, υπεύθυνη της ομάδας CAYAs, η Ευγενία Παπακωνσταντίνου, παιδοογκολόγος, και η Μαρία Τζωρτζάκη, σύμβουλος ψυχικής υγείας και συντονίστρια του προγράμματος Parent2Parent Support της ΑΜΚΕ ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ, ανέδειξαν τις ιδιαίτερες ανάγκες των νεαρών ασθενών και τις χρόνιες ελλείψεις που εξακολουθούν να παρατηρούνται στην ογκολογική τους περίθαλψη.

Η ανάγκη εκσυγχρονισμού των Νοσοκομειακών Υπηρεσιών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε το στρογγυλό τραπέζι για τον εκσυγχρονισμό των νοσοκομειακών υπηρεσιών, όπου συμμετείχαν ο Διοικητής της 3ης ΥΠΕ, Δημήτρης Τσαλικάκης, ο Καθηγητής Αιματολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου, Ιωάννης Κοτσιανίδης, η Καθηγήτρια Αιματολογίας του ΑΠΘ, Ευδοκία Μανδαλά, η Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας, Κωνσταντίνα Μπόνιου, ο ερευνητής στο Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών, ΙΝΕΒ|ΕΚΕΤΑ, Παντελής Νατσιάβας, και ο Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης, με συντονιστή τον δημοσιογράφο Άγγελο Αγγελίδη.

Η συζήτηση ανέδειξε κρίσιμες προτεραιότητες για ένα πιο δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα υγείας, με επίκεντρο τον ασθενή και την ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες. Μεταξύ αυτών ξεχώρισαν η ψηφιοποίηση και διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων σε όλες τις υγειονομικές περιφέρειες, οι περισσότεροι διορισμοί και η ορθολογική κατανομή του προσωπικού με βάση τον υγειονομικό χάρτη, καθώς και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης ως επιταχυντή έρευνας και υπηρεσιών υπό σαφή κλινική εποπτεία. Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη δημιουργίας ενός απλού, δίκαιου και αποτελεσματικού «μονοπατιού» εισόδου στο σύστημα υγείας, που θα βελτιώσει την εμπειρία του ασθενούς από τη διάγνωση έως τη θεραπεία.

Οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις

Στο επίκεντρο της διημερίδας βρέθηκαν οι σύγχρονες θεραπευτικές εξελίξεις, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις γονιδιακές και κυτταρικές θεραπείες. Τα CAR-T Cells παρουσιάστηκαν ως ένα εμβληματικό παράδειγμα, που επαναπροσδιορίζει το θεραπευτικό μοντέλο στην αιματολογία, προσφέροντας εξατομικευμένες και «ζωντανές» θεραπείες με εντυπωσιακά κλινικά αποτελέσματα για συγκεκριμένους ασθενείς.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα βιο-ομοειδή, τα οποία ενισχύουν την ποιότητα της φροντίδας και τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Διατηρώντας την ίδια αποτελεσματικότητα και ασφάλεια με τα πρωτότυπα φάρμακα, συμβάλλουν στη μείωση του κόστους και μετατρέπουν την καινοτομία σε καθημερινό όφελος για περισσότερους ασθενείς.

Ο ρόλος των κλινικών μελετών

Οι κλινικές μελέτες αναδείχθηκαν ως βασικός μοχλός προόδου, αφού προσφέρουν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες χωρίς κόστος για τους ασθενείς, ενισχύουν την κατανόηση των νόσων και οδηγούν στην ανάπτυξη νέων, πιο αποτελεσματικών φαρμάκων.

Παρά τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν —στη νομοθεσία, τις υποδομές, τον συντονισμό, αλλά και στην εκπαίδευση και ενημέρωση τόσο του κοινού όσο και των επαγγελματιών υγείας— ήδη πολλές Πανεπιστημιακές Αιματολογικές Κλινικές συμμετέχουν ενεργά σε ερευνητικά προγράμματα. Όπως επισημάνθηκε, το νέο θεσμικό πλαίσιο που βρίσκεται στα σκαριά αναμένεται να άρει σημαντικά εμπόδια και να ενισχύσει περαιτέρω τη συμμετοχή. Όλοι οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι με στοχευμένες παρεμβάσεις, οι κλινικές μελέτες μπορούν να ενισχύσουν την ισότιμη πρόσβαση, να αναβαθμίσουν την ποιότητα φροντίδας και να επιταχύνουν την ενσωμάτωση της καινοτομίας στην καθημερινή κλινική πράξη.

Οι Βιοδείκτες στη Διάγνωση και την Παρακολούθηση

Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση είχαν οι βιοδείκτες, οι οποίοι αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και την ακριβή παρακολούθηση της ανταπόκρισης του ασθενούς. Στην αιματο-ογκολογία, μάλιστα, ορισμένοι δείκτες καθοδηγούν κρίσιμες θεραπευτικές αποφάσεις, καθιστώντας τους αναπόσπαστο κομμάτι της εξατομικευμένης φροντίδας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα νέο πλαίσιο έγκρισης και αποζημίωσης, που φιλοδοξεί να διαμορφώσει ταχύτερες και πιο δομημένες διαδικασίες, βρίσκεται σε τελικό στάδιο υλοποίησης. Στόχος είναι οι βιοδείκτες να φτάνουν έγκαιρα στους ασθενείς, στηρίζοντας αποτελεσματικότερες και πιο εξατομικευμένες θεραπείες.

Το Μονοπάτι Φροντίδας των Αιματολογικών Ασθενών

Μέσα από στρογγυλά τραπέζια με τη συμμετοχή και Συλλόγων-Μελών της ΕΛΛΟΚ χαρτογραφήθηκε η διαδρομή του ασθενούς από τη διάγνωση έως τη θεραπεία και την επιβίωση. Οι τοποθετήσεις ανέδειξαν την ανάγκη για συντονισμένη, πολυεπιστημονική υποστήριξη, εξατομίκευση της θεραπείας και συνεχή έμφαση στην ποιότητα ζωής σε όλα τα στάδια της φροντίδας.

Παράλληλα, παρουσιάστηκαν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι θεραπευτικές προκλήσεις που συνοδεύουν διάφορους τύπους αιματολογικών κακοηθειών, όπως το Λέμφωμα, η Χρόνια Λεμφοκυτταρική Λευχαιμία, η Χρόνια Μυελογενής Λευχαιμία, το Πολλαπλούν Μυέλωμα και τα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα, υπογραμμίζοντας τις διαφορές τους σε σχέση με άλλους καρκίνους.

Διεθνείς κατευθύνσεις για την ποιοτική φροντίδα των ασθενών

Κατά τη διάρκεια της διημερίδας παρουσιάστηκε το Κείμενο Θέσεων της European Cancer Organisation (ECO) και της European Hematology Association (EHA) για την ποιοτική φροντίδα των ασθενών με αιματολογικές κακοήθειες. Το έγγραφο αυτό εστιάζει στην έγκαιρη διάγνωση, την πολυεπιστημονική φροντίδα και την ποιότητα ζωής των ασθενών, θέτοντας βασικές προϋποθέσεις για τη βελτίωση της καθημερινής κλινικής πράξης.

Αναγνωρίζοντας τη σημασία αυτής της πρωτοβουλίας, η ΕΛΛΟΚ μετέφρασε το paper στα ελληνικά και το διαθέτει στο κοινό, διευκολύνοντας έτσι την πρόσβαση της ελληνικής επιστημονικής και ασθενειακής κοινότητας σε διεθνείς κατευθύνσεις που μπορούν να λειτουργήσουν ως οδηγός για πολιτικές υγείας και πρακτικές φροντίδας.

Συλλογική δράση, διεπιστημονική συνεργασία και ασθενοκεντρική φροντίδα

Η διημερίδα της ΕΛΛΟΚ για τις αιματολογικές κακοήθειες ανέδειξε με σαφήνεια ότι η πρόοδος στην αντιμετώπιση αυτών των νοσημάτων δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς συλλογική δράση, διεπιστημονική συνεργασία και προσήλωση στην ασθενοκεντρική φροντίδα.

Με τη συμμετοχή επιστημόνων, συλλόγων ασθενών και εκπροσώπων φορέων, η διοργάνωση λειτούργησε ως πλατφόρμα διαλόγου και ανταλλαγής γνώσης, αλλά και ως υπενθύμιση της ανθρώπινης διάστασης της φροντίδας. Στο πλαίσιο αυτό, οι Σύλλογοι-Μέλη της ΕΛΛΟΚ απέδειξαν για ακόμη μία φορά τον καθοριστικό τους ρόλο στη σταδιακή οικοδόμηση ενός βιώσιμου και ανθρώπινου συστήματος υγείας.