Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση αλλάζουν την πορεία της ΧΑΠ

Ο επίμονος βήχας, τα πτύελα και η δύσπνοια κατά τη σωματική δραστηριότητα δεν πρέπει να θεωρούνται απλώς συνέπειες του καπνίσματος ή της ηλικίας. Μπορεί να αποτελούν ενδείξεις Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), μιας νόσου που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη ή εντοπίζεται με καθυστέρηση. Κι όμως, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη αντιμετώπιση μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξή της, να μειώσουν τις παροξύνσεις και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Η Ανδριάνα Παπαϊωάννου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Α΄ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η Σωτηρία» και υπεύθυνη της ομάδας εργασίας για τη ΧΑΠ της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, αναφέρει ότι περίπου 450 έως 500 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με ΧΑΠ παγκοσμίως, ενώ η συχνότητα της νόσου αγγίζει το 10% στους ενηλίκους άνω των 40 ετών. Όπως επισημαίνει, η ΧΑΠ αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως και ευθύνεται για περισσότερους από 3 εκατομμύρια θανάτους ετησίως.

Στην Ελλάδα, ο επιπολασμός της ΧΑΠ κυμαίνεται από 8,4% έως 10,6%, ενώ η νόσος φαίνεται να επηρεάζει το 11,6% των ανδρών και το 4,8% των γυναικών. Όπως επισημαίνει η κ. Παπαϊωάννου, κύριος παράγοντας κινδύνου είναι το κάπνισμα, στο οποίο αποδίδει το 80% έως 90% των περιπτώσεων ΧΑΠ. Μάλιστα, τονίζει ότι η νόσος αναπτύσσεται στο 40% έως 50% των συστηματικών καπνιστών. Η κ. Παπαϊωάννου αναφέρει επίσης την έκθεση σε ατμοσφαιρικούς ρύπους ως παράγοντα κινδύνου.

 

Η ΧΑΠ μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί

Ο Κωνσταντίνος Κωστίκας, Καθηγητής Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ειδικός Γραμματέας και Υπεύθυνος Εκπαίδευσης της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, μέλος της GOLD COPD Assemblyκαι συντονιστής της ομάδας εργασίας για τη ΧΑΠ, υπογραμμίζει ότι, παρότι η νόσος μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη ή διαγιγνώσκεται με καθυστέρηση. Ο κ. Κωστίκας επισημαίνει ότι η ΧΑΠ μπορεί να ξεκινά ακόμη και πριν από την ηλικία των 40 ετών, ενώ στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνεται, εκτός από το κάπνισμα, και η ατμοσφαιρική ρύπανση.

Συμπτώματα όπως ο επίμονος βήχας, τα πτύελα και η δύσπνοια, ιδιαίτερα κατά τη σωματική δραστηριότητα, δεν πρέπει να αποδίδονται απλώς στο κάπνισμα ή στην ηλικία. Ο Πασχάλης Στειρόπουλος, Καθηγητής Πνευμονολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Διευθυντής της Πνευμονολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης και υπεύθυνος της ομάδας εργασίας για τη ΧΑΠ, επισημαίνει ότι η διάγνωση της ΧΑΠ επιβεβαιώνεται με τη σπιρομέτρηση, μια απλή, γρήγορη και ανώδυνη εξέταση που αξιολογεί τη λειτουργία των πνευμόνων. Ο κ. Στειρόπουλος τονίζει ακόμη ότι άτομα με αναπνευστικά συμπτώματα και ιστορικό καπνίσματος ή έκθεσης σε άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες θα πρέπει να υποβάλλονται σε σπιρομέτρηση.

 

Η έγκαιρη αντιμετώπιση αλλάζει την πορεία της νόσου

Ο Κωνσταντίνος Κωστίκας τονίζει ότι η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της ΧΑΠ επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου, μειώνουν τις παροξύνσεις και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παράλληλα, επισημαίνει ότι ο πνευμονολόγος έχει ουσιαστικό ρόλο στην επιλογή της εξατομικευμένης θεραπείας.

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της ΧΑΠ έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, προσφέροντας περισσότερες δυνατότητες για τη βελτίωση της πορείας της νόσου. Η Ηλέκτρα Βουλγαρέλη, Επικουρική Επιμελήτρια Β΄ στη Β΄ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου «Αττικόν» και Early Career Member της ομάδας εργασίας για τη ΧΑΠ της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, εξηγεί ότι η σύγχρονη θεραπεία δεν περιορίζεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, αλλά στοχεύει επίσης στην πρόληψη των παροξύνσεων και στη βελτίωση της μακροχρόνιας πρόγνωσης των ασθενών.

Η κ. Βουλγαρέλη αναφέρει ακόμη ότι η εξατομίκευση της θεραπείας με βάση τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε ασθενούς, σε συνδυασμό με τη διακοπή του καπνίσματος, τη σωματική δραστηριότητα και την πνευμονική αποκατάσταση, αποτελεί βασικό στοιχείο της σύγχρονης φροντίδας. «Η ΧΑΠ απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση, με επίκεντρο τον ίδιο τον ασθενή», τονίζει η κ. Βουλγαρέλη.


 

Πρωτοβουλίες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας για την Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ, στις 18 Νοεμβρίου, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία αναδεικνύει το φετινό μήνυμα της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας κατά της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (GOLD), «Έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση για μια καλύτερη ζωή». Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη ευαισθητοποίησης των πολιτών, της ιατρικής κοινότητας και της Πολιτείας για την καλύτερη πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις, όπως η σπιρομέτρηση.

Στο πλαίσιο των δράσεων για την Παγκόσμια Ημέρα, η ομάδα εργασίας για τη ΧΑΠ της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας δημιούργησε τρία ενημερωτικά βίντεο για τη σημασία της σπιρομέτρησης, της έγκαιρης διάγνωσης και της θεραπευτικής αντιμετώπισης της νόσου, τα οποία θα προβληθούν στη σελίδα της στο Facebook.