Ιουλία Τσέτη: Η Ευρώπη δεν απειλείται από ελλείψεις φαρμάκων

Η καινοτομία ως απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και η ανάγκη διασύνδεσης της έρευνας με την παραγωγή, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης με τίτλο «Φαρμακευτική καινοτομία: Αντίδοτο στην οικονομική και κοινωνική κρίση της Ευρώπης», που διεξήχθη στο πλαίσιο του 10ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών μεταξύ του δημοσιογράφου Γιώργου Ευγενίδη και της Ιουλίας Τσέτη, Προέδρου και CEO του Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη (ΟΦΕΤ), φαρμακοποιού MSc, Επίτιμης Διδάκτορος Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ και του Πανεπιστημίου Πατρών.

Καμία ανησυχία για ελλείψεις φαρμάκων στην Ευρώπη

Η επιβολή υψηλών δασμών και η διεθνής οικονομική αβεβαιότητα δεν φαίνεται να απειλούν τη φαρμακευτική επάρκεια στην Ευρώπη. Η Ιουλία Τσέτη εμφανίστηκε καθησυχαστική απέναντι στις πρόσφατες εξελίξεις, τονίζοντας ότι: «η Ευρώπη δεν απειλείται από ελλείψεις, καθώς πολλές χώρες, όπως η Ελλάδα και η Ιρλανδία, διαθέτουν ισχυρή παραγωγική βάση. Η ήπειρός μας έχει την ευκαιρία να αποδείξει τη δύναμή της και να ενισχύσει την αυτάρκειά της», προσθέτοντας με νόημα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρότερες προκλήσεις, καθώς βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγωγές από την Ευρώπη. Μάλιστα ανέδειξε και τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) στη διατήρηση της φαρμακευτικής επάρκειας και της ενιαίας πολιτικής στα κράτη-μέλη, σημειώνοντας ότι: «ο EMA διασφαλίζει την ενιαία αξιολόγηση και έγκριση των φαρμάκων σε ολόκληρη την Ευρώπη».

Πρωτοπόρος και ανθεκτική η Ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία

Αναφερόμενη στην ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία, η κα Τσέτη υπογράμμισε την ικανότητά της να παραμένει ανθεκτική μέσα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών αναταράξεων, σημειώνοντας ότι: «η φαρμακοβιομηχανία της Ευρώπης έχει δώσει τις εξετάσεις της και δεν επηρεάζεται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Μάλιστα, το παράδειγμά της θα μπορούσαν να ακολουθήσουν και άλλοι κλάδοι της οικονομίας, ειδικά αυτή τη στιγμή όπου η ενοποίηση είναι πιο απαιτούμενη από ποτέ». Περαιτέρω, επισήμανε τη σημασία των διεθνών συνεργασιών, τόνισε ότι «αυτό που προέχει είναι να έχουμε αγαστή συνεργασία με τις μεγάλες παραγωγικές δυνάμεις, Κίνα και την Ινδία, ή με τρίτες ανερχόμενες δυνάμεις όπως πιθανότατα η Αφρική – και πάνω από όλα η χώρα μας να έχει καλές σχέσεις με Δύση και Ανατολή».

Ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης στην φαρμακευτική έρευνα

Η Ιουλία Τσέτη αναφέρθηκε εκτενώς στη δυναμική της Τεχνητής Νοημοσύνης, την οποία χαρακτήρισε επανάσταση με καθοριστική επιρροή στη διαδικασία ανάπτυξης νέων φαρμάκων, λέγοντας ότι: «η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μια επανάσταση – ένα πολύτιμο εργαλείο και όχι απλώς μια τεχνολογική εφαρμογή. Πολλά θέματα λύνονται σε πολύ πιο σύντομο χρονικό διάστημα, πάντα σε συνδυασμό με τον ανθρώπινο παράγοντα». Εκτίμησε ότι η αξιοποίησή της θα συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση του χρόνου που απαιτείται για την κυκλοφορία ενός φαρμάκου, ενώ παράλληλα θα περιορίσει την ανάγκη για δοκιμές σε πειραματόζωα ή εθελοντές.

Η Πρόεδρος του ΟΦΕΤ ανέφερε ακόμη ότι ο Όμιλος συνεργάζεται ήδη με δύο startups για την ανάπτυξη καινοτόμων φαρμάκων, στο πλαίσιο της στρατηγικής του για επένδυση στην έρευνα και την καινοτομία. Όπως επισήμανε: «η καινοτομία και η έρευνα είναι τα βασικά εργαλεία για να αυξήσει ο Όμιλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη το οικονομικό του μέγεθος και το κοινωνικό του αποτύπωμα. Να αυξήσει τις θέσεις απασχόλησης και να συμβάλλει πραγματικά σε αυτόν τον τόπο που τόσο άδικα έχει ταλαιπωρηθεί δεκαετίες τώρα», προσθέτοντας ότι «η προτεραιοποίηση της έρευνας και της καινοτομίας είναι σήμερα πιο επιτακτική από ποτέ».

Εμπόδια στις επενδύσεις από το clawback – αισιοδοξία για αλλαγές

Ως έναν από τους σημαντικότερους ανασταλτικούς παράγοντες για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου περιέγραψε η Ιουλία Τσέτη τα μνημονιακά κατάλοιπα των υποχρεωτικών επιστροφών τύπου clawback και rebate, τονίζοντας ότι περιορίζουν τη δυνατότητα επενδύσεων στη φαρμακοβιομηχανία και πως απαιτούνται αλλαγές σε διαφορετική κατεύθυνση. Ωστόσο, εξέφρασε αισιοδοξία, σημειώνοντας πως ο Υπουργός Υγείας έχει ήδη επιδείξει ευαισθησία στο συγκεκριμένο θέμα.

Ανθρώπινο κεφάλαιο και σύνδεση της εκπαίδευσης με την παραγωγή

Κλείνοντας τη συζήτηση, η Ιουλία Τσέτη στάθηκε στην ανάγκη ουσιαστικής αξιοποίησης του επιστημονικού δυναμικού της χώρας, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη εξειδικευμένων στελεχών αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη, όχι μόνο στον τομέα του φαρμάκου αλλά και στη βιομηχανία γενικότερα. Τόνισε ότι είναι αναγκαία η διασύνδεση της πανεπιστημιακής κοινότητας με την αγορά εργασίας και μίλησε για τον ρόλο που οφείλει να έχει η βιομηχανία στην υποστήριξη της εκπαίδευσης και της έρευνας, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Χρειαζόμαστε ουσιαστική διασύνδεση της πανεπιστημιακής κοινότητας με την αγορά εργασίας. Η βιομηχανία οφείλει να στηρίξει την ακαδημαϊκή και ερευνητική δραστηριότητα, ώστε οι νέοι επιστήμονες να παραμένουν στην Ελλάδα και να δημιουργούν εδώ το μέλλον τους».