Οι περισσότεροι Έλληνες αγνοούν ότι η παχυσαρκία είναι νόσος
Bαθιά ριζωμένες κοινωνικές αντιλήψεις και προκαταλήψεις γύρω από την παχυσαρκία αποτυπώνει η έρευνα της Focus Bari, που διεξήχθη για λογαριασμό της ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ–ΛΙΛΛΥ. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη να επαναπροσδιορισθεί ως μια χρόνια, πολύπλοκη και πολυπαραγοντική νόσος που απαιτεί την κατάλληλη ιατρική φροντίδα και υποστήριξη.
Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν την Τρίτη 4 Μαρτίου 2025, από την ιδρύτρια της Focus Bari, Ξένια Κούρτογλου, στην εκδήλωση ευαισθητοποίησης που οργάνωσε η ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ–ΛΙΛΛΥ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας. Πρόκειται για σημαντικά στοιχεία που ρίχνουν φως στις αντιλήψεις των Ελλήνων για την παχυσαρκία, αναδεικνύοντας τόσο τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πάσχοντες όσο και τα κοινωνικά στερεότυπα που τη συνοδεύουν.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας
Αρνητική φόρτιση και κοινωνικές προκαταλήψεις: Σύμφωνα με την έρευνα, η ίδια η λέξη «παχυσαρκία» φέρει έντονη αρνητική φόρτιση στο ευρύ κοινό. Πολλοί τη συνδέουν με έννοιες όπως η αντιαισθητικότητα, η απόρριψη, η περιθωριοποίηση ή η έλλειψη αυτοσυγκράτησης. Με άλλα λόγια, μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν αντιμετωπίζει την παχυσαρκία ως ασθένεια, αλλά ως αποτέλεσμα προσωπικών αδυναμιών.
Αντιλήψεις για τα αίτια της παχυσαρκίας: Οι περισσότεροι συμμετέχοντες απέδωσαν την παχυσαρκία σε ένα «τρίπτυχο» παραγόντων: την κακή διατροφή, την έλλειψη σωματικής άσκησης και την ψυχολογική επιβάρυνση (π.χ. άγχος). Παρότι αναγνωρίζονται σε κάποιο βαθμό και βιολογικοί ή γενετικοί παράγοντες, κυριαρχεί η αντίληψη ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής πυροδοτεί τα παραπανίσια κιλά.
Η παχυσαρκία ως ατομική ευθύνη: Ένα εντυπωσιακό εύρημα της έρευνας είναι ότι το 81% των παχύσαρκων ατόμων πιστεύει πως η απώλεια βάρους είναι αποκλειστικά δική τους υπόθεση. Ως αποτέλεσμα, πολλοί διστάζουν να ζητήσουν ιατρική βοήθεια, θεωρώντας πως «πρέπει να τα καταφέρουν μόνοι τους».
Κοινωνική πίεση και διακρίσεις – ειδικά προς τις γυναίκες: Η έρευνα αναδεικνύει ότι η κοινωνική πίεση επηρεάζει κυρίως τις γυναίκες, καθώς τα παχύσαρκα άτομα γίνονται συχνά στόχος στερεοτύπων και διακρίσεων. Το 77% των ερωτηθέντων αναγνωρίζει ότι τα άτομα με παχυσαρκία αντιμετωπίζουν προκαταλήψεις, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένες επαγγελματικές ευκαιρίες και κοινωνικό αποκλεισμό.
Στάσεις απέναντι στις ιατρικές λύσεις: Παρά την αναγνώριση της παχυσαρκίας ως νόσου, επικρατεί επιφυλακτικότητα ως προς τις ιατρικές λύσεις. Φάρμακα και χειρουργικές επεμβάσεις θεωρούνται «έσχατη λύση», λόγω ανησυχιών για το κόστος και την επικινδυνότητα.
Προτάσεις
Εκπαίδευση και ενημέρωση του κοινού: Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν την ανάγκη για καλύτερη παιδεία γύρω από τη διατροφή και την υγεία, ώστε να ανατραπούν λανθασμένες αντιλήψεις και στερεότυπα.
Ο ρόλος των ειδικών στην πρόληψη και αντιμετώπιση: Το κοινό αναγνωρίζει ότι η βέλτιστη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας απαιτεί μια ομάδα ειδικών – διαιτολόγους, ψυχολόγους, γυμναστές και γιατρούς – ώστε να υπάρχει υποστήριξη σε όλα τα επίπεδα: διατροφικό, κινητικό και ψυχολογικό.
Ολοκληρωμένη και πολυδιάστατη προσέγγιση: Η αλλαγή συνηθειών και η υποστήριξη από ειδικούς φαίνεται να αποτελούν το κλειδί για την αποτελεσματική και βιώσιμη διαχείριση της παχυσαρκίας. Ωστόσο, πολλοί πάσχοντες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε εξειδικευμένους επαγγελματίες υγείας, είτε λόγω οικονομικών περιορισμών είτε λόγω έλλειψης διαθέσιμων υπηρεσιών στον τόπο διαμονής τους.
Η έρευνα της Focus Bari αποκαλύπτει πως η παχυσαρκία παραμένει ένα κοινωνικά φορτισμένο ζήτημα, με έντονες προκαταλήψεις και ενοχοποίηση των πασχόντων. Ωστόσο, διαφαίνεται μια σταδιακή μεταστροφή προς μια πιο ιατρική και ολοκληρωμένη προσέγγιση.
Σ' αυτό το πλαίσιο, η καμπάνια της ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ–ΛΙΛΛΥ εκτιμάται ότι θα συμβάλει θετικά καθώς στοχεύει στην αλλαγή της αντίληψης για την παχυσαρκία. Μέσα από την πρωτοβουλία αυτή, τονίζεται η ανάγκη για ορθή ενημέρωση, καταπολέμηση του στίγματος και ουσιαστική υποστήριξη των ατόμων που ζουν με παχυσαρκία.
Το κεντρικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η παχυσαρκία δεν αποτελεί μόνο ατομική ευθύνη, αλλά ένα σύνθετο ζήτημα δημόσιας υγείας. Η αποτελεσματική αντιμετώπισή της απαιτεί συντονισμένες δράσεις, ενημέρωση και αλλαγή νοοτροπίας σε κοινωνικό επίπεδο. Προγράμματα πρόληψης, ευρύτερη πρόσβαση σε εξειδικευμένους επαγγελματίες υγείας, καθώς και εκπαιδευτικές καμπάνιες που ενημερώνουν το κοινό για την πολυπαραγοντική φύση της παχυσαρκίας, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαχείρισή της.
