Οικονομική ασφυξία για τους Φυσικοθεραπευτές λόγω clawback

Τη στιγμή που η Ελλάδα προβάλλει εικόνα δημοσιονομικής σταθερότητας, μέτρα που θεσπίστηκαν ως «έκτακτα» συνεχίζουν να εφαρμόζονται ως μόνιμοι μηχανισμοί επιβάρυνσης. Ανάμεσά τους, το clawback, το οποίο – δώδεκα χρόνια μετά την εισαγωγή του – παραμένει ενεργό και βαθαίνει τη δυσλειτουργία στο σύστημα Υγείας, πλήττοντας κυρίως τους παρόχους υπηρεσιών.

Η πρόσφατη ενεργοποίηση του clawback για το έτος 2022 από τον ΕΟΠΥΥ ήρθε να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη δυσβάσταχτες οικονομικές υποχρεώσεις των Φυσικοθεραπευτών, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ). Ο Σύλλογος κάνει λόγο για «οικονομική εξουθένωση» των επαγγελματιών και για μια πολιτική που οδηγεί μεθοδικά στην κατάρρευση του κλάδου, καθώς η επιβολή των νέων δόσεων έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη σωρευτικό χρέος.

Κάνοντας λόγο για δραματική συρρίκνωση των αμοιβών και για ένα σύστημα Υγείας που επιβιώνει μετακυλίοντας το κόστος στους παρόχους, ο Πρόεδρος του ΠΣΦ, Πέτρος Λυμπερίδης, αναφέρει: «Με τη σωρευτική επιβάρυνση παλαιών και νέων επιστροφών, οι Φυσικοθεραπευτές βλέπουν τις συμφωνημένες αμοιβές τους να συρρικνώνονται κάτω του 30%. Εργαζόμαστε όχι για να ζούμε, αλλά για να πληρώνουμε τα χρέη ενός συστήματος Υγείας που μετακυλίει το κόστος στους παρόχους. Το Ελληνικό κράτος, διατηρώντας από το 2013 μέχρι σήμερα μέτρα που θεσπίστηκαν ως "έκτακτα", κατάφερε το οξύμωρο: να παρέχει υπηρεσίες Υγείας μέσω ιδιωτών, σχεδόν δωρεάν, με μετακύλιση του κόστους σε εκείνους που τις παρέχουν. Αυτή η πολιτική οδηγεί στην κατάρρευση ενός βασικού πυλώνα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και θέτει σε κίνδυνο την υγεία των πολιτών».

Συνθήκες οικονομικής ασφυξίας

Τα οικονομικά δεδομένα που παραθέτει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών αναδεικνύουν με σαφήνεια τη διάσταση του προβλήματος. Για το έτος 2024, η επιτρεπόμενη δημόσια δαπάνη για φυσικοθεραπευτικές υπηρεσίες διαμορφώθηκε στα 79,7 εκατ. ευρώ, ενώ η πραγματική δαπάνη ανήλθε σε 115 εκατ. ευρώ. Η υπέρβαση των 35 εκατ. ευρώ καλείται να καλυφθεί εξ ολοκλήρου από τους 2.850 συμβεβλημένους Φυσικοθεραπευτές, χωρίς καμία κρατική συμμετοχή.

Η επιβάρυνση αυτή προστίθεται σε μια σειρά παλαιότερων οφειλών, οι οποίες εξακολουθούν να αποπληρώνονται:

• Clawback 2018–2019: 150€/μήνα για 120 δόσεις
• Clawback 2021: 50€/μήνα
• Clawback 2022: 150–250€/μήνα
• Προείσπραξη για το 2025: 350–550€/μήνα
• Clawback 2023–2024: αναμένεται να προστεθούν νέες δόσεις
• Επιπλέον: παρακράτηση φόρου 20% επί του αρχικού τιμολογίου

Όπως επισημαίνει ο ΠΣΦ, με την προσθήκη των νέων δόσεων για το clawback 2022, οι καθαρές απολαβέςπολλών Φυσικοθεραπευτών πέφτουν κάτω από το 30% των δεδουλευμένων, με αποτέλεσμα η επαγγελματική τους δραστηριότητα να καθίσταται οικονομικά μη βιώσιμη. Η χρονική διάρκεια αποπληρωμής των ποσών – σε αρκετές περιπτώσεις – ξεπερνά τον επαγγελματικό κύκλο ζωής ενός Φυσικοθεραπευτή, γεγονός που, όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, κινδυνεύει να επιβαρύνει ακόμη και τους… κληρονόμους του.

Τι ζητούν οι Φυσικοθεραπευτές

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών περιγράφει την παρούσα κατάσταση ως οριακή για την επαγγελματική επιβίωση των μελών του και καλεί την Πολιτεία να προχωρήσει σε άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις. Συγκεκριμένα, ζητά:

• Την κατάργηση του μηχανισμού clawback, ο οποίος – σύμφωνα με τον ΠΣΦ – έχει πάψει προ πολλού να λειτουργεί ως εργαλείο εξορθολογισμού και έχει μετατραπεί σε μόνιμο μέσο εξουθένωσης των παρόχων.
• Την οριστική παραγραφή των παλαιών οφειλών clawback, οι οποίες – παρά την πάροδο ετών – εξακολουθούν να βαραίνουν τους επαγγελματίες.
• Την άμεση απόσυρση των δόσεων του clawback 2022, που προγραμματίζεται να ξεκινήσουν από τον Ιούλιο του 2025.
• Την ουσιαστική ενίσχυση της κρατικής χρηματοδότησης του συστήματος Υγείας, όχι με βάση λογιστικά όρια, αλλά σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού.

Παράλληλα, ο ΠΣΦ ζητά άμεση συνάντηση με τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη, προκειμένου να τεθεί επί τάπητος το μέλλον ενός κλάδου που – όπως υποστηρίζει – οδηγείται σε οικονομική εξαθλίωση, την ώρα που η χώρα παρουσιάζει δημοσιονομικά πλεονάσματα, αλλά διατηρεί μνημονιακού τύπου πολιτικές για τους παρόχους Υγείας.

Η υπόθεση του clawback στους Φυσικοθεραπευτές επαναφέρει στον δημόσιο διάλογο ένα θεμελιώδες ερώτημα: πώς μπορεί να λειτουργήσει ένα σύστημα Υγείας που στηρίζεται στους ιδιώτες παρόχους, όταν αυτοί αμείβονται με τρόπο που απειλεί την επιβίωσή τους; Η συζήτηση για τη βιωσιμότητα του μηχανισμού, αλλά και για τον ρόλο του κράτους στη χρηματοδότηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, αναδεικνύεται πλέον ως αναγκαία – όχι μόνο για την ενίσχυση του επαγγελματικού κλάδου, αλλά και για την εξασφάλιση της συνεχούς και ποιοτικής φροντίδας των πολιτών.