Ώρα για στρατηγικό σχεδιασμό κατά του καπνίσματος και της ρύπανσης του περιβάλλοντος
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος (31 Μαΐου) και την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος (5 Ιουνίου), κορυφαίοι επιστημονικοί φορείς συνδιοργάνωσαν την Τετάρτη 4 Ιουνίου 2025 μια σημαντική εκδήλωση με τίτλο «Κάπνισμα και Ρύπανση Περιβάλλοντος: Οι σιωπηλοί εχθροί της Υγείας μας». Στην πρωτοβουλία συμμετείχαν η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρείακαι η Ελληνική Εταιρεία Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Ιατρικής, υπό τον συντονισμό του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Το ενδιαφέρον και η σημασία της εσπερίδας δεν περιορίστηκαν μόνο στην παρουσίαση των σοβαρών κινδύνων που ενέχουν το κάπνισμα και η περιβαλλοντική ρύπανση. Για πρώτη φορά, τρεις επιστημονικές εταιρείες και ο ΕΟΔΥ συνδιοργάνωσαν μια διατομεακή παρέμβαση, με στόχο τη χάραξη κοινής στρατηγικής για την πρόληψη, την ενημέρωση και την ανάληψη δράσεων σε πεδία αλληλοσύνδεσης. Όπως υπογράμμισαν οι συμμετέχοντες, το κάπνισμα και η ρύπανση αποτελούν σιωπηλούς αλλά ιδιαίτερα επιβλαβείς παράγοντες κινδύνου, που επηρεάζουν άμεσα τη δημόσια υγεία και απαιτούν συστηματική προσέγγιση και διαρκή συνεργασία.
Ανάγκη για διατομεακή συνεργασία και ενίσχυση της πρόληψης
Ανοίγοντας την εκδήλωση, ο Πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Καθηγητής Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «ιστορική», επισημαίνοντας ότι είναι η πρώτη φορά που οι τρεις επιστημονικές εταιρείες συνεργάζονται για την ανάδειξη της διασύνδεσης καπνίσματος και ρύπανσης. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «η περιβαλλοντική ρύπανση προκαλείται και από την κλιματική αλλαγή, με σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία», ενώ αντίθετα, η πρόληψη του καπνίσματος εστιάζει κυρίως στην ατομική επιλογή και την υποστήριξη από στοχευμένες πολιτικές.
Περαιτέρω, ο κ. Χατζηχριστοδούλου αναφέρθηκε σε μια σειρά από πρωτοβουλίες του ΕΟΔΥ που στοχεύουν στην πρόληψη του καπνίσματος και στην προστασία της δημόσιας υγείας, όπως:
- η πανελλαδική έρευνα για τη χρήση καπνού και ηλεκτρονικών τσιγάρων,
- η λειτουργία της τηλεφωνικής γραμμής 1135 για διακοπή καπνίσματος,
- η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα πρόληψης,
καθώς και η επικείμενη ανάληψη ελέγχου συμμόρφωσης των καπνικών προϊόντων μέσω της ευρωπαϊκής Πύλης EU-CEG.
Το κάπνισμα ευθύνεται σημαντικά για τη ρύπανση του περιβάλλοντος
Στη συμβολή του καπνίσματος στην περιβαλλοντική υποβάθμιση εστίασε ο Χρήστος Γώγος, ιατρός και Εντεταλμένος Σύμβουλος της Περιφέρειας Αττικής. Με αφορμή πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ανέδειξε την εκτεταμένη ρύπανση που προκαλούν τα προϊόντα καπνού, επισημαίνοντας ότι «περιέχουν πάνω από 7.000 τοξικές χημικές ουσίες που εισέρχονται στο περιβάλλον όταν απορρίπτονται».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Γώγος, περίπου 4,5 τρισ. φίλτρα τσιγάρων καταλήγουν ετησίως σε ωκεανούς, ποτάμια, αστικά πεζοδρόμια και πάρκα, ενώ η παραγωγή καπνικών προϊόντων απαιτεί τεράστιους φυσικούς πόρους:
600 εκατ. δέντρα, 22 δισ. τόνοι νερού και 84 εκατ. τόνοι διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, παγκοσμίως. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα καπνικά προϊόντα συμβάλλουν και στην πλαστική ρύπανση, γεγονός που συχνά παραγνωρίζεται. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά: «Ας έχουμε όλοι οξυγόνο, μας το οφείλουμε».
Ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης στη μάχη κατά του καπνίσματος
Την σημασία της καθολικής πρόσβασης των πολιτών σε ποιοτική υγειονομική φροντίδα ανέδειξε με την τοποθέτηση της η Μαρίας Στρατηγάκη, Αντιδήμαρχος για την Κοινωνική Αλληλεγγύη και Ισότητα στο Δήμου Αθηναίων. Όπως ανέφερε, η δημοτική αρχή δίνει προτεραιότητα στην ενίσχυση της δημόσιας πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, την οποία χαρακτήρισε «δείκτη πολιτισμού».
Εκφράζοντας την πεποίθηση ότι «κανένας πολίτης δεν πρέπει να μένει χωρίς εύκολη και αποτελεσματική πρόσβαση σε φροντίδα υγείας», η κα Στρατηγάκη παρουσίασε και τις σχετικές δράσεις του Δήμου. Ξεχωρίζει η υλοποίηση προγράμματος διακοπής καπνίσματος, το οποίο στοχεύει τόσο στη μείωση των επιβλαβών συνεπειών για την υγεία όσο και στον περιορισμό της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.
Το κάπνισμα, διαρκής απειλή για την δημόσια υγεία
Στη διαχρονικά επιβαρυντική επίδραση του καπνίσματος εστίασε η Παγώνα Λάγιου, Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΕΚΠΑ. Όπως τόνισε, πρόκειται για έναν από τους ισχυρότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά: «Όπου περνάει, όπου ακουμπάει, όπου μεταβολίζεται, δημιουργεί προβλήματα στην υγεία: κακοήθειες, καρδιαγγειακά, ΧΑΠ και πολλά άλλα».
Η κα Λάγιου αναφέρθηκε, επίσης, σε μια ιστορική συμβολή της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας: την πρώτη διεθνώς τεκμηριωμένη μελέτη που συνέδεε παθητικό κάπνισμα με καρκίνο του πνεύμονα, η οποία δημοσιεύθηκε πριν από περίπου 45 χρόνια και επηρέασε τη νομοθεσία σε ΗΠΑ και άλλες χώρες. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι πολιτικές για τη διακοπή του καπνίσματος δεν επαρκούν από μόνες τους. Όπως είπε, είναι κρίσιμο να δοθεί έμφαση και στην πρόληψη της έναρξης του καπνίσματος, ιδιαίτερα στις νεαρές ηλικίες.
Η πρόληψη προϋποθέτει σύμπραξη όλων των φορέων
Στη σημασία της συνέργειας μεταξύ Πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας και τοπικής αυτοδιοίκησης αναφέρθηκε ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργος Πατούλης. Όπως υπογράμμισε, μόνο μέσα από κοινές προσπάθειες μπορεί να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος στη μείωση του καπνίσματος, ενός παράγοντα με τεράστια επιβάρυνση για τη δημόσια υγεία.
Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ τόνισε ότι η πρόληψη είναι το πλέον αποτελεσματικό εργαλείο στη δημόσια υγεία και επισήμανε πως απαιτείται συστηματική κινητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων, με δράσεις που ξεκινούν από την ενημέρωση και φτάνουν ως τη νομοθετική ενίσχυση και την τοπική εφαρμογή πολιτικών.
Η υγεία και η παιδεία καθρέφτες του πολιτισμού
Στις στοχευμένες παρεμβάσεις του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού για την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος αναφέρθηκε ο Πρόεδρός του, Dr. Αντώνιος Αυγερινός. Όπως τόνισε, ο Οργανισμός συμμετέχει ενεργά σε δράσεις αγωγής και προαγωγής υγείας, με έμφαση στην εκπαίδευση κατά του καπνίσματος και στην ευαισθητοποίηση για την περιβαλλοντική προστασία.
Οι παρεμβάσεις του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού εκτείνονται σε ολόκληρη την Ελλάδα και αφορούν όλες τις ηλικιακές ομάδες, ενισχύοντας την πρόληψη με εκπαιδευτικά μαθήματα και κοινωνική δράση ανέφερε ο Dr. Αυγερινός που έκλεισε τον χαιρετισμό του με μια φράση που συνοψίζει τη φιλοσοφία του Οργανισμού: «Η Υγεία, όπως και η Παιδεία, είναι καθρέφτης του πολιτισμού μιας χώρας, το πραγματικό μέτρο του σεβασμού και της πίστης στην αξία της ζωής».
Η υγεία δεν είναι μόνο ατομική υπόθεση
Στην προσέγγιση της Ενιαίας Υγείας (One Health), που αντιμετωπίζει ως ενιαίο σύστημα την υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος, εστίασε ο Καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας. Χαιρετίζοντας την εκδήλωση, ανέδειξε την ευρύτερη σημασία της πρωτοβουλίας, επισημαίνοντας ότι «η υγεία μας απειλείται όχι μόνο από την ατομική μας συμπεριφορά, αλλά και από το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε, εργαζόμαστε και αναπτυσσόμαστε».
Ο κ. Τσιόδρας ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο η κλιματική κρίση και η ατμοσφαιρική ρύπανση εντείνουν τις υγειονομικές ανισότητες και επηρεάζουν τη γεωγραφική κατανομή των ασθενειών. Παράλληλα, χαρακτήρισε το κάπνισμα – ενεργητικό και παθητικό – μια από τις πιο επιβλαβείς και τροποποιήσιμες μορφές ρύπανσης, που δρουν αθροιστικά με άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού και καταλήγοντας σημείωσε ότι: «Η Δημόσια Υγεία δεν είναι αόρατη· αντανακλάται στην καθημερινότητά μας, στη θερμοκρασία του πλανήτη, στην αναπνοή μας, στο νερό που πίνουμε. Αν θέλουμε ανθεκτικά συστήματα υγείας και βιώσιμες κοινωνίες, πρέπει να θέσουμε την προστασία του περιβάλλοντος στο επίκεντρο των πολιτικών υγείας».
Η καρδιά δεν μένει ανεπηρέαστη
Με ένα ηχηρό μήνυμα προς τους παρευρισκόμενους συμμετείχε στην εκδήλωση ο Καθηγητής Καρδιολογίας Κωνσταντίνος Τούτουζας, Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, ο οποίος δεν μπόρεσε να παραβρεθεί, αλλά έστειλε γραπτή παρέμβαση. Όπως σημείωσε, «το κάπνισμα και η περιβαλλοντική ρύπανση αποτελούν δύο από τους πιο σοβαρούς και ύπουλους παράγοντες κινδύνου για την καρδιαγγειακή μας υγεία», τονίζοντας ότι είναι κρίσιμο να αναγνωρίσουμε πώς η καθημερινή μας έκθεση σε βλαβερές ουσίες επηρεάζει την καρδιά και τα αγγεία μας.
Ο κ. Τούτουζας εξήγησε ότι το κάπνισμα καταστρέφει τα τοιχώματα των αρτηριών, αυξάνει την αρτηριακή πίεση και ενισχύει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού, ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση —γεμάτη μικροσωματίδια και τοξικές ουσίες— «διεισδύει στο σώμα μας και συμβάλλει σιωπηλά στην επιδείνωση των καρδιαγγειακών παθήσεων». Κατέληξε δε με την επισήμανση ότι η εκδήλωση «ήρθε να φωτίσει αλήθειες που συχνά παραβλέπονται» και κάλεσε όλους να επιλέξουν μια πιο υγιή ζωή και ένα ελπιδοφόρο μέλλον, με υπευθυνότητα απέναντι στον εαυτό τους, τους γύρω τους και το περιβάλλον.
Όλοι οι γιατροί στη μάχη κατά του καπνίσματος
Στην ανάγκη ευρύτερης συμμετοχής της ιατρικής κοινότητας στη διακοπή του καπνίσματος αναφέρθηκε η Αγγελική-Δέσποινα Μαυρογιάννη, Διευθύντρια ΕΣΥ και Επιστημονικά Υπεύθυνη του Αιμοδυναμικού Εργαστηρίου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου», μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας. Όπως υποστήριξε, η Ιατρική μπαίνει σε μια νέα εποχή, με την Τεχνητή Νοημοσύνη να δημιουργεί τεράστιους όγκους πληροφορίας και να αλλάζει τον τρόπο προσέγγισης της φροντίδας υγείας. Παρουσίασε τις δράσεις της Εταιρείας, όπως τα «Σχολεία κατά του Καπνίσματος» και τα «Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος», που έχουν αποδείξει την αξία τους στην πρόληψη.
Η κα Μαυρογιάννη έκλεισε με ένα σαφές μήνυμα: «Όλοι οι γιατροί όλων των ειδικοτήτων πρέπει να εμπλακούν στην υπόθεση της διακοπής του καπνίσματος», τονίζοντας ότι η ευθύνη για την αλλαγή νοοτροπίας είναι συλλογική και δεν περιορίζεται μόνο στους πνευμονολόγους ή καρδιολόγους.
Το κάπνισμα υπονομεύει την άμυνα του οργανισμού
Στον συσχετισμό του καπνίσματος με την αυξημένη ευαλωτότητα του οργανισμού σε λοιμώξεις αναφέρθηκε ο Νικόλαος Σύψας, Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας – Λοιμωξιολογίας του ΕΚΠΑ και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων.
Όπως εξήγησε, το κάπνισμα εξασθενεί την άμυνα του οργανισμού, καθώς καταστρέφει το επιθήλιο του αναπνευστικού συστήματος και μειώνει την αποτελεσματικότητα του ανοσοποιητικού. Το αποτέλεσμα είναι να διευκολύνεται η είσοδος και η ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών.
«Οι καπνιστές είναι πιο ευάλωτοι σε λοιμώξεις του αναπνευστικού, όπως πνευμονία, γρίπη και φυματίωση», σημείωσε ο κ. Σήψας ενώ τόνισε ότι το κάπνισμα επιβαρύνει και την πορεία ιογενών λοιμώξεων, όπως η COVID-19. Τέλος επισήμανε ότι η πρόληψη είναι το ισχυρότερο όπλο μας και χαρακτήρισε τη διακοπή του καπνίσματος ως κρίσιμη παρέμβαση για την ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού απέναντι στις λοιμώξεις.
Η υγεία του αναπνευστικού συστήματος και το περιβάλλον: ένας κρίσιμος δεσμός
Στη σύνδεση των περιβαλλοντικών αλλαγών και των καπνικών προϊόντων με τη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος επικεντρώθηκε ο Καθηγητής Πνευμονολογίας Στέλιος Λουκίδης, Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας. Όπως εξήγησε, η πρωτοβουλία για τη διοργάνωση της κοινής εκδήλωσης ξεκίνησε πριν από έξι μήνες, με στόχο να αναδειχθούν οι επιπτώσεις του καπνίσματος και της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης όχι μόνο στους πνεύμονες, αλλά και στο καρδιαγγειακό σύστημα και στην έκβαση των λοιμώξεων.
«Ο σκοπός μας δεν ήταν να κάνουμε μόνο μια επιστημονική ημερίδα, αλλά να δείξουμε τα προβλήματα που προκαλούνται από τις αλλαγές του περιβάλλοντος και από τη χρήση καπνού – είτε με τη μορφή του καπνίσματος είτε με τα νεότερα καπνικά προϊόντα», σημείωσε ο κ. Λουκίδης που παρουσίασε ενδεικτικά δεδομένα:
- Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) αναμένεται να παραμείνει η τρίτη αιτία θανάτουπαγκοσμίως μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, με βασικούς παράγοντες το κάπνισμα και την ατμοσφαιρική ρύπανση.
- Ο καρκίνος του πνεύμονα εξακολουθεί να έχει πολύ υψηλή θνητότητα — επηρεάζει 7 στους 10 ασθενείς μέσα στην πρώτη πενταετία.
- Το άσθμα, ιδίως στα παιδιά, εμφανίζεται με αυξημένη συχνότητα σε περιοχές με περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Ολοκληρώνοντας, ο κ. Λουκίδης υπογράμμισε την ανάγκη για μείωση της χρήσης των εισπνεόμενων φαρμάκων τύπου pMDI, για απαγόρευση πώλησης νεότερων καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους, και για δράσεις περιβαλλοντικής προστασίας, ως μέτρα που μπορούν να περιορίσουν τις δυσμενείς επιπτώσεις στην αναπνευστική υγεία.
Χρειάζεται στρατηγικός σχεδιασμός από την Πολιτεία
Το πρώτο θεματικό πάνελ της εκδήλωσης, με τίτλο «Οι θέσεις και οι δράσεις της Πολιτείας», ανέδειξε την ανάγκη για μια συνολική και συνεκτική στρατηγική που θα αντιμετωπίζει από κοινού το κάπνισμα και την περιβαλλοντική ρύπανση. Τη συζήτηση συντόνισε η Άννα-Μαρία Λεούτση, Στέλεχος Επικοινωνίας του ΕΟΔΥ.
Οι τοποθετήσεις της Διονυσίας Αυγερινοπούλου-Ζήσιμου, Προέδρου της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, και της Φωτεινής Κουλούρη, Γενικής Διευθύντριας Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας, ανέδειξαν ότι η σύνδεση καπνίσματος και ρύπανσης δεν είναι πάντοτε ευδιάκριτη, λειτουργεί όμως σιωπηλά και αθροιστικά, επιβαρύνοντας την υγεία και το περιβάλλον.
Άννα-Μαρία Λεούτση, Στέλεχος Επικοινωνίας ΕΟΔΥ,
Διονυσία Αυγερινοπούλου Ζήσιμου, Πρόεδρος Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής και
Φωτεινή Κουλούρη, Γενική Διευθύντρια Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής Υπουργείου Υγείας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην διπλή διάσταση της πρόληψης: πρόληψη για την υγεία και πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων. Στο πλαίσιο αυτό, τονίστηκε η σημασία της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, με υποχρέωση ανακύκλωσης των ρύπων που προκύπτουν από τα καπνικά προϊόντα. Ωστόσο, καταγράφηκαν και οι εξής σοβαρές αδυναμίες:
- Περιορισμένη επιτήρηση της αντικαπνιστικής νομοθεσίας σε χώρους διασκέδασης,
- Κοινωνική ανοχή στο κάπνισμα,
- Ανεπαρκής αριθμός δομών διακοπής καπνίσματος,
- και η επιθετική εμπορική πολιτική της καπνοβιομηχανίας προς τους νέους.
Αναγνωρίζοντας ότι η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων είναι απαραίτητη, η κα Αυγερινοπούλου απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση προς τις επιστημονικές εταιρείες και τον ΕΟΔΥ να συμμετάσχουν σε συνεδρίαση των αρμόδιων Επιτροπών της Βουλής (Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Νεότητας), προκειμένου να συντονιστούν κοινές δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης.
Αναζητώντας εφαρμόσιμες λύσεις για μια γνωστή επιδημία
Η δεύτερη θεματική ενότητα της εκδήλωσης, με τίτλο «Προβλήματα και ρεαλιστικές λύσεις», επικεντρώθηκε στην ανάγκη να αντιμετωπιστούν το κάπνισμα και η περιβαλλοντική ρύπανση ως συγκεκριμένα και διαχειρίσιμα προβλήματα δημόσιας υγείας. Οι παρεμβάσεις των ειδικών κινήθηκαν σε πνεύμα ρεαλισμού, αναγνωρίζοντας αφενός τη σοβαρότητα της κατάστασης και αφετέρου την ύπαρξη πρακτικών εργαλείων που μπορούν να φέρουν αποτελέσματα.
Στη συζήτηση που συντόνισε η δημοσιογράφος Τάνια Μαντουβάλου συμμετείχαν ο Καθηγητής Επιδημιολογίας Γιώργος Ραχιώτης, ο Καρδιολόγος και Αν. Καθηγητής ΕΚΠΑ Αθανάσιος Τρίκας, η Διευθύντρια Παθολογικής Κλινικής του νοσοκομείου «Η Σωτηρία» Κατερίνα Αργυράκη και η Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Παρασκευή Κατσαούνου.
Τάνια Μαντουβάλου, Δημοσιογράφος ΑΠΕ,
Παρασκευή Κατσαούνου, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Μέλος ΔΣ Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας,
Γιώργος Ραχιώτης, Καθηγητής Eπιδημιολογίας και Επαγγελματικής Υγιεινής, Τμήμα Ιατρικής,
Αθανάσιος Τρίκας Συντονιστής Δ/ντής Καρδιολογική Κλινική ΓΝΑ Ευαγγελισμός – Πολυκλινική, Αν. Καθηγητής ΕΚΠΑ και Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας,
Κατερίνα Αργυράκη, Συντονίστρια Διευθύντρια Παθολογικής Κλινικής, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Γενική Γραμματέας ΔΣ Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων.
Κοινή διαπίστωση των ομιλητών ήταν ότι η επιβάρυνση του ανθρώπινου οργανισμού από τους αέριους ρύπους και τον καπνό αποτελεί πλέον καθολικά αναγνωρισμένο πρόβλημα, που συνδέεται με πλήθος νοσημάτων και επηρεάζει δυσανάλογα τις ευάλωτες ομάδες. Το κάπνισμα, τόσο ενεργητικό όσο και παθητικό, χαρακτηρίστηκε χωρίς περιστροφές ως «επιδημία» που χρήζει άμεσης και ουσιαστικής παρέμβασης, ήδη από τις μικρές ηλικίες.
Στο πεδίο των λύσεων, τονίστηκε η ανάγκη για αυστηροποίηση του νομικού πλαισίου όσον αφορά το κάπνισμα και το άτμισμα, καθώς και η υιοθέτηση πολιτικών πρόληψης με επαρκή πόρους και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος, τα οποία κρίνονται ως εξαιρετικά χρήσιμα αλλά ανεπαρκή σε αριθμό και διασπορά. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η φαρμακευτική υποστήριξη των προσπαθειών διακοπής, με φάρμακα που έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα, πρέπει να καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία.
Οι ειδικοί επεσήμαναν ότι η αποτελεσματική παρέμβαση απαιτεί συνδυασμό ιατρικής και συμπεριφορικής προσέγγισης, καθώς και ισχυρή πολιτική βούληση. Χωρίς ενεργοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών και αποφασιστικότητα στην εφαρμογή των νόμων, ακόμη και οι καλύτερες προθέσεις παραμένουν γράμμα κενό.
Επιστήμη και Πολιτεία σε κοινή γραμμή κατά του καπνίσματος και της ρύπανσης
Η εξαιρετική πρωτοβουλία που ανέλαβαν οι τρεις επιστημονικές εταιρείες σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ κατάφερε να οικοδομήσει ένα κοινό μέτωπο, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι επιστήμονες, φορείς της Πολιτείας και εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, με σκοπό να αναζητηθούν ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες λύσεις.
Στο επίκεντρο των συμπερασμάτων βρέθηκαν η ανάγκη για πρόληψη από τις μικρές ηλικίες, η ενίσχυση των ιατρείων διακοπής καπνίσματος, η εφαρμογή της νομοθεσίας, αλλά και η καθιέρωση πιο αυστηρών ρυθμίσεων για τα νεότερα καπνικά προϊόντα. Παράλληλα, τονίστηκε ότι η υγεία και το περιβάλλον είναι αλληλένδετα — και γι’ αυτό απαιτείται μια ενιαία προσέγγιση πολιτικής υγείας.
Το σαφές αποτύπωμα που άφησε η εκδήλωση είναι ότι με συνεργασία, συνέπεια και πολιτική βούληση μπορούμε να περάσουμε από τη διαπίστωση στη δράση και να διεκδικήσουμε ένα πιο υγιές και βιώσιμο μέλλον για όλους.









































