Κώστας Παπαγιάννης: Τα δεδομένα υγείας δεν είναι πολυτέλεια, είναι εργαλείο
Η μη αξιοποίηση των δεδομένων υγείας έχει κόστος για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας και την κοινωνία. Παράλληλα, η συστηματική χρήση τους μπορεί να στηρίξει πιο έγκαιρες αποφάσεις, καλύτερη κατανομή των πόρων και τη μετάβαση σε ένα πιο προληπτικό, προγνωστικό και προσωποποιημένο μοντέλο φροντίδας.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασης του Κώστα Παπαγιάννη, Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου Novartis Ελλάδος, Κύπρου και Μάλτας και Γενικού Γραμματέα του ΣΦΕΕ, κατά την παρουσία του στο 3ο ΣΦΕΕ Summit 2026, που πραγματοποιήθηκε στις 11 Ιουνίου 2026, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Ο κ. Παπαγιάννης συμμετείχε στο πάνελ «The Data-Driven Health Care System», όπου εστίασε στον κρίσιμο ρόλο των δεδομένων υγείας για τη λήψη αποφάσεων και τη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου, αποδοτικού και ανθρωποκεντρικού συστήματος υγείας.
Εξηγώντας γιατί τα δεδομένα υγείας αποκτούν ουσιαστικό ρόλο για τον σχεδιασμό πολιτικών, ο Γενικός Γραμματέας του ΣΦΕΕ υπογράμμισε ότι «σε ένα περιβάλλον όπου το δημογραφικό, η αύξηση των χρόνιων νοσημάτων, η αυξανόμενη ζήτηση υπηρεσιών υγείας και οι περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι ασκούν διαρκώς μεγαλύτερη πίεση στα συστήματα υγείας, τα δεδομένα που συλλέγονται σήμερα αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ευκαιρίες για τον σχεδιασμό πολιτικών που μπορούν να δημιουργήσουν προστιθέμενη αξία για ολόκληρο το οικοσύστημα της υγείας».
Ο κ. Παπαγιάννης στάθηκε ιδιαίτερα στο τίμημα που έχει η μη συστηματική χρήση των δεδομένων. Όπως ανέφερε, το κόστος αυτό δεν αποτυπώνεται μόνο σε οικονομικούς δείκτες. Μπορεί να μεταφραστεί σε καθυστερημένες διαγνώσεις, χαμένες ευκαιρίες πρόληψης, μη αποδοτική χρήση πόρων, περιττές εξετάσεις ή νοσηλείες και μεγαλύτερη επιβάρυνση των επαγγελματιών υγείας.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ασθενείς που θα μπορούσαν να είχαν ωφεληθεί νωρίτερα από πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, ενδέχεται να φτάνουν αργότερα στη σωστή φροντίδα. Για τον λόγο αυτό, ο κ. Παπαγιάννης υπογράμμισε ότι «τα δεδομένα υγείας δεν αποτελούν πολυτέλεια. Είναι βασικό εργαλείο για την ορθότερη κατανομή των πόρων, την αύξηση της αποδοτικότητας του συστήματος, αλλά και πολλαπλασιαστής αξίας για τους ασθενείς, την κοινωνία και την οικονομία».
Ο επικεφαλής της Novartis Hellas ανέφερε επίσης ότι τα δεδομένα μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η φροντίδα. Η συστηματική αξιοποίησή τους μπορεί να ενισχύσει το σύστημα υγείας ώστε να μην περιορίζεται στην αντιμετώπιση της νόσου όταν αυτή έχει ήδη εκδηλωθεί, αλλά να εντοπίζει νωρίτερα κινδύνους, να στηρίζει πιο στοχευμένες παρεμβάσεις και να προσαρμόζει τη φροντίδα στις ανάγκες κάθε ασθενούς. Όπως τόνισε, «ένα σύγχρονο σύστημα υγείας οφείλει να στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες, την πρόληψη, την προσωποποιημένη φροντίδα και την πρόγνωση, που θα μας επιτρέψουν να θωρακίσουμε τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης για το μέλλον».
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Παπαγιάννης υπογράμμισε ότι η μετάβαση σε ένα σύστημα υγείας που αξιοποιεί συστηματικά τα δεδομένα δεν μπορεί να προχωρήσει αποσπασματικά. Απαιτεί συντονισμό, συνεργασία και κοινή δέσμευση από την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα, τους επαγγελματίες υγείας, τους ασθενείς και τη βιομηχανία και τόνισε ότι «το μέλλον καλεί για συνέργειες, σαφείς προτεραιότητες με στοχευμένες παρεμβάσεις και πιλοτικά προγράμματα που μπορούν να αξιολογηθούν και να επεκταθούν».
Ο διάλογος στο πάνελ επιβεβαίωσε ότι η αξία των δεδομένων υγείας δεν βρίσκεται στην απλή συλλογή τους, αλλά στη δυνατότητα να μετατρέπονται σε γνώση, αποφάσεις και παρεμβάσεις που αλλάζουν στην πράξη τη φροντίδα. Αυτό προϋποθέτει συστηματική, ασφαλή και μετρήσιμη αξιοποίησή τους, ώστε να στηρίζεται καλύτερος σχεδιασμός, ορθότερη κατανομή των πόρων και πιο έγκαιρη ανταπόκριση στις ανάγκες των ασθενών. Η σημασία τους θα κριθεί τελικά από το αν θα βοηθήσουν το σύστημα υγείας να περάσει από την απλή καταγραφή στην πρόληψη, από τις αποσπασματικές πληροφορίες στον τεκμηριωμένο σχεδιασμό και από την καθυστερημένη αντίδραση στην πιο έγκαιρη, πιο στοχευμένη και πιο ανθρώπινη φροντίδα.
