Μετάλλαξη «Όμικρον»: Μένουμε ψύχραιμοι και εμβολιαζόμαστε!

Η επέλαση του νέου στελέχους του ιού της Covid-19, η οποία έχει ονομαστεί στέλεχος «Όμικρον» προκαλεί μεγάλη ανησυχία στη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Διασπείρεται ραγδαία και παραμένουν ακόμα αναπάντητα πολλά ερωτήματα σχετικά με τη συμπεριφορά και την ανθεκτικότητά του έναντι των υπαρχόντων εμβολίων.

Τη Δευτέρα 29 Νοεμβρίου, η Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών κα Μαρία Θεοδωρίδου, στην τακτική συνέντευξη Τύπου του υπουργείου Υγείας αναφέρθηκε στο νέο στέλεχος, Β11529, που ονομάστηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας «Όμικρον» και σημείωσε ότι με βάση τις ιδιότητές του, ο ΠΟΥ το κατέταξε στα στελέχη ανησυχίας (Variant of Concern). Ωστόσο υπενθύμισε ότι το Α και το Ω στη διαχείριση ενός σημαντικού γεγονότος είναι η ψυχραιμία.

Όπως ανέφερε η κα Θεοδωρίδου, το ιδιαίτερο της παραλλαγής είναι ο μεγάλος αριθμός μεταλλάξεων, 32 συνολικά, που εμφανίζει στο γονίδιο της πρωτεΐνης της ακίδας. Το γονίδιο δε αυτό, όπως είναι γνωστό, χρησιμοποιείται από τον ιό για να εισβάλει στον ανθρώπινο οργανισμό και είναι και ο κύριος στόχος των εμβολίων. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, εξήγησε η κα Θεοδωρίδου, οι προβληματισμοί είναι αρκετοί και η επιστημονική κοινότητα χρειάζεται χρόνο για να δώσει απαντήσεις.

 

Η μεταδοτικότητα του νέου στελέχους «Όμικρον»

Από τα μέχρι σήμερα δεδομένα, δεν είναι γνωστό πόσο μεταδοτικός είναι ο ιός. Αν και λόγω της θέσης των μεταλλάξεων αναμένεται η μεταδοτικότητα να είναι αυξημένη. Στην περιοχή που εντοπίστηκε, ο ρυθμός αναπαραγωγής του ιού «εκτινάχθηκε» στο 2 που φαίνεται ότι το νέο στέλεχος έχει επικρατήσει του στελέχους «Δέλτα».

 

Η βαρύτητα της νόσου που προκαλεί

Η κα Θεοδωρίδου υπογράμμισε ότι βαρύτητα της νόσησης που προκαλεί το  νέο στέλεχος, είναι κάτι που επίσης απασχολεί. Παρά την περιορισμένη εμπειρία στη Νότιο Αφρική, η νόσηση λιγότερων από 100 ατόμων ήταν ήπια και με κύρια συμπτώματα την κακουχία και τις μυαλγίες. Όμως, στο μικρό αυτό αριθμό των ασθενών η ηλικία ήταν νεαρή, στοιχείο που μπορεί να προκαλέσει κάποια τροποποίηση στο θέμα της κλινικής βαρύτητας της νόσου.

 

Ως προς την προστασία των εμβολίων έναντι του στελέχους «Όμικρον»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η κα Θεοδωρίδου στην προστασία που παρέχουν τα εμβόλια έναντι της νέας αυτής παραλλαγής καθώς υπάρχει φόβος ότι λόγω αυτής της παραλλαγής μπορεί τα εμβόλια να είναι αναποτελεσματικά. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αναμένονται λοιμώξεις και σε εμβολιασμένους, αλλά εκτιμάται ότι ο αριθμός αυτών των λοιμώξεων, το μέγεθος δηλαδή του προβλήματος, θα είναι μάλλον μικρό.

Ο ιός στο συνεχή ανταγωνισμό του με τον άνθρωπο μπορεί να ξεφεύγει από τα εξουδετερωτικά αντισώματα που αποκτά ο εμβολιαζόμενος με τον εμβολιασμό του σε βαθμό, όμως, που δεν είναι ακόμη γνωστός. Εντούτοις, σύμφωνα με μελέτη που έχει γίνει σχετικά με τη συμπεριφορά του ανοσιακού συστήματος σε προηγούμενες μεταλλάξεις και έχει δημοσιευτεί στο Cell Reports Medicine, φαίνεται ότι η κυτταρική ανοσία με τα κύτταρα μνήμης έχει καθοριστικό ρόλο στην προστασία από τις παραλλαγές του ιού.

Συμπερασματικά, όπως η κα Θεοδωρίδου ανέφερε ότι ο εμβολιασμός, παρά την ενδεχόμενη μείωση της αποτελεσματικότητάς του λόγω των παραλλαγών, εξακολουθεί να είναι ασπίδα προστασίας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) προτρέπει τα 194 κράτη-μέλη να επιταχύνουν τον εμβολιασμό ιδιαίτερα στις ομάδες υψηλής προτεραιότητας και να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση των υπηρεσιών υγείας.

Καταλήγοντας, η κα Θεοδωρίδου τόνισε τη συμβολή του εμβολιασμού στην αντιμετώπιση και αυτού του νέου στελέχους καθώς και την αναγκαιότητα διάθεσης επαρκών ποσοτήτων εμβολίων και στις υπό ανάπτυξη χώρες που παραμένουν σχεδόν ανεμβολίαστες ή με πολύ χαμηλό ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης.