Το «ΟΙΚΟΘΕΝ» άνοιξε τον δρόμο για την κατ’ οίκον ογκολογική φροντίδα
Η θεραπεία του καρκίνου συχνά σημαίνει μετακινήσεις, αναμονή, κόπωση και αγωνία, που επιβαρύνουν όχι μόνο τον ογκολογικό ασθενή αλλά και την οικογένειά του. Το πρόγραμμα «ΟΙΚΟΘΕΝ», που ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια από το Γενικό Αντικαρκινικό – Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο Άγιος Σάββας», αλλάζει αυτή τη δύσκολη καθημερινότητα, μεταφέροντας με ασφάλεια στο σπίτι θεραπείες που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν την παρουσία του ασθενούς στο νοσοκομείο.
Στην επετειακή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 22 Ιουνίου στο ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας», παρουσιάστηκε η μέχρι σήμερα πορεία του προγράμματος, η επέκτασή του σε περισσότερα νοσοκομεία και οι νέες συνεργασίες που ενισχύουν την κατ’ οίκον φροντίδα των ασθενών. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, η Διοικήτρια της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής Όλγα Μπαλαούρα, ο Διοικητής του ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας» Χρήστος Φασιανός, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Δρ. Αντώνιος Αυγερινός, η Πρόεδρος της WinCancer Πίστη Κρυσταλλίδου και ο Μιχάλης Νικολάου, Διευθυντής της Α’ Παθολογικής Ογκολογικής Κλινικής του ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας», επιστημονικά υπεύθυνος της Κατ’ Οίκον Νοσηλείας και εμπνευστής του προγράμματος «ΟΙΚΟΘΕΝ».
Το «ΟΙΚΟΘΕΝ» ξεκίνησε την 1η Ιουνίου 2023 από το ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας» και αποτέλεσε μια από τις πρώτες οργανωμένες προσπάθειες μεταφοράς εξειδικευμένης νοσοκομειακής φροντίδας στο σπίτι του ασθενούς. Μέσω του προγράμματος γίνεται, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η ασφαλής μεταφορά και χορήγηση αμιγώς νοσοκομειακών φαρμάκων κατ’ οίκον, με στόχο οι ασθενείς να λαμβάνουν την αναγκαία θεραπευτική υποστήριξη με λιγότερη ταλαιπωρία και μεγαλύτερο σεβασμό στην καθημερινότητά τους.
Μετά την πιλοτική εφαρμογή του στον «Άγιο Σάββα», το πρόγραμμα επεκτάθηκε σταδιακά σε περισσότερα νοσοκομεία και ειδικότητες. Σήμερα συμμετέχουν το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά «Μεταξά» για ογκολογικά και αιματολογικά περιστατικά, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ για ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση, το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης για ογκολογικά περιστατικά και ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση, καθώς και το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Θεαγένειο»για ογκολογικά περιστατικά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η ανταπόκριση των ασθενών είναι ιδιαίτερα θετική. Οι σχετικές μελέτες, που βρίσκονται στο στάδιο της δημοσίευσης, δείχνουν ποσοστά ικανοποίησης που προσεγγίζουν το 100%, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα της κατ’ οίκον φροντίδας ως ασφαλούς, αποτελεσματικού και ανθρώπινου μοντέλου παροχής υπηρεσιών υγείας.
Σημαντικό μέρος της εξέλιξης του «ΟΙΚΟΘΕΝ» είναι και η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων. Μέσω ειδικής πλατφόρμας και tablet, οι ασθενείς μπορούν να καταγράφουν καθημερινά τα ζωτικά και σωματομετρικά τους στοιχεία, να επικοινωνούν άμεσα με την ομάδα φροντίδας, να προγραμματίζουν διαδικτυακά ή δια ζώσης ραντεβού με τον θεράποντα ιατρό, να λαμβάνουν εξατομικευμένες οδηγίες διατροφής και άσκησης και να έχουν πρόσβαση σε έγκυρη και κατανοητή ιατρική πληροφόρηση.
Η κατ’ οίκον φροντίδα ενισχύεται και από το πρόγραμμα ΝΟΣΠΙ – «Νοσοκομείο στο Σπίτι», μέσω του οποίου έχει αναπτυχθεί συνεργασία ανάμεσα στο ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας», τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό και τον Οργανισμό Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία. Μικτά κλιμάκια επαγγελματιών υγείας επισκέπτονται καθημερινά ασθενείς στο σπίτι, προσφέροντας ολοκληρωμένη φροντίδα εκεί όπου υπάρχει ανάγκη.
Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης συνέδεσε το «ΟΙΚΟΘΕΝ» με την προσπάθεια να μειωθεί η ταλαιπωρία των ασθενών και να μεταφερθεί η φροντίδα πιο κοντά στις πραγματικές τους ανάγκες. Όπως ανέφερε, «πλέον δεν περιμένουμε οι ασθενείς να φτάσουν σε μας, αλλά πηγαίνουμε εμείς στους ασθενείς». Παράλληλα, τόνισε ότι η δράση εντάχθηκε στο έργο ΝΟΣΠΙ του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ αναφέρθηκε και στο μνημόνιο συνεργασίας με τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό. Όπως σημείωσε, η ηλεκτρονική πλατφόρμα επιτρέπει στους γιατρούς να παρακολουθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια την πορεία της θεραπείας, τα ζωτικά χαρακτηριστικά, πιθανά προβλήματα και την ποιότητα της φροντίδας που παρέχεται στο σπίτι.
Η Διοικήτρια της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής Όλγα Μπαλαούρα στάθηκε στην εξέλιξη του προγράμματος από την πρώτη εφαρμογή του μέχρι σήμερα. Όπως ανέφερε, τρία χρόνια μετά την έναρξή του, το «ΟΙΚΟΘΕΝ» όχι μόνο συνεχίζεται, αλλά επεκτείνεται, ενώ ογκολογικά κέντρα από την Ευρώπη ζητούν πλέον τεχνογνωσία για να αναπτύξουν αντίστοιχες υπηρεσίες κατ’ οίκον ογκολογικής φροντίδας. Η κ. Μπαλαούρα υπογράμμισε ότι η προσπάθεια αυτή χρειάστηκε ομάδα και καθημερινή δουλειά, ώστε να μην μείνει μια μεταρρύθμιση στα χαρτιά, αλλά να εφαρμοστεί στην πράξη. Ευχαρίστησε επίσης τον Μιχάλη Νικολάου και όλους όσοι έχουν αναλάβει καθημερινά τη λειτουργία του προγράμματος.
Ο Διοικητής του ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας» Χρήστος Φασιανός περιέγραψε το «ΟΙΚΟΘΕΝ» ως ένα αναπτυσσόμενο εθνικό δίκτυο κατ’ οίκον φροντίδας. Τόνισε ότι το πρόγραμμα ξεκίνησε με στόχο την ασφαλή μεταφορά και χορήγηση αμιγώς νοσοκομειακών φαρμάκων στο σπίτι των ασθενών, με όρους ποιότητας, ασφάλειας και επιστημονικής αξιοπιστίας αντίστοιχους ενός σύγχρονου νοσοκομείου. Όπως σημείωσε, μέσα σε τρία χρόνια απέδειξε ότι η ογκολογική και εξειδικευμένη νοσοκομειακή φροντίδα μπορεί να μεταφερθεί στο σπίτι του ασθενούς, μειώνοντας την ταλαιπωρία, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής και συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση των νοσοκομείων. Αναφέρθηκε ακόμη στη συνεργασία με τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, η οποία θα ενισχύσει τόσο το «ΟΙΚΟΘΕΝ» όσο και τις υπηρεσίες κατ’ οίκον νοσηλείας.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε και η «Κινητή Βιβλιοθήκη Ανάσας», μια νέα πρωτοβουλία της WinCancer, που υλοποιείται σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου, το OpenABEKT, το ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας» και το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά «Μεταξά». Η δράση απευθύνεται στους ασθενείς που υποστηρίζονται κατ’ οίκον μέσω του «ΟΙΚΟΘΕΝ» και έχει στόχο να τους προσφέρει βιβλία, γνώση και συντροφιά, υπενθυμίζοντας ότι η φροντίδα δεν αφορά μόνο τη θεραπεία, αλλά και την ψυχική και πνευματική ενδυνάμωση του ανθρώπου.
Τρία χρόνια μετά την πρώτη εφαρμογή του, το «ΟΙΚΟΘΕΝ» έχει εξελιχθεί από πιλοτική δράση σε αναπτυσσόμενο δίκτυο κατ’ οίκον φροντίδας. Η εμπειρία του δείχνει ότι, όταν υπάρχουν οργάνωση, επιστημονική παρακολούθηση και συνεργασία των φορέων, η εξειδικευμένη νοσοκομειακή θεραπεία μπορεί να φτάσει με ασφάλεια στο σπίτι, δίνοντας στους ασθενείς τη δυνατότητα να συνεχίζουν τη θεραπεία τους με λιγότερη επιβάρυνση και μεγαλύτερη εγγύτητα στο οικείο τους περιβάλλον.
