Όταν η μετάγγιση γίνεται τραγωδία … και η ευθύνη υπόθεση όλων μας

Ένα σοκαριστικό ιατρικό λάθος στο Τζάνειο Νοσοκομείο φέρνει ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας των μεταγγίσεων. Μια 62χρονη γυναίκα υπέστη σοβαρότατες βλάβες –μεταξύ αυτών και πολλαπλά εγκεφαλικά επεισόδια– όταν μεταγγίστηκε με ασύμβατο αίμα. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, ο νοσηλευτής μπέρδεψε δύο ασθενείς σε διπλανά κρεβάτια και προχώρησε στη μετάγγιση χωρίς την παρουσία γιατρού, κατά παράβαση κάθε προβλεπόμενου πρωτοκόλλου. Το λάθος αυτό δεν ήταν απλώς ανθρώπινο. Ήταν συστημικό. Και δυστυχώς, δεν είναι το μόνο δείγμα μιας διογκούμενης κρίσης αξιοπιστίας και ευθύνης στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Η ασφάλεια μεταγγίσεων ξανά στο προσκήνιο!

Για να υπάρχει μια ασφαλής μετάγγιση, χωρίς λάθη και παραλείψεις, πρέπει να συμβάλλουν πολλοί παράγοντες. Ξεκινάμε από τον δότη αίματος, που στοχεύουμε πάντα να είναι εθελοντής και τακτικός αιμοδότης. Γι’ αυτό, η αιμοδοσία πρέπει να είναι πάντα εθελοντική και χωρίς αμοιβή.

• Οι υπηρεσίες αιμοδοσίας οφείλουν να κάνουν τη δουλειά τους υπεύθυνα, με επιστημονικότητα και με ασφάλεια, ώστε να φτάνει το αίμα όσο το δυνατόν πιο ασφαλές στον παραλήπτη. Προϋπόθεση είναι και η ασφάλεια στις συνθήκες μεταφοράς από την αιμοδοσία στην κλινική.
• Ο γιατρός που θα ελέγξει το αίμα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός στην ανάγνωση των στοιχείων της φιάλης και του ασθενούς πριν βάλει την υπογραφή του.
• Ο νοσηλευτής ή η νοσηλεύτρια που θα συνδέσει μια φιάλη αίματος για μετάγγιση σε έναν ασθενή πρέπει να έχει πλήρη επίγνωση ότι μια μετάγγιση αίματος δεν είναι απλά “συνδέω έναν ορό και τέλος”. Μία μετάγγιση αίματος είναι μια μικρή μεταμόσχευση — για όσους ακόμη δεν το γνωρίζουν. Γίνεται πάντα με την παρουσία γιατρού.

Αμφιβάλλω αν πολλοί γνωρίζουν σήμερα τι εστί μετάγγιση αίματος και, ακόμη χειρότερα, αν έχουν εκπαιδευτεί σε κάτι τέτοιο. Πρέπει να σταματήσει ο χαβαλές, το “δεν βαριέσαι αδερφέ” με τα κινητά στο χέρι, οι συνεχόμενες βάρδιες για να “βγούνε” οι εφημερίες, οι ανειδίκευτοι που δεν έχουν ιδέα τι ακριβώς κάνουν. Επιτέλους, να μπει ένα τέλος σε αυτήν την κατηφόρα. Όσοι δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν, να πάνε σπίτι τους χωρίς δεύτερη κουβέντα.

Το τελευταίο διάστημα βλέπουμε πολλά περίεργα πράγματα στην υγεία: άσχετους ανθρώπους σε θέσεις ευθύνης, ημιμαθείς μόνο και μόνο για να εξυπηρετούν σκοπούς. Αυτό είναι λυπηρό, είναι ντροπή, προκαλεί αηδία. Οι ΕΔΕ και άλλα τερτίπια δεν βγάζουν πουθενά – το γνωρίζουμε όλοι. Γίνονται μόνο για τα μάτια του κόσμου. Επιτέλους, ας υπηρετήσουν την υγεία αυτοί που έχουν και γνώση και τόλμη. Οι δημόσιες σχέσεις με φωτογραφίες και δήθεν “κάτι κάνουμε” γεμίζουν μαγαζιά – όχι την υγεία.

Ως ασθενής ευχαριστώ όλους τους εθελοντές αιμοδότες που είναι πάντα εδώ για εμάς, καθώς και όλο το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό που με υπευθυνότητα και επαγγελματισμό τόσα χρόνια κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Ωστόσο το σύστημα φαίνεται ότι έχει ακόμα σοβαρά προβλήματα. Είναι στο χέρι μας να το αλλάξουμε…