Πανδημία κορονοϊού: Η καλύτερη εποχή για να κόψεις το τσιγάρο!

Οι επιβλαβείς συνέπειες του καπνίσματος στο αναπνευστικό και καρδιαγγειακό σύστημα των καπνιζόντων είναι παγκοσμίως γνωστές. Εξάλλου εδώ και δεκαετίες γίνονται πολλαπλές καμπάνιες με στόχο την ενημέρωση του πληθυσμού για την ανάγκη διακοπής του καπνίσματος.

Η επέλαση του κορονοϊού έχει φέρει και πάλι στην επιφάνεια τον προβληματισμό κατά πόσο οι ασθενείς με Covid-19 που είναι και καπνιστές διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την κακή εξέλιξη της νόσου, με δεδομένο ότι ο ιός προσβάλει τους πνεύμονες και προκαλεί σοβαρή έως και θανατηφόρα πνευμονία.

Απαντήσεις και διευκρινίσεις γύρω από το θέμα αυτό δίνει σε σχετική ενημέρωση η Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης Λοιμώξεων υψηλής μεταδοτικότητας και νοσηρότητας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τον καθηγητή Παθολογίας Χαράλαμπο Μηλιώνη και τον αν. καθηγητή Πνευμονολογίας Κωνσταντίνο Κωστίκα, «η συσχέτιση μεταξύ καπνίσματος και νόσου από Covid-19 δεν είναι ακόμη σαφής», καθώς πρόκειται για ένα νέο νόσημα. Το κάπνισμα έχει πολλαπλές βλαπτικές συνέπειες σε πολλά συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού, και ιδιαίτερα στο αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα, τα οποία προσβάλλονται και από το νέο κορωνοϊό Covid-19. Ακόμη και οι αρχικές αναφορές από την Κίνα έδειξαν ότι οι ασθενείς με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις κινδύνευσαν περισσότερο από τη λοίμωξη Covid-19. Είναι γνωστό, επίσης, ότι ακόμη και οι καπνιστές που δεν έχουν κάποιο νόσημα του αναπνευστικού έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης λοιμώξεων του αναπνευστικού. Οι βλαπτικές επιδράσεις του καπνίσματος αφορούν επίσης και όσους εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα.

Στο ερώτημα, εάν υπάρχει επιστημονική βάση για αυξημένο κίνδυνο από τον κορονοϊό στους καπνιστές, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι, πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι οι καπνιστές εμφανίζουν αυξημένη έκφραση στα κύτταρα του αναπνευστικού τους συστήματος μιας πρωτεΐνης που βοηθάει στην προσκόλληση του κορoνοϊού σε αυτά. Αυτό είναι ιδιαίτερα εκσεσημασμένο στους ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), οι οποίοι θα μπορούσαν να είναι σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρή λοίμωξη από το νέο κορωνοϊό. Επίσης, είναι αναμενόμενο ότι οι ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις που εκτίθενται σε κάπνισμα έχουν αυξημένη ευπάθεια σε λοιμώξεις.

Είναι καλή εποχή να κόψει κανείς το κάπνισμα;

H Επιτροπή απαντά ότι, η διακοπή καπνίσματος οδηγεί σε ταχύτατη ανάπλαση των κυττάρων του αναπνευστικού συστήματος, βελτιώνοντας την άμυνα του αναπνευστικού συστήματος. Επιπλέον, σύντομα βελτιώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης παρόξυνσης σε ασθενείς με ΧΑΠ και ο καρδιαγγειακός κίνδυνος σε ασθενείς με αντίστοιχες παθήσεις, καταστάσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο από Covid-19. Όλες οι παραπάνω θετικές συνέπειες της διακοπής του καπνίσματος μπορεί να οδηγήσουν σε ηπιότερα συμπτώματα, ταχύτερη ανάρρωση και καλύτερη έκβαση σε όσους νοσήσουν από Covid-19 αυτήν την περίοδο. Τέλος, με τη διακοπή του καπνίσματος ελαττώνεται και η συνήθεια να αγγίζουμε το πρόσωπο με τα δάχτυλα, η οποία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης από τον κορωνοϊό.

H διακοπή του καπνίσματος ελλατώνει τον κίνδυνο από το νέο κορονοϊό;

Δεν είναι ακόμα τεκμηριωμένο εάν οι πρώην καπνιστές που δεν έχουν κάποια διαγνωσμένη πάθηση του καρδιαγγειακού ή του αναπνευστικού έχουν αυξημένο κίνδυνο από τον Covid-19. Ωστόσο, δεδομένου ότι η διακοπή καπνίσματος οδηγεί σε ταχεία επαναφορά των αμυντικών μηχανισμών του αναπνευστικού συστήματος σε λίγες εβδομάδες, πιθανότατα οι κίνδυνοι είναι μικρότεροι από εκείνους που καπνίζουν ακόμη. Mε βάση την εμπειρία σε άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, η πιθανότητα σοβαρών επιπλοκών είναι μικρότερη στους πρώην καπνιστές σε σχέση με τους νυν καπνιστές.

Τι γίνεται με το ηλεκτρονικό τσιγάρο;

Όσον αφορά στην ασφάλεια του ηλεκτρονικού τσιγάρου, τα δεδομένα για τις συνέπειες του "ατμίσματος" στο αναπνευστικό είναι ακόμη αντιφατικά. Η απουσία πίσσας και κάποιων άλλων τοξικών χημικών ουσιών μπορεί να καθιστά το ηλεκτρονικό τσιγάρο λιγότερο βλαπτικό σε κάποια επίπεδα, ωστόσο είναι εξίσου πιθανό ότι τα συστατικά του ηλεκτρονικού τσιγάρου έχουν και αυτά κάποιες βλαπτικές επιδράσεις στους αμυντικούς μηχανισμούς των κυττάρων του επιθηλίου του αναπνευστικού συστήματος. Δεν υπάρχουν σχετικές επιστημονικές ενδείξεις ασφάλειας για τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου. Ωστόσο, η Επιτροπή τονίζει ότι, φαίνεται λογικό να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε την υγεία του αναπνευστικού μας συστήματος όσο καλύτερη μπορούμε. Η διακοπή του "ατμίσματος" αυτήν την περίοδο είναι ένα μέτρο που θα μπορούσε να μας βοηθήσει σε αυτήν τη κατεύθυνση. Τέλος, η Επιτροπή συμβουλεύει τον κόσμο: «Εάν αποφασίσετε να χρησιμοποιήσετε ηλεκτρονικό τσιγάρο ως μέσο διακοπής του καπνίσματος, φροντίστε να το χρησιμοποιήσετε για ένα σύντομο διάστημα μερικών εβδομάδων ή λίγων μηνών».