Ασπίδα για τους ανηλίκους ο νέος νόμος για την προστασία από τον καπνό και το αλκοόλ

Ψηφίστηκε σήμερα, Παρασκευή 4 Ιουλίου 2025, από την Ολομέλεια της Βουλής το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας με τίτλο «Προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και αλκοόλ - Τροποποιήσεις νόμων 3730/2008 και 4419/2016 - Ρυθμίσεις για μη καπνικά προϊόντα - Ψηφιακό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων και άλλες διατάξεις», το οποίο φέρνει σημαντικές αλλαγές και αυστηρότερα μέτρα για την προστασία της υγείας των παιδιών και των εφήβων.

Στόχοι του νομοσχεδίου

Το νομοσχέδιο έχει ως βασικό στόχο την προστασία των ανηλίκων από τις σοβαρές επιπτώσεις της χρήσης προϊόντων καπνού και αλκοόλ στην σωματική και ψυχική τους υγεία. Για το σκοπό αυτό, προβλέπει:

• Την πρόληψη και την αποφυγή έκθεσης των ανηλίκων σε καπνικά και αλκοολούχα προϊόντα, μέσω περιορισμού της διαθεσιμότητας και ελεγχόμενης πρόσβασης στους χώρους πώλησης και κατανάλωσής τους.
• Τη θωράκιση της δημόσιας υγείας και την προστασία των καταναλωτών με συνεχή και αποτελεσματική εποπτεία της αγοράς προϊόντων καπνού, ηλεκτρονικών τσιγάρων, νέων προϊόντων νικοτίνης και αλκοόλ.
• Την αντιμετώπιση της διάδοσης και της χρήσης των νέων μη καπνικών προϊόντων με ή χωρίς νικοτίνη, που καταναλώνονται με σύγχρονες μεθόδους (π.χ. θέρμανση, σακουλάκια νικοτίνης), μέσω αυστηρών ρυθμίσεων, ελέγχων και ενημέρωσης του κοινού για τους κινδύνους που συνεπάγονται.
• Την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου μέσω ψηφιακών υποδομών, όπως το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου προϊόντων καπνού και αλκοόλ.

Πρόληψη και ενημέρωση

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρόληψη, με ενίσχυση των ενημερωτικών προγραμμάτων στα σχολεία και τις κοινότητες. Εκπαιδευτικές εκστρατείες, εργαστήρια και δράσεις ευαισθητοποίησης μαθητών και οικογενειών στοχεύουν στη δημιουργία μιας κουλτούρας υγείας που προάγει την αποχή από το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ από νεαρή ηλικία.

Περιορισμοί και αυστηροί έλεγχοι

Ο νόμος απαγορεύει την πώληση, προσφορά ή διάθεση καπνικών και αλκοολούχων προϊόντων σε ανηλίκους κάτω των 18 ετών. Οι πωλητές υποχρεούνται να ελέγχουν την ηλικία των πελατών είτε με επίδειξη ταυτότητας είτε με ψηφιακά μέσα, όπως η εφαρμογή Kids Wallet. Επιπλέον, απαγορεύεται αυστηρά η διαφήμιση προϊόντων καπνού και αλκοόλ σε δημόσιους χώρους, εκπαιδευτικά ιδρύματα και υπηρεσίες υγείας.

Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν σοβαρές κυρώσεις, που περιλαμβάνουν πρόστιμα από 500 έως 10.000 ευρώ, προσωρινή ή και οριστική ανάκληση άδειας λειτουργίας, καθώς και ποινές φυλάκισης έως τρία έτη για σοβαρές παραβάσεις.

Τακτικοί έλεγχοι

Η εφαρμογή του νόμου στηρίζεται στη συνεργασία δημόσιων φορέων όπως το εκπαιδευτικό σύστημα, οι δημοτικές υπηρεσίες υγείας, η αστυνομία, το λιμενικό σώμα και ανεξάρτητες αρχές όπως η ΑΑΔΕ και ο ΕΟΔΥ. Οι έλεγχοι θα είναι τακτικοί και αυστηροί, με χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων για την αποτελεσματική εποπτεία της αγοράς.

Όπως δήλωσε ο Υπουργός Υγείας, κ. Άδωνις Γεωργιάδης:«Είμαι εξαιρετικά υπερήφανος διότι ο νέος νόμος εισάγει ενισχυμένα εργαλεία ελέγχου και προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις για τους παραβάτες, με στόχο να περιοριστεί δραστικά η διαθεσιμότητα και η πρόσβαση των ανηλίκων σε αλκοόλ και καπνικά προϊόντα. Πλέον οι πωλητές είναι υποχρεωμένοι να ελέγχουν την ηλικία του επίδοξου αγοραστή, είτε με την επίδειξη ταυτότητας είτε μέσω της εφαρμογής Kids Wallet. Εμείς ως κράτος θα κάνουμε ό,τι πρέπει, αλλά όλοι οι ευσυνείδητοι επαγγελματίες θα πρέπει να μας βοηθήσουν, ζητώντας ταυτοποίηση για να προστατεύσουμε τη νέα γενιά από αυτή τη μάστιγα».

Από την πλευρά του ο Υφυπουργός Υγείας, κ. Δημήτρης Βαρτζόπουλος, σημείωσε:«Με το νόμο για την προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού, αλκοόλ και νέου τύπου μη καπνικά προϊόντα, κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα για την υπεράσπιση της υγείας των παιδιών και των εφήβων μας. Θέτουμε σαφείς κανόνες που αποτρέπουν την πρόσβαση των ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και αλκοόλ, με στόχο μια κοινωνία που επενδύει στην πρόληψη και στην ευημερία των επόμενων γενεών. Η προστασία των πιο ευάλωτων δεν είναι απλώς προτεραιότητα — είναι ευθύνη όλων μας».

Η προστασία των ανηλίκων μας αφορά όλους

Τα νέα μέτρα δεν περιορίζονται σε θεωρητικές προβλέψεις, αλλά στοχεύουν σε απτές αλλαγές στην καθημερινότητα: λιγότερη έκθεση των παιδιών σε καπνό και αλκοόλ, περισσότερη πρόληψη, καλύτερη ενημέρωση, αυστηρότεροι έλεγχοι. Με το βλέμμα στραμμένο στη νέα γενιά, ο νόμος φιλοδοξεί να μετατρέψει την πρόληψη από σύνθημα σε πράξη — και την προστασία των ανηλίκων σε συλλογική ευθύνη. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, είναι η συνέπεια στην εφαρμογή του: από τις Αρχές, τους επαγγελματίες, την εκπαιδευτική κοινότητα — και την κοινωνία στο σύνολό της.