Health Monitoring: Νέα ψηφιακή υποδομή της ΗΔΥΚΑ για την αξιοποίηση των δεδομένων υγείας
Το σύστημα υγείας διαθέτει σήμερα έναν τεράστιο όγκο δεδομένων. Συνταγογραφήσεις, εξετάσεις, εμβολιασμοί, νοσηλείες, θεραπευτικές παρεμβάσεις και δείκτες δημόσιας υγείας αποτυπώνουν καθημερινά μια μεγάλη εικόνα για την υγεία του πληθυσμού. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι αυτά τα δεδομένα να μην παραμένουν διάσπαρτα σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, αλλά να μπορούν να αξιοποιούνται με ασφάλεια, διαφάνεια και επιστημονική τεκμηρίωση.
Αυτό το κενό επιχειρεί να καλύψει το έργο Health Monitoring, συνδυάζοντας και αναλύοντας δεδομένα υγείας που μέχρι σήμερα παρέμεναν κατανεμημένα σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα. Η νέα ψηφιακή υποδομή, που υλοποιείται από την ΗΔΥΚΑ Μ.Α.Ε., με αναδόχους τη NOVA ICT και την Performance Technologies, έχει στόχο να μετατρέψει τα διαθέσιμα δεδομένα σε χρήσιμη γνώση για τη δημόσια υγεία, την έρευνα, την πρόληψη και τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.
Το έργο παρουσιάστηκε σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026 στην Αθήνα. Στην εκδήλωση, που συντόνισε η δημοσιογράφος κ. Τ. Μιχαηλίδου, συμμετείχαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας, της ΗΔΥΚΑ, των αναδόχων, της επιστημονικής κοινότητας, των ασθενών και της φαρμακευτικής αγοράς. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε ο τρόπος με τον οποίο η συνδυαστική ανάλυση ανωνυμοποιημένων δεδομένων μπορεί να στηρίξει πιο στοχευμένες πολιτικές υγείας, καλύτερη κατανομή πόρων και έγκαιρη αναγνώριση αναγκών στον πληθυσμό.
Η λογική του Health Monitoring βασίζεται στη συνδυαστική αξιοποίηση δεδομένων που παράγονται ήδη στο σύστημα υγείας. Η αξία του έργου δεν βρίσκεται μόνο στη συγκέντρωση τεχνολογικών δυνατοτήτων, αλλά στη δυνατότητα να προκύπτουν αξιόπιστα συμπεράσματα για την υγεία του πληθυσμού, την πορεία των νοσημάτων, την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων και τις ανάγκες που πρέπει να αντιμετωπιστούν εγκαίρως.
Στην υλοποίηση και τους στόχους του έργου αναφέρθηκε η κ. Ελπίδα Φωτιάδου, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Οριζόντιων Δράσεων Ηλεκτρονικής Υγείας της Γενικής Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Υγείας της ΗΔΥΚΑ Μ.Α.Ε. Η πλατφόρμα λειτουργεί σε περιβάλλον υπολογιστικού νέφους, επιτρέποντας την ασφαλή διαχείριση πληροφοριών από πολλαπλές πηγές. Στη συνέχεια, στελέχη του αναδόχου παρουσίασαν τις βασικές πτυχές της πλατφόρμας και τα δέκα σενάρια χρήσης που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του έργου.
Η αξία της πλατφόρμας αποτυπώθηκε πιο καθαρά στα δέκα σενάρια χρήσης που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα. Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν πώς η ανάλυση δεδομένων μπορεί να αξιοποιηθεί για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου στον πληθυσμό, τη μελέτη της επίδρασης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία, την αξιολόγηση εμβολιαστικών προγραμμάτων, την παρακολούθηση της χρήσης αντιβιοτικών και την υποστήριξη δράσεων πρόληψης και προσυμπτωματικού ελέγχου.
Κρίσιμο στοιχείο του έργου είναι το πλαίσιο ασφάλειας μέσα στο οποίο γίνεται η ανάλυση των δεδομένων. Όπως εξήγησαν οι ομιλητές στην ημερίδα, η ανάλυση γίνεται σε ανωνυμοποιημένη μορφή και με πλήρη συμμόρφωση προς το ευρωπαϊκό και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Έτσι, η δυνατότητα εξαγωγής χρήσιμων συμπερασμάτων συνδυάζεται με την προστασία της ιδιωτικότητας των πολιτών.
Η διάσταση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία και σε σχέση με τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας, το European Health Data Space. Στο νέο αυτό περιβάλλον, η ΗΔΥΚΑ αναλαμβάνει ρόλο εθνικού φορέα διαχείρισης πρόσβασης σε δεδομένα υγείας, Health Data Access Body, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ασφαλή, διαφανή και ελεγχόμενη αξιοποίηση των δεδομένων για σκοπούς δημόσιας υγείας και έρευνας.
Στην πράξη, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να υπάρχουν περισσότερα δεδομένα στη διάθεση του συστήματος υγείας, αλλά να υπάρχουν αξιόπιστοι κανόνες για το ποιος μπορεί να τα αξιοποιεί, για ποιους σκοπούς και με ποιες εγγυήσεις. Αυτό ήταν και ένα από τα βασικά σημεία της συζήτησης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τους κανόνες διακυβέρνησης των δεδομένων υγείας, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι της ΗΔΥΚΑ και του Υπουργείου Υγείας.
Τη σημασία του έργου για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας υγείας ανέδειξε, εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας, ο κ. Κωνσταντίνος Γκογκόσης, Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Επιχειρησιακής Ετοιμότητας Εκτάκτων Καταστάσεων Δημόσιας Υγείας. Όπως ανέφερε, το Health Monitoring μετατρέπει τα διαθέσιμα δεδομένα «σε πολύτιμη γνώση για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων», ενισχύοντας τη δυνατότητα παρακολούθησης της υγείας του πληθυσμού, αξιολόγησης των πολιτικών υγείας και αποτελεσματικότερου σχεδιασμού των υπηρεσιών. Ο κ. Γκογκόσης υπογράμμισε ότι η ασφαλής, διαλειτουργική και διαφανής αξιοποίηση των πληροφοριών, μαζί με την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τις σύγχρονες ψηφιακές υποδομές, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για ένα σύγχρονο και ανθεκτικό σύστημα υγείας προς όφελος των πολιτών.
Από την πλευρά της ΗΔΥΚΑ, η κ. Ιωάννα Σαλαγιάννη, Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Υγείας, στάθηκε στη νέα κουλτούρα που επιχειρεί να διαμορφώσει το έργο γύρω από τη χρήση των δεδομένων. Όπως σημείωσε, το Health Monitoring θεμελιώνει «μια νέα κουλτούρα βασισμένη στα δεδομένα», αξιοποιώντας τον μεγάλο όγκο πληροφοριών ως εργαλείο γνώσης, πρόληψης και βελτίωσης της δημόσιας υγείας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάπτυξη μιας σύγχρονης πλατφόρμας επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων υγείας, καθώς και στον ρόλο της ΗΔΥΚΑ στη δημιουργία των προϋποθέσεων για ασφαλή και διαφανή αξιοποίηση δεδομένων για σκοπούς δημόσιας υγείας και έρευνας, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας.
Στον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία μπορεί να μετατρέψει την πληροφορία σε γνώση στάθηκε ο κ. Δημήτρης Κατσίρης, Senior Project Manager της NOVA ICT. Όπως ανέφερε, η χώρα διέθετε επί χρόνια πολύτιμα δεδομένα υγείας, τα οποία παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητα. Μέσω του Health Monitoring, σημείωσε, αξιοποιούνται σύγχρονες τεχνολογίες και η συνδυαστική ανάλυση δεδομένων σε εθνικό επίπεδο, ώστε η διαθέσιμη πληροφορία να αποκτά ουσιαστική αξία για το σύστημα υγείας και τους πολίτες.
Ο κ. Κατσίρης υπογράμμισε ακόμη ότι η επεξεργασία των δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε κρίσιμα συμπεράσματα για την πορεία των ασθενειών, την αποτελεσματικότητα των θεραπειών και την έγκαιρη πρόβλεψη πιθανών εξελίξεων σε συγκεκριμένα νοσήματα ή πληθυσμιακές ομάδες. Παράλληλα, τόνισε ότι αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε καλύτερη πρόληψη, πιο έγκαιρες παρεμβάσεις, πιο στοχευμένες πολιτικές υγείας και αποτελεσματικότερη κατανομή των διαθέσιμων πόρων.
Από την πλευρά της Performance Technologies, ο κ. Χάρης Τσέβης, Cloud Success Manager, τόνισε ότι τα δεδομένα αποτελούν σήμερα έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς πόρους για τα σύγχρονα συστήματα υγείας και ανέφερε ότι «το Health Monitoring δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να αξιοποιεί τη δύναμη των δεδομένων με ασφαλή, διαφανή και τεκμηριωμένο τρόπο, υποστηρίζοντας καλύτερες αποφάσεις για τη δημόσια υγεία».
Ο κ. Τσέβης ανέδειξε και τη σημασία της συνεργασίας ανάμεσα στην ΗΔΥΚΑ, τη NOVA ICT και την Performance Technologies, επισημαίνοντας ότι ο συνδυασμός τεχνογνωσίας, καινοτομίας και κοινού στόχουμπορεί να οδηγήσει σε έργα με ουσιαστικό και διαχρονικό κοινωνικό αποτύπωμα για τους πολίτες και το Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Πέρα από την παρουσίαση της πλατφόρμας και των σεναρίων χρήσης, η ημερίδα ανέδειξε και τα ευρύτερα ζητήματα που συνοδεύουν την αξιοποίηση των δεδομένων υγείας. Στη συζήτηση με θέμα «Ψηφιακός Μετασχηματισμός και διακυβέρνηση δεδομένων υγείας» συμμετείχαν η κ. Ιωάννα Σαλαγιάννη, ο κ. Βασίλης Κουτσιουρής, Διευθυντής του Γραφείου του Γενικού Γραμματέα Στρατηγικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Υγείας, και η κ. Ασημίνα Μπουμπάκη, Εθνική Εμπειρογνώμονας για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας και Προϊσταμένη του Τμήματος Ηλεκτρονικών Υπηρεσιών Υγείας.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη για αξιόπιστη διακυβέρνηση των δεδομένων, με σαφείς κανόνες, διαφάνεια και εγγυήσεις προστασίας. Η συζήτηση ανέδειξε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός της υγείας δεν εξαντλείται στην ανάπτυξη νέων τεχνολογικών υποδομών, αλλά προϋποθέτει θεσμική οργάνωση, εμπιστοσύνη και συγκεκριμένο πλαίσιο για την αξιοποίηση των πληροφοριών.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση για τη δευτερογενή χρήση δεδομένων υγείας, ένα ζήτημα που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στο νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο κ. Αναστάσιος Σαμουηλίδης, Δικηγόρος και Υπεύθυνος Δημοσίων Υποθέσεων της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, ο κ. Κώστας Αθανασάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, ο κ. Χάρης Βαβουρανάκης, Ορθοπεδικός Χειρουργός και Πρόεδρος του Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, ο κ. Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, και ο κ. Γεώργιος Πατρίκιος, Επικεφαλής Τμήματος Δημόσιου Τομέα και Partner στη Δικηγορική Εταιρεία Νικόλας Κανελλόπουλος Χαρά Ζέρβα & Συνεργάτες.
Η συμμετοχή εκπροσώπων των ασθενών, της ακαδημαϊκής κοινότητας, του ιατρικού κόσμου, της φαρμακευτικής αγοράς και της νομικής επιστήμης έδωσε στη συζήτηση ευρύτερη διάσταση. Η δευτερογενής χρήση δεδομένων υγείας δεν είναι μόνο τεχνικό ή διοικητικό θέμα. Αφορά την έρευνα, την αξιολόγηση των παρεμβάσεων, τη βιωσιμότητα του συστήματος, αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών στον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται τα δεδομένα τους.
Το Health Monitoring αναδεικνύει μια κρίσιμη μετάβαση για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα. Από την απλή ύπαρξη δεδομένων, το ζητούμενο μετατοπίζεται πλέον στην ασφαλή, οργανωμένη και τεκμηριωμένη αξιοποίησή τους. Η επιτυχία τέτοιων έργων θα κριθεί από το αν μπορούν να στηρίξουν καλύτερες αποφάσεις, πιο έγκαιρες παρεμβάσεις και πολιτικές υγείας που ανταποκρίνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια στις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού.
