3rd Synergies Forum: Πολιτικές, καινοτομία και νέες συνεργασίες για την ογκολογική φροντίδα

Οι ασθενείς ηγούνται της εκπόνησης του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο

Κατά τις εργασίες του Forum, ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ανακοίνωσε ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη οι διαδικασίες για τη σύσταση, μέσα στις επόμενες ημέρες, της Ομάδας Εργασίας που θα αναλάβει την εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, με επικεφαλής τον Πρόεδρο της ΕΛΛΟΚ, Γιώργο Καπετανάκη.

Για πρώτη φορά, ο συντονισμός ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο ανατίθεται σε εκπρόσωπο των ίδιων των ασθενών. Η απόφαση αποτελεί ουσιαστική και συμβολική τομή, με πρακτικό και θεσμικό αποτύπωμα, καθώς αναγνωρίζει τη γνώση, τη βιωμένη εμπειρία και τη διαρκή συμμετοχή των ασθενών στην ανάδειξη των πραγματικών αναγκών των ανθρώπων που ζουν με τη νόσο.

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, αναγνώρισε τις προκλήσεις που παραμένουν στις διαδρομές των ασθενών και στην πλοήγησή τους στο σύστημα υγείας. Όπως τόνισε, οι ασθενείς θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ένα συγκεκριμένο σημείο επαφής ή σε έναν μηχανισμό υποστήριξης, που θα τους βοηθά να επιλύουν προβλήματα και να καθοδηγούνται μέσα στο σύστημα, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για την ανθρωποκεντρική φροντίδα. Παράλληλα, σημείωσε ότι αναπτύσσεται ειδικός μηχανισμός ανατροφοδότησης από τους ασθενείς με καρκίνο, με εξειδικευμένο ερωτηματολόγιο που θα καταγράφει ιδιαίτερες πτυχές της εμπειρίας τους από την ογκολογική φροντίδα, με στόχο τη συνεχή βελτίωση των υπηρεσιών φροντίδας.

Σύμπραξη για τη μακροχρόνια καρδιο-ογκολογική φροντίδα

Στο 3rd Synergies Forum ανακοινώθηκε η δημιουργία της Καρδιο-Ογκολογικής Σύμπραξης, μιας κοινής πρωτοβουλίας της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ. Στόχος της είναι να ανταποκριθεί ουσιαστικά στις ανάγκες μακροχρόνιας φροντίδας των ογκολογικών ασθενών, προτείνοντας ένα νέο μοντέλο διεπιστημονικής συνεργασίας.

Η Σύμπραξη φέρνει σε επαφή ογκολόγους, καρδιολόγους και εκπροσώπους των ασθενών, ώστε να σχεδιάσουν από κοινού πιο ολοκληρωμένα και ασθενοκεντρικά μοντέλα περίθαλψης, τα οποία θα λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο τα επιστημονικά δεδομένα, αλλά και τις ανάγκες, τις εμπειρίες και τις προτεραιότητες των ογκολογικών ασθενών.

Η διεπιστημονική αυτή συνεργασία έχει ευρύτερη σημασία για το σύνολο των πολιτών και για την οργάνωση της φροντίδας. Δείχνει πώς οι υπηρεσίες υγείας μπορούν να σχεδιάζονται γύρω από τις ανάγκες του ασθενούς και όχι με βάση τα όρια των επιμέρους ιατρικών ειδικοτήτων. Η πραγματική αξία της Σύμπραξης βρίσκεται στη δημιουργία κοινών διαδρομών και κοινών λύσεων, που μπορούν να προσφέρουν στον ασθενή μια πιο ολοκληρωμένη εμπειρία φροντίδας.

Αποζημίωση των βιοδεικτών εντός του 2026

Στην παρέμβασή του στο 3rd Synergies Forum, ο νέος Διοικητής του ΕΟΠΥΥ, Αθανάσιος Ζαμάνης, ανακοίνωσε ότι εντός του 2026 θα προχωρήσουν οι διαδικασίες για την πλήρη ενεργοποίηση της αποζημίωσης των μοριακών βιοδεικτών. Ο κ. Ζαμάνης ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο των βιοδεικτών στην ιατρική ακριβείας και στην ογκολογική φροντίδα.

Η ανακοίνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το νέο πλαίσιο για τους βιοδείκτες έχει ήδη θεσμοθετηθεί, χωρίς ωστόσο να έχει εφαρμοστεί πλήρως. Η Υπουργική Απόφαση που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2025 επικαιροποίησε τη λίστα των αποζημιούμενων εξετάσεων, ενώ τον Μάιο του 2026 ο ΕΟΠΥΥ ξεκίνησε τη διαδικασία διαπραγμάτευσης με ιδιωτικά εργαστήρια, διαπιστευμένα από το ΕΣΥΔ. Παρά τα βήματα αυτά, η νέα διευρυμένη λίστα δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί, με αποτέλεσμα η πρόσβαση να μην είναι ενιαία για όλους τους ογκολογικούς ασθενείς και αρκετοί να εξακολουθούν να εξαρτώνται από ενδιάμεσες λύσεις ή προγράμματα δωρεάν εξέτασης.

Απευθυνόμενος στην ΕΛΛΟΚ, ο κ. Ζαμάνης κάλεσε τους ασθενείς να σταθούν δίπλα στην Πολιτεία, ώστε να συνδιαμορφώσουν τις διαδικασίες και να επισημάνουν προβλήματα που ενδέχεται να προκύψουν. Η πρόσκληση αυτή χαιρετίστηκε από την κοινότητα των ογκολογικών ασθενών.

Συντονισμένες πολιτικές πρόληψης

Η πρόληψη του καρκίνου χρειάζεται να περάσει από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις και τις επικοινωνιακές εκστρατείες σε συνεκτικές, πληθυσμιακά στοχευμένες και μετρήσιμες πολιτικές δημόσιας υγείας. Αυτό ήταν το βασικό συμπέρασμα της σχετικής συνεδρίας του 3rd Synergies Forum, όπου εξετάστηκε ο ρόλος της πρόληψης ως θεμελιώδους πυλώνα των σύγχρονων συστημάτων υγείας και ως βασικού μέσου για τη μείωση της επιβάρυνσης από τον καρκίνο σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, αναφέρθηκε στη δέσμευση της Πολιτείας για ένα οργανωμένο, καθολικό και δωρεάν πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής των πολιτών. Όπως σημείωσε, οι αναγκαίοι πόροι έχουν δεσμευτεί από τον κρατικό προϋπολογισμό. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο επόμενο βήμα, δηλαδή σε πιο στοχευμένες παρεμβάσεις εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, με την αξιοποίηση μιας σημαντικής βάσης δεδομένων.

Οι εκπρόσωποι των ασθενών υπογράμμισαν ότι η πρόσβαση στην πρόληψη αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα και αφορά το σύνολο των πολιτών. Τόνισαν επίσης ότι οι ασθενείς και οι οργανώσεις τους πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στη συνδιαμόρφωση των σχετικών δράσεων της Πολιτείας.

Οι ασθενείς ισότιμοι εταίροι στον σχεδιασμό της ογκολογικής φροντίδας

Η ενεργή συμμετοχή των ασθενών στη συνδιαμόρφωση και τον σχεδιασμό των υπηρεσιών υγείας αποτελεί μια διεθνή τάση που αρχίζει σταδιακά να βρίσκει εφαρμογή και στην Ελλάδα. Στη χώρα μας, η μετάβαση από τον ασθενή ως παθητικό αποδέκτη υπηρεσιών στον ασθενή ως ισότιμο εταίρο στη διαμόρφωση της ογκολογικής φροντίδας βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, η πιστοποίηση του Γενικού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Άγιος Σάββας» από τον Organisation of European Cancer Institutes – OECI ως ολοκληρωμένου κέντρου καρκίνου δημιουργεί μια σημαντική βάση προς αυτή την κατεύθυνση.

Στη σχετική συζήτηση του 3rd Synergies Forum αναδείχθηκε η ανάγκη για ένα σαφές πλαίσιο συνεργασίας, το οποίο θα καθορίζει ποιοι συμμετέχουν, σε ποιο στάδιο, με ποιον τρόπο λαμβάνονται οι αποφάσεις και πώς διασφαλίζεται ότι κάθε φωνή ακούγεται ουσιαστικά. Η συμμετοχή των ασθενών δεν μπορεί να παραμένει τυπική, αλλά πρέπει να ενσωματώνεται με συγκεκριμένους κανόνες στις διαδικασίες σχεδιασμού και αξιολόγησης των υπηρεσιών.

Για να συμβάλουν ουσιαστικά, οι ασθενείς χρειάζονται εκπαίδευση και ενδυνάμωση. Αντίστοιχα, οι επαγγελματίες υγείας χρειάζονται τις κατάλληλες δεξιότητες και, σε αρκετές περιπτώσεις, διαφορετική νοοτροπία απέναντι στη συνεργασία με τους πάσχοντες. Απαραίτητη κρίθηκε, τέλος, η αξιολόγηση αυτών των διαδικασιών με ποιοτικά και ισότιμα κριτήρια.

Ευρωπαϊκές συνεργασίες για ένα συνεκτικό οικοσύστημα φροντίδας

Σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης πραγματοποιήθηκαν τρία στρογγυλά τραπέζια για τη διασύνδεση των εθνικών και ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών και τον ρόλο των συνεργασιών στην επιτάχυνση της καινοτομίας στην υγεία και στην αντιμετώπιση του καρκίνου. Οι συζητήσεις ανέδειξαν τη συμμετοχή της Ελλάδας σε ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα και τη σημασία που έχει η αξιοποίηση αυτών των συνεργασιών σε εθνικό επίπεδο.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον τρόπο με τον οποίο τα ευρωπαϊκά δίκτυα και οι ερευνητικές πρωτοβουλίες μπορούν να μετατρέπονται σε πραγματικές εφαρμογές στο ελληνικό σύστημα υγείας. Παράλληλα, εξετάστηκε η ανάγκη διαλειτουργικότητας μεταξύ των διαφορετικών ευρωπαϊκών δράσεων, ώστε να δημιουργηθεί ένα συνεκτικό οικοσύστημα συνεργασίας στην ογκολογία, που θα ενισχύει την έρευνα, την ανταλλαγή γνώσης και την εφαρμογή της καινοτομίας στην πράξη.

Η ψηφιακή υγεία από τις πιλοτικές εφαρμογές στην πράξη

Η τρίτη ημέρα του 3rd Synergies Forum ήταν αφιερωμένη στην τεχνολογία και στον τρόπο με τον οποίο οι ψηφιακές εφαρμογές και οι νέες τεχνολογίες μπορούν να δημιουργήσουν αξία για τους ασθενείς, να υποστηρίξουν τους επαγγελματίες υγείας και να συμβάλουν στη λήψη καλύτερων αποφάσεων για τις πολιτικές υγείας.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη μετάβαση από τις αποσπασματικές πιλοτικές εφαρμογές σε ολοκληρωμένα ψηφιακά συστήματα φροντίδας, τα οποία θα μπορούν να εφαρμόζονται σε μεγαλύτερη κλίμακα, θα λειτουργούν μέσα σε σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο και θα είναι ισότιμα προσβάσιμα. Όπως αναδείχθηκε στα σχετικά στρογγυλά τραπέζια, η βασική πρόκληση δεν είναι πλέον η ανάπτυξη περισσότερων πιλοτικών έργων, αλλά η ουσιαστική ενσωμάτωση των ψηφιακών λύσεων στο σύστημα υγείας.

Παράλληλα, τονίστηκε ότι η ψηφιακή υγεία πρέπει να συμβάλλει στη μείωση των ανισοτήτων και όχι στη διεύρυνσή τους. Η επιτυχία των ψηφιακών λύσεων χρειάζεται να αξιολογείται με βάση τα κλινικά αποτελέσματα, την εμπειρία των ασθενών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Καινοτομία με κλίμακα και αντίκτυπο

Για πρώτη φορά στο 3rd Synergies Forum πραγματοποιήθηκε, σε συνεργασία με τον όμιλο τεχνητής νοημοσύνης AI Catalyst, κλειστή συνεδρία εργασίας με τη συμμετοχή νεοφυών επιχειρήσεων στον χώρο της υγείας, επενδυτικών κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών, επενδυτών, στελεχών της καινοτομίας, εκπροσώπων του οικοσυστήματος της υγείας και εκπροσώπων των ασθενών.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε οι καινοτόμες λύσεις να αποκτούν κλίμακα και βιωσιμότητα και να βρίσκουν ουσιαστική εφαρμογή στην καθημερινή κλινική πράξη. Η συνάντηση έφερε σε άμεσο διάλογο όσους αναπτύσσουν, χρηματοδοτούν και καλούνται να αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες, θέτοντας το πλαίσιο των στόχων που θα απασχολήσουν το οικοσύστημα της υγείας το επόμενο διάστημα.

Νέα εποχή συνεργασίας για τις οργανώσεις ασθενών

Στο τελευταίο θεματικό τραπέζι του 3rd Synergies Forum συμμετείχαν για πρώτη φορά από κοινού η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας, η Ένωση Σπάνιων Ασθενών Ελλάδος, ο Ελληνικός Σύλλογος Θαλασσαιμίας και η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ. Η συζήτηση ανέδειξε ότι οι οργανώσεις ασθενών διαθέτουν σήμερα στην Ελλάδα περισσότερη γνώση, εμπειρία και δυνατότητες συνεργασίας από ποτέ.

Παρά τις διαφορετικές αποστολές και προτεραιότητές τους, οι οργανώσεις αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις σε ολόκληρη τη διαδρομή της φροντίδας, από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση έως τη θεραπεία, την αποκατάσταση και τη μακροχρόνια υποστήριξη. Στόχος ήταν η συνάντηση αυτή να αποτελέσει την αφετηρία μιας νέας φάσης συνεργασίας, ώστε ο διάλογος να μετατραπεί σε κοινή δράση. Με αυτή τη συζήτηση ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 3rd Synergies Forum, που ανανέωσε το ραντεβού του για το 2027.

Ζητούμενο η εφαρμογή

Το 3rd Synergies Forum έφερε σημαντικές ανακοινώσεις, νέες συνεργασίες και συγκεκριμένες προτάσεις για την πρόληψη, την ιατρική ακριβείας, τη διεπιστημονική και ψηφιακή φροντίδα, καθώς και για την ενεργότερη συμμετοχή των ασθενών στις αποφάσεις που τους αφορούν. Η εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, η προώθηση της αποζημίωσης των βιοδεικτών και η δημιουργία της Καρδιο-Ογκολογικής Σύμπραξης δείχνουν ότι υπάρχουν πλέον πρωτοβουλίες που μπορούν να απαντήσουν σε ουσιαστικές ανάγκες της ογκολογικής φροντίδας.

Το επόμενο βήμα είναι οι ανακοινώσεις και οι προτάσεις αυτές να ενταχθούν σε μια συνεκτική πολιτική υγείας, με σαφείς προτεραιότητες, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, επαρκή χρηματοδότηση και διαρκή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Η συμμετοχή των ασθενών χρειάζεται επίσης να διατηρηθεί σε όλα τα στάδια, από τον σχεδιασμό έως την εφαρμογή, ώστε οι αλλαγές να ανταποκρίνονται στις πραγματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με καρκίνο και να αποτυπώνονται στην καθημερινή τους φροντίδα.