Άδωνις Γεωργιάδης: Το clawback ήταν βάρβαρο μέτρο που επιβλήθηκε σε καιρό κρίσης

Η ανάγκη διαμόρφωσης ενός σύγχρονου και ευέλικτου πλαισίου για τη φαρμακευτική πολιτική, που να υποστηρίζει την καινοτομία, την ανάπτυξη και την κοινωνική ευημερία, βρέθηκε στο επίκεντρο της δημόσιας τοποθέτησης του Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, κατά τη διάρκεια του 10ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών. Στο τραπέζι τέθηκαν ζητήματα όπως το clawback, η χρηματοδότηση του συστήματος υγείας, η πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες και η αξιοποίηση των δεδομένων υγείας για τον σχεδιασμό πολιτικής.

Στη συζήτηση με τίτλο «Safeguarding Innovation, Fueling Growth and Social Prosperity», που συντόνισε ο δημοσιογράφος Αντώνης Φουρλής, συμμετείχαν, εκτός από τον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, η Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, Πρόεδρος της PhARMA Innovation Forum Greece, Διευθύνουσα Σύμβουλος και Πρόεδρος του Δ.Σ. της AbbVie Φαρμακευτική Ελλάδας, Κύπρου, Μάλτας, η Έλενα Χουλιάρα, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της AstraZeneca Ελλάδας και Κύπρου, ο Κωνσταντίνος Παπαγιάννης, Πρόεδρος της Novartis Hellas για Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα, η Βασιλική-Κωνσταντίνα Γκογκοζώτου, Μη Εκτελεστική Πρόεδρος του ΕΟΠΥΥ και Πρόεδρος της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων, και ο Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ.

Ο Άδωνις Γεωργιάδης χαρακτήρισε το clawback ως ένα μέτρο που σχεδιάστηκε σε συνθήκες κρίσης και δεν ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες του σήμερα, επισημαίνοντας την ανάγκη για νέους μηχανισμούς που προσελκύουν την καινοτομία. Όπως τόνισε: «Όταν θέσπιζα το clawback με επέκρινε το σύμπαν. Όμως όλοι αυτοί που με επέκριναν και μετά έγιναν κυβέρνηση, δεν άγγιξαν τίποτα από το clawback. Όμως το clawback ήταν βάρβαρο μέτρο, άγαρμπα φτιαγμένο σε συνθήκες κρίσης. Τώρα πρέπει να φτιάξουμε μέτρα που δεν θα αποκλείουν την καινοτομία. Πρέπει να πάρουμε μέτρα που θα είναι ευέλικτα και θα προσελκύουν την καινοτομία, τώρα που δεν είναι έκτακτη ανάγκη.»

Ο Υπουργός, αναφερόμενος στα δεδομένα υγείας, υπογράμμισε ότι αποτελούν στρατηγικό εργαλείο για τη λήψη αποφάσεων, λέγοντας: «Η Ελλάδα μέχρι το τέλος του χρόνου θα έχει τεράστια ποσότητα δεδομένων. Η πολιτική βούληση της κυβέρνησης είναι η δευτερογενής χρήσης των δεδομένων να είναι όσο πιο ελεύθερη γίνεται. Θα πάμε στο μέγιστο βαθμό που επιτρέπεται.»

Σε ό,τι αφορά στο μνημόνιο συνεργασίας με τη φαρμακοβιομηχανία, ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει δέσμευση για το ύψος του clawback, εξηγώντας: «Στην τελική version που θα προτείνω σε όλη τη βιομηχανία φέτος, θέλω να είμαι ειλικρινής ως προς το ποιος όρος δεν μπορεί να μπει. Είναι η δέσμευση για το ύψος του clawback. Ο λόγος είναι ότι η δέσμευση για το λογιστήριο του κράτους σημαίνει άγνωστη φαρμακευτική δαπάνη. Δεν μπορεί να γραφτεί στο μεσοπρόθεσμο, γιατί θα έρθουν μετά οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και θα βάλουν στον συγκεκριμένο άγνωστο, θα πάνε στο ακραίο σενάριο και θα πέσει έξω το σύνολο του κράτους.»

Παράλληλα, ο Άδωνις Γεωργιάδης, αναγνώρισε τη στάση υπευθυνότητας της φαρμακοβιομηχανίας στα χρόνια της κρίσης, σημειώνοντας: «Οι μεγάλες πολυεθνικές έχουν δείξει μια υπευθυνότητα στη χώρα και δεν απέσυραν φάρμακα. Τους τιμά αυτό γιατί δεν στερήθηκαν οι ασθενείς φάρμακα όταν η χώρα δεν είχε να τα πληρώσει.»

Η Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη υπογράμμισε την ανάγκη να δοθεί έμφαση στην αξία και όχι στην περικοπή. Όπως ανέφερε: «Δεν θέλουμε μια σκέψη μιζέριας, αλλά θέλουμε μια σκέψη αξίας. Πού είμαστε; Περιμένουμε ότι αυτόν τον χρόνο οι ιδέες μας για ένα πλαίσιο που θα προωθεί την καινοτομία θα γίνουν πράξη. Δεν θα ήταν ηθικό από μέρους μας να επενδύσουμε. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα εκεί που δεν υπάρχουν θεραπευτικές λύσεις και να υπάρξει περιορισμός εκεί που υπάρχουν.»

Σημείωσε επίσης ότι η καινοτομία έχει αξία μόνο όταν φτάνει στον ασθενή, λέγοντας: «Η καινοτομία βασίζεται όχι μόνο στο να έχουμε σημαντικό αριθμό ερευνών, αλλά τα όσα βρίσκουν να φτάνουν στους ασθενείς. Η καινοτομία υπάρχει για τους ασθενείς. Καινοτομία που δεν φτάνει στον ασθενή, δεν είναι καινοτομία.»

Η Έλενα Χουλιάρα επεσήμανε τη χαμηλή δημόσια φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα και τις επιπτώσεις στην πρόσβαση, δηλώνοντας: «Είμαστε πολύ πιο κάτω από χώρες της Νότιας Ευρώπης. Το χρηματοδοτικό κενό έχει υπερβεί το 1 δισεκατομμύριο για να πούμε ότι είμαστε στα ίδια επίπεδα με χώρες σαν και εμάς. Θα υπάρχουν δυσκολίες πρόσβασης στην καινοτομία για τους Έλληνες ασθενείς. Και αυτό είναι σημαντικό. Η φαρμακευτική καινοτομία έχει συνεισφέρει πάρα πολλά στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής κατά 30 χρόνια. Από την πλευρά μας θα θέλαμε κάποιες συγκεκριμένες δεσμεύσεις από την πολιτεία κυρίως για το ύψος των επιστροφών. Προφανώς θέλουμε περισσότερη προβλεψιμότητα και αυξημένη χρηματοδότηση.»

Ο Κωνσταντίνος Παπαγιάννης στάθηκε στη στρατηγική αξία των δεδομένων, αναφέροντας: «Δεν νομίζω ότι θα φύγει κανείς από τους Δελφούς χωρίς να ακούσει για δεδομένα. Σε κάθε πάνελ μιλάμε για δεδομένα. Και από την πολιτική ηγεσία ακούγεται σαν αναγκαιότητα η δευτερογενής χρήση, η αξιοποίηση και ανάλυση που θα ωφελήσει τόσο τον ασθενή, όσο και τον επαγγελματία της υγείας.»

Η Βασιλική-Κωνσταντίνα Γκογκοζώτου υπογράμμισε την ανάγκη για αξιολόγηση και διαπραγμάτευση φαρμάκων βάσει συγκρίσιμων στοιχείων: «Θέλουμε στους ασθενείς να φτάνει το κατάλληλο φάρμακο, την κατάλληλη ώρα, στην κατάλληλη τιμή. Γίνονται πολλά μικρά βήματα και σύντομα η βελτίωση θα είναι τεράστια. Εγώ ως επιτροπή διαπραγμάτευσης θέλω να έχω τα συγκριτικά στοιχεία των νέων καινοτόμων φαρμάκων σε σχέση με τα αντίστοιχα καινούργια για τη συγκεκριμένη πάθηση. Συνήθως παρουσιάζουν στοιχεία κλινικών μελετών συγκρινόμενα με τις παλαιότερες θεραπείες, κι όχι μεταξύ τους, κάνοντας δύσκολη τη διάκριση αυτής της καινοτόμου θεραπείας που πραγματικά υπερέχει. Μεταδιαπραγματευτικά, θα ήθελα να έχω πρόσβαση στα δεδομένα αποτελεσματικότητάς της που θα επιβεβαιώνουν ή όχι την κλινική υπεροχή της θεραπείας αυτής» ανέφερε η κα Γκογκοζώτου.

Εκπροσωπώντας τους ασθενείς ο Γιώργος Καπετανάκης αναγνώρισε τα βήματα προόδου αλλά προειδοποίησε ότι η πρόσβαση τους δεν είναι διασφαλισμένη στο μέλλον. Όπως επισήμανε: «Είμαστε πολύ τυχεροί γιατί έχουμε την καλύτερη ομάδα που μπορούσε να έχει το Υπουργείο Υγείας. Έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Μπήκε πλάτη, περάσαμε από δύσκολα χρόνια. Αυτό που πρέπει να πω είναι ότι παρότι φαίνεται ότι είμαστε στον μέσο όρο και η πρόσβαση είναι ικανοποιητική, η πρόσβαση εγείρει ανησυχίες. Δεν έχουμε καταφέρει να εξασφαλίσουμε ότι αύριο μπορεί να έχουμε την ίδια πρόσβαση. Πρέπει να πάμε σε νέες συμφωνίες, σε ένα new deal. Και επειδή τα μέρη που συμμετέχουν έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, πρέπει να είναι απόφαση της πολιτείας να το προωθήσει. Θα πρέπει να έχουμε ένα πρόγραμμα που οι ξένες εταιρείες θα θέλουν να φέρουν φάρμακα στη χώρα μας. »