ΠΑΡΗΣΥΑ: Να ενισχυθεί η παρηγορική φροντίδα για ζωή με αξιοπρέπεια μέχρι το τέλος

Για έναν άνθρωπο που ζει με σοβαρή ή απειλητική για τη ζωή νόσο, η φροντίδα δεν σταματά στη θεραπεία. Περιλαμβάνει την ανακούφιση από τον πόνο και τα συμπτώματα, την ψυχολογική στήριξη, τη βοήθεια προς την οικογένεια και τη διατήρηση της αξιοπρέπειας στην καθημερινότητα. Αυτή είναι η ουσία της παρηγορικής φροντίδας, η οποία δεν αφορά μόνο το τέλος της ζωής, αλλά τη ζωή μέχρι το τέλος.

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Παρηγορικής Φροντίδας, στις 14 Μαΐου 2026, η Ελληνική Εταιρία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας (ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.) ζητά την άμεση ενίσχυση και θεσμική κατοχύρωση της παρηγορικής φροντίδας στη χώρα μας, υπογραμμίζοντας ότι η φροντίδα αυτή αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για ένα πιο ανθρώπινο και βιώσιμο σύστημα υγείας. Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. τονίζει ότι η παρηγορική φροντίδα αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, το οποίο πρέπει να διασφαλίζεται και στις πιο δύσκολες συνθήκες, από περιοχές κρίσης και πληθυσμούς σε εκτοπισμό έως κοινωνίες που δοκιμάζονται από φτώχεια, ανισότητες και αποδυναμωμένα συστήματα υγείας.

Η παρηγορική φροντίδα δεν περιορίζεται στη θεραπεία του πόνου, αλλά περιλαμβάνει την ψυχολογική στήριξη, την ανθρώπινη παρουσία και την προστασία της αξιοπρέπειας των ασθενών. Όπως επισημαίνει η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., για πολλούς ανθρώπους «αποτελεί τη μοναδική διαθέσιμη φροντίδα, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και μέσα στην πιο δύσκολη συνθήκη, η φροντίδα και η ανθρωπιά δεν μπορούν να απουσιάζουν».

Όλο και πιο πιεστική η ανάγκη για παρηγορική φροντίδα

Εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη ζουν με σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, όπως ο καρκίνος, η καρδιακή ανεπάρκεια, η άνοια και τα νευρολογικά νοσήματα. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ασθενείς και οι οικογένειές τους δεν έχουν έγκαιρη πρόσβαση στην υποστήριξη που χρειάζονται, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται από περιττό πόνο, ψυχική πίεση και κοινωνική απομόνωση.

Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. επισημαίνει ότι η γήρανση του πληθυσμού και η αύξηση των χρόνιων νοσημάτων εντείνουν την πίεση στα συστήματα υγείας. Σε αυτό το περιβάλλον, η παρηγορική φροντίδα δεν αποτελεί συμπληρωματική ή δευτερεύουσα υπηρεσία, αλλά κρίσιμο πυλώνα για συστήματα υγείας που θέλουν να είναι ταυτόχρονα βιώσιμα και ανθρώπινα.

Η στήριξη που χρειάζονται ασθενείς και οικογένειες

Η παρηγορική φροντίδα εστιάζει στη συνολική υποστήριξη του ασθενούς. Περιλαμβάνει τη διαχείριση του πόνου και άλλων συμπτωμάτων, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και τη διαρκή παρακολούθηση των αναγκών που προκύπτουν στην πορεία μιας σοβαρής νόσου. Δεν αντικαθιστά τις θεραπευτικές παρεμβάσεις, αλλά μπορεί να λειτουργεί παράλληλα με αυτές, προσφέροντας ανακούφιση και σταθερή φροντίδα εκεί όπου ο ασθενής τη χρειάζεται περισσότερο.

Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της υποστήριξης των οικογενειών και των φροντιστών, οι οποίοι συχνά αναλαμβάνουν μεγάλο μέρος της καθημερινής φροντίδας. Η παρηγορική φροντίδα, όταν παρέχεται από κατάλληλα εκπαιδευμένες διεπιστημονικές ομάδες, μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο τους, να μειώσει την απομόνωση και να δημιουργήσει πιο σταθερά δίκτυα φροντίδας στην κοινότητα.

Οι προτάσεις της ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. για την παρηγορική φροντίδα

Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. υποστηρίζει ότι η παρηγορική φροντίδα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως βασική υπηρεσία υγείαςκαι να ενταχθεί έγκαιρα στη φροντίδα των ασθενών, παράλληλα με τις θεραπευτικές παρεμβάσεις. Οι βασικές προτάσεις της είναι οι εξής:

• Η αναγνώριση της παρηγορικής φροντίδας ως βασικής υπηρεσίας υγείας.
• Η έγκαιρη ενσωμάτωσή της στη φροντίδα των ασθενών, παράλληλα με τις θεραπευτικές παρεμβάσεις.
• Η επένδυση στην εκπαίδευση και στο ανθρώπινο δυναμικό.
• Η υποστήριξη των οικογενειών και των φροντιστών.
• Η ανάπτυξη υπηρεσιών κατ’ οίκον και στην κοινότητα.
• Η μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση.

Τα ειδικά αιτήματα για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. θέτει πιο συγκεκριμένα αιτήματα, με επίκεντρο την ένταξη και την ουσιαστική λειτουργία των δομών παρηγορικής φροντίδας στο δημόσιο σύστημα υγείας:

• Την πλήρη ενσωμάτωση των Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας στους οργανισμούς των δημόσιων νοσοκομείων, καθώς σήμερα λειτουργούν κυρίως σε εθελοντική βάση.
• Τη δημιουργία Ξενώνων Παρηγορικής Φροντίδας.
• Την ένταξη των Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας ως αυτόνομων παρόχων στο θεσμικό πλαίσιο για το «Ολοκληρωμένο Σύστημα Παροχής Ανακουφιστικής Φροντίδας».

Φροντίδα και αξιοπρέπεια μέχρι το τέλος

Το μήνυμα της ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. είναι πως η παρηγορική φροντίδα πρέπει να πάψει να αντιμετωπίζεται ως επιλογή της τελευταίας στιγμής. Αποτελεί μέρος μιας ολοκληρωμένης φροντίδας για ανθρώπους που ζουν με σοβαρές νόσους και χρειάζονται ανακούφιση, στήριξη και ανθρώπινη παρουσία σε όλη τη διαδρομή της ασθένειας.

Η ενίσχυσή της, μέσα στα νοσοκομεία, στο σπίτι και στην κοινότητα, δεν αφορά μόνο τη διαχείριση του πόνου ή των συμπτωμάτων. Αφορά την ποιότητα ζωής των ασθενών, τη στήριξη των οικογενειών και την ικανότητα του συστήματος υγείας να παραμένει ανθρώπινο ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές.