Δημήτρης Παπαγεωργίου: Η πρόοδος στην Ογκολογία απαιτεί και ανθρώπινη φροντίδα

Η Ογκολογία εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, φέρνοντας νέες θεραπευτικές δυνατότητες αλλά και νέες προκλήσεις για το σύστημα υγείας και τους ίδιους τους ασθενείς. Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για την ποιότητα της φροντίδας, τον ρόλο της νοσηλευτικής και την ανάγκη διατήρησης του ανθρώπινου στοιχείου στην περίθαλψη αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.

Με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου συζητάμε με τον Δημήτρη Παπαγεωργίου, Αν. Καθηγητή Νοσηλευτικής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Προϊστάμενο του Τμήματος Ειδικών Θεραπειών & Εκπαίδευσης της Ευρωκλινικής και Β’ Αντιπρόεδρο της ΕΣΝΕ – Πρόεδρο του Τομέα Νοσηλευτικής Ογκολογίας, για τις εξελίξεις που σημάδεψαν την Ογκολογία το 2025, τις προκλήσεις των επόμενων ετών και τον ρόλο της Ογκολογικής Νοσηλευτικής σε ένα σύγχρονο, ανθρωποκεντρικό μοντέλο φροντίδας.

Τι πιστεύετε κ. Παπαγεωργίου ότι έφερε στον χώρο της Ογκολογίας το 2025;

Το 2025 σίγουρα μάθαμε για νέες θεραπείες, για νέους συνδυασμούς φαρμάκων καθώς και για νέα, πολλά υποσχόμενα στοχευμένα φάρμακα. Παράλληλα είδαμε τους ασθενείς να ζουν περισσότερο, να έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής και να εμφανίζουν λιγότερες επιπλοκές.

Για το 2026, τι θεωρείτε ότι πρέπει να περιμένουμε;

Για το 2026 προσωπικά θα επιθυμούσα να έβλεπα μία στροφή της Ογκολογίας προς ένα πιο ανθρωποκεντρικό μοντέλο. Ένα μοντέλο που θα συνδυάζει την εξατομικευμένη ιατρική σε συνδυασμό με τη φροντίδα του ασθενούς, μια φροντίδα μοναδική που θα καλύπτει τις ατομικές ανάγκες του κάθε ανθρώπου. Νομίζω ότι έχει αρχίσει σιγά σιγά να εμφανίζεται. Για παράδειγμα, πλέον έχουμε πλήθος φαρμάκων που γίνονται υποδόρια (σε ελάχιστο χρόνο), γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο εξωνοσοκομειακή φροντίδα.

Νοσηλευτική και Ογκολογία, μια σχέση ισχυρή;

Η Νοσηλευτική είναι φροντίδα, είναι ενδιαφέρον, είναι αγάπη για τον άρρωστο που νοσεί. Οπουδήποτε υπάρχει ανάγκη και πόνος, οι νοσηλευτές είναι εκεί για να βοηθήσουν. Ο καρκίνος είναι μία δύσκολη ασθένεια που δημιουργεί ανάγκες και απαιτεί εξειδικευμένες παρεμβάσεις. Αυτό συνεπάγεται ότι οι ασθενείς χρειάζονται τη νοσηλευτική φροντίδα και την ουσιαστική βοήθεια. Γι’ αυτό λέω ότι αποτελεσματική Ογκολογική φροντίδα χωρίς νοσηλευτές δεν γίνεται.

Μιλήστε μας λίγο για την Ογκολογική Νοσηλευτική στην Ελλάδα.

Η Ογκολογική Νοσηλευτική είναι πλέον επίσημη ειδικότητα (18μηνη εκπαίδευση). Παράλληλα όμως με την ειδικότητα, η επιστημονική μας εταιρεία (Τομέας Νοσηλευτικής Ογκολογίας ΕΣΝΕ) έχει προχωρήσει στις εξειδικεύσεις των νοσηλευτών μέσα από πιστοποιημένα εκπαιδευτικά προγράμματα. Πλέον υπάρχουν εξειδικευμένοι νοσηλευτές στη Χημειοθεραπεία, στην Ανοσοθεραπεία, στον Μαστό, στον Πνεύμονα, στους καρκίνους του πεπτικού, στις κλινικές μελέτες.
Ταυτόχρονα, ο Τομέας Νοσηλευτικής Ογκολογίας εκδίδει μια σειρά κλινικών οδηγών για τους ασθενείς με καρκίνο που αφορούν σημαντικά για αυτούς θέματα, όπως παρενέργειες από τις θεραπείες, το λεμφοίδημα, οι κεντρικές γραμμές, η βλεννογονίτιδα κ.ά. Είμαστε πολύ χαρούμενοι που παρέχουμε πλέον στους ασθενείς μας τόσο χρήσιμα για την καθημερινότητά τους κλινικά εργαλεία.

Οι φοιτητές Νοσηλευτικής θέλουν να ασχοληθούν με την Ογκολογία;

Είμαι στην ευχάριστη θέση να σας αναφέρω ότι από το νέο ακαδημαϊκό έτος θα λειτουργήσει στο Τμήμα Νοσηλευτικής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου το μοναδικό στην Ελλάδα Μεταπτυχιακό Ογκολογικής Νοσηλευτικής, που θα παρέχει εξειδίκευση σε όσους νοσηλευτές το επιθυμούν. Ταυτόχρονα, έχουμε δημιουργήσει ομάδα φοιτητών που ενδιαφέρονται για τη Νοσηλευτική Ογκολογία, με σκοπό να προετοιμάσουμε τους μελλοντικούς επαγγελματίες υγείας που θα εκπαιδευτούν και θα αναλάβουν τη φροντίδα των ασθενών με καρκίνο. Γενικότερα, οι επιστήμες υγείας δεν είναι ιδιαίτερα ελκυστικές για τους νέους ανθρώπους, οπότε χρειάζεται προσπάθεια και πίεση προκειμένου να είμαστε σίγουροι ότι θα έχουμε τα επόμενα χρόνια νοσηλευτές στον χώρο της Ογκολογίας.

Ποιο θεωρείτε ότι θα είναι από τα σημαντικότερα προβλήματα στην Ογκολογία τα επόμενα χρόνια;

Θεωρώ ότι το βασικότερο δίλημμα, ας μην πω πρόβλημα, θα είναι η απανθρωποποίηση της φροντίδας υγείας (Dehumanization). Θα ζήσουμε την απόλυτη εξειδίκευση στην Ογκολογία, με εξατομικευμένες θεραπείες, με διαγνωστικούς αλγόριθμους ακριβείας, με εμπλοκή της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά με λιγότερο ανεπτυγμένες θεραπευτικές σχέσεις και ελαττωμένες δεξιότητες επικοινωνίας. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα και θα το βιώσουμε όλοι μας ως ασθενείς. Θα έχουμε τη χαρά να έχουμε μια πλήρως εξατομικευμένη διάγνωση, αλλά θα μας λείπουν οι ανθρώπινες σχέσεις και η ανθρώπινη επικοινωνία. Πάντα λέω ότι πρέπει οι ασθενείς να μπουν στα Πανεπιστήμια και να μιλήσουν σε όλους τους φοιτητές των σχολών Υγείας. Να ακούσουν τα παιδιά τι βιώνουν οι ασθενείς και τι προβλήματα έχουν.

Κλείνοντας τη σύντομη αυτή επικοινωνία μας, ποιο θα θέλατε να είναι το μήνυμά σας για τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου;

Θα ήθελα να κλείσω με κάτι πολύ γνωστό και πολύ ειπωμένο. Πρέπει όλοι μας να μην καπνίζουμε, να μην είμαστε παχύσαρκοι, να γυμναζόμαστε και να κάνουμε τις ενδεδειγμένες προληπτικές εξετάσεις. Όσο το λέμε στις παρέες μας, στους γνωστούς μας, στην οικογένειά μας, τόσο περισσότερο θα τους πείθουμε προκειμένου να αλλάξουν αντιλήψεις και στάσεις ζωής, προς μια κατεύθυνση που σκοπό θα έχει την υγεία και την ευεξία.