Ένας χρόνος HMVS: Η ψηφιακή επαλήθευση φαρμάκων ωριμάζει

Η επαλήθευση της γνησιότητας των φαρμάκων αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας, μεταβάλλοντας σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο τα φαρμακευτικά προϊόντα διακινούνται και ελέγχονται. Στην Ελλάδα, η συμπλήρωση ενός έτους πλήρους λειτουργίας του Ελληνικού Συστήματος Επαλήθευσης Φαρμάκων (HMVS) αποτυπώνει τη μετάβαση από τη φάση της εφαρμογής στη λειτουργική ενσωμάτωση, με χιλιάδες χρήστες σε όλη την αλυσίδα του φαρμάκου να συμμετέχουν πλέον ενεργά στη διαδικασία επαλήθευσης.

Τα δεδομένα του πρώτου χρόνου αναδεικνύουν τόσο τον βαθμό υιοθέτησης του συστήματος από την ελληνική αγορά όσο και τις προκλήσεις που συνοδεύουν τη μετάβαση σε ένα νέο, ψηφιακά διασυνδεδεμένο μοντέλο διακίνησης και ελέγχου των φαρμάκων.

Ένας χρόνος HMVS

Ο πρώτος χρόνος πλήρους λειτουργίας του HMVS χαρακτηρίζεται από την ταχεία ενσωμάτωση του συστήματος στην ελληνική φαρμακευτική αγορά, με τη συμμετοχή όλων των βασικών κρίκων της εφοδιαστικής αλυσίδας. Κατά το 2025, συνολικά 344 Κάτοχοι Άδειας Κυκλοφορίας εγγράφηκαν στον οργανισμό, συμβάλλοντας στη χρηματοδότηση και στη βιωσιμότητα του συστήματος, ενώ η καθημερινή του λειτουργία υποστηρίχθηκε από ένα εκτεταμένο δίκτυο τελικών χρηστών.

Συνολικά 10.929 τελικοί χρήστες εντάχθηκαν ενεργά στο σύστημα, μεταξύ των οποίων 10.541 ιδιωτικά φαρμακεία, 131 δημόσια νοσοκομεία, 105 ιδιωτικά νοσοκομεία και 152 φαρμακαποθήκες, χονδρέμποροι και πάροχοι υπηρεσιών 3PL. Η ευρεία αυτή συμμετοχή δείχνει ότι η επαλήθευση των φαρμάκων παύει να αποτελεί αποκλειστικά κανονιστική υποχρέωση και ενσωματώνεται σταδιακά στην καθημερινή λειτουργία της αγοράς.
Παράλληλα, η δραστηριότητα στο Ευρωπαϊκό Μητρώο Φαρμάκων αποτυπώνει τη δυναμική της διαδικασίας, με 326.215 φάρμακα να έχουν καταχωρηθεί πανευρωπαϊκά από Κατόχους Αδειών Κυκλοφορίας, εκ των οποίων 6.606 αφορούν την Ελλάδα, ενώ 4.157 κυκλοφορούν ήδη στη χώρα με τα προβλεπόμενα χαρακτηριστικά ασφαλείας.

Η παρουσίαση του απολογισμού για το 2025

Τα αποτελέσματα του πρώτου έτους παρουσιάστηκαν σε επετειακή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα με αφορμή τη συμπλήρωση ενός χρόνου πλήρους λειτουργίας του συστήματος HMVS. Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας, των ρυθμιστικών αρχών και των φορέων της φαρμακευτικής αγοράς, επιβεβαιώνοντας τη θεσμική βαρύτητα του εγχειρήματος και τη συλλογική συμμετοχή στην εφαρμογή του.

Κατά την έναρξη της εκδήλωσης, η Γενική Διευθύντρια του HMVO, Ιωάννα Κοντομανωλοπούλου, αναφέρθηκε στη διαδρομή του οργανισμού και στον στόχο δημιουργίας ενός φορέα που λειτουργεί με διαφάνεια και αξιοπιστία προς όφελος του συστήματος υγείας και των ασθενών. «Σήμερα, έναν χρόνο μετά, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι έχουμε θέσει γερά θεμέλια» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στην εκδήλωση χαιρετισμούς απηύθυναν, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, ο Πρόεδρος του HMVO και Πρόεδρος του ΣΦΕΕ Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ο Γενικός Γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Υγείας Άρης Αγγελής, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΟΦ Σπύρος Σαπουνάς, ο Γενικός Γραμματέας του HMVO και Πρόεδρος του ΠΦΣ Απόστολος Βαλτάς, ο Αντιπρόεδρος του HMVO και Εντεταλμένος Σύμβουλος της ΠΕΦ Γιώργος Βασιλόπουλος, καθώς και ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Αντιπρόεδρος της VIANEX και Γενικός Διευθυντής της VIAN Κωνσταντίνος Παναγούλιας.
Οι ομιλητές υπογράμμισαν τη συλλογική προσπάθεια της φαρμακευτικής κοινότητας, την άριστη συνεργασία με τους θεσμικούς φορείς και την επιτυχημένη ενσωμάτωση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα επαλήθευσης φαρμάκων.

Το ελληνικό μοντέλο και ο ρόλος της ΗΔΙΚΑ

Παρότι το HMVS ακολουθεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο, η ελληνική εφαρμογή παρουσιάζει μια σημαντική ιδιαιτερότητα, καθώς η Η.ΔΙ.Κ.Α λειτουργεί ως «connector» μεταξύ του συστήματος επαλήθευσης και των εθνικών διαδικασιών αποζημίωσης. Η διασύνδεση αυτή διαφοροποιεί το ελληνικό μοντέλο, συνδέοντας την επαλήθευση της γνησιότητας με τη συνολική ψηφιακή ροή του φαρμάκου.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Εθνικός Αριθμός Αποζημίωσης Υγειονομικής Περίθαλψης (NHRN) αποτελεί βασικό στοιχείο της διαδικασίας, επιτρέποντας τη σύνδεση της επαλήθευσης με τον μηχανισμό αποζημίωσης. Η προσέγγιση αυτή εντάσσει την επαλήθευση στον ευρύτερο ψηφιακό κύκλο διακίνησης και διάθεσης των φαρμάκων, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα του συστήματος.

Η μετάβαση στο νέο σύστημα συνοδεύεται από αλλαγή στον τρόπο ταυτοποίησης των φαρμάκων, με την αντικατάσταση της ταινίας γνησιότητας από τον κωδικό Data Matrix. Κάθε συσκευασία αποκτά πλέον μοναδική ψηφιακή ταυτότητα, η οποία επαληθεύεται μέσω διαδικασιών σάρωσης.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση από έναν κυρίως οπτικό έλεγχο σε ψηφιακή επαλήθευση σε πραγματικό χρόνο, ενσωματώνοντας την τεχνολογία στην καθημερινή λειτουργία φαρμακείων, νοσοκομείων και χονδρεμπόρων. Παράλληλα, ενισχύεται η ιχνηλασιμότητα σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το σύστημα ωριμάζει

Ο πρώτος χρόνος δείχνει ότι η επαλήθευση φαρμάκων στην Ελλάδα έχει περάσει από το στάδιο της αρχικής εφαρμογής σε φάση σταθερής λειτουργίας. Η επόμενη φάση για το σύστημα επαλήθευσης θα εστιάσει στην ωρίμανση και στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του. Η μείωση των alerts, η περαιτέρω εκπαίδευση των χρηστών και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των φορέων αποτελούν βασικές προτεραιότητες για το 2026.

Η αποτελεσματικότητα του συστήματος δεν θα κριθεί μόνο από την τεχνολογική του υποδομή, αλλά από τον βαθμό ενσωμάτωσής του στην καθημερινή πρακτική. Η πραγματική επιτυχία θα φανεί όταν η επαλήθευση λειτουργεί σχεδόν αόρατα μέσα στη ροή της φαρμακευτικής αλυσίδας, ενισχύοντας την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη στο φάρμακο.