Χάρη στις νέες θεραπείες η Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση μπορεί να μετατραπεί σε χρόνια νόσο

Οι νέες θεραπείες αλλάζουν την πρόγνωση

Η θεραπεία της Ιδιοπαθούς Πνευμονικής Ίνωσης δεν μπορεί να αναστρέψει την ίνωση που έχει ήδη δημιουργηθεί. Στόχος της είναι να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου, να περιορίσει την απώλεια της πνευμονικής λειτουργίας και να συμβάλει στη διατήρηση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Ο Αργύρης Τζουβελέκης, Καθηγητής Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Πατρών και υπεύθυνος της Ομάδας Εργασίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας «Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες, Επαγγελματικά Νοσήματα Πνεύμονος & Ατμοσφαιρική Ρύπανση», επισημαίνει ότι η εισαγωγή των αντιινωτικών θεραπειών έχει αλλάξει σημαντικά την πρόγνωση των ασθενών. Όπως αναφέρει, «με τα υπάρχοντα αντι-ινωτικά φάρμακα έχουμε καταφέρει να διπλασιάσουμε την επιβίωση των ασθενών από 3 χρόνια που ήταν παλαιότερα, σε τουλάχιστον 6 με 8 έτη που είναι σήμερα».

Παρά τη σημαντική πρόοδο, ο κ. Τζουβελέκης επισημαίνει ότι παραμένει η ανάγκη για νεότερες, αποτελεσματικότερες θεραπείες με καλύτερο προφίλ ασφάλειας. Στις νεότερες θεραπευτικές εξελίξεις περιλαμβάνεται η νεραντομιλάστη, ένας νέος αναστολέας του ενζύμου PDE4B με αντιινωτικές και ανοσοτροποποιητικές ιδιότητες. Μεγάλη κλινική μελέτη φάσης III κατέγραψε ότι η θεραπεία επιβράδυνε την έκπτωση της πνευμονικής λειτουργίας σε διάστημα ενός έτους σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο.

Η νεραντομιλάστη έλαβε τον Ιούλιο του 2026 ευρωπαϊκή άδεια κυκλοφορίας για ενήλικες με Ιδιοπαθή Πνευμονική Ίνωση και Προοδευτική Πνευμονική Ίνωση και, σύμφωνα με τον κ. Τζουβελέκη, είναι ήδη διαθέσιμη στην Ελλάδα μέσω ειδικών προγραμμάτων του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων.

Η ερευνητική δραστηριότητα παραμένει έντονη. Όπως αναφέρει ο κ. Τζουβελέκης, περισσότερες από 40 κλινικές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη για την αξιολόγηση νεότερων θεραπευτικών προσεγγίσεων, αρκετές από αυτές και στη χώρα μας, δημιουργώντας προσδοκίες για νέες θεραπευτικές επιλογές. Μέχρι τότε, ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση παραμένει καθοριστικής σημασίας, καθώς επιτρέπει την έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης αντιμετώπισης και την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. Όπως υπογραμμίζει ο κ. Τζουβελέκης, στη σημερινή θεραπευτική πραγματικότητα «η Πνευμονική Ίνωση αν διαγνωστεί εγκαίρως, με τις κατάλληλες παρεμβάσεις μπορεί να μετατραπεί από μια θανατηφόρα σε μια χρόνια νόσο».

Πνευμονική Ίνωση και Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση

Ο όρος πνευμονική ίνωση δεν περιγράφει μία ενιαία νόσο. Η ίνωση μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικές διάμεσες πνευμονοπάθειες και να συνδέεται με αυτοάνοσα νοσήματα, επαγγελματικές εκθέσεις και άλλους παράγοντες. Παράλληλα, η έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους διερευνάται ως παράγοντας που μπορεί να σχετίζεται με την εμφάνιση και την εξέλιξη της Ιδιοπαθούς Πνευμονικής Ίνωσης.

Η Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση αποτελεί συγκεκριμένη μορφή χρόνιας προοδευτικής ινωτικής διάμεσης πνευμονοπάθειας άγνωστης αιτίας. Η διάγνωσή της προϋποθέτει τον αποκλεισμό άλλων γνωστών αιτιών και την αξιολόγηση των κλινικών και απεικονιστικών ευρημάτων, κυρίως με αξονική τομογραφία θώρακος υψηλής ευκρίνειας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται και ιστοπαθολογική διερεύνηση.

Σε σημαντικό ποσοστό των ασθενών με πνευμονική ίνωση, ωστόσο, μπορεί να εντοπιστεί υποκείμενο αίτιο. Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα συστηματικά αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα, τα οποία αποτελούν σχετικά συχνό αίτιο πνευμονικής ίνωσης. Η αναγνώριση ενός υποκείμενου νοσήματος είναι κρίσιμη, καθώς επηρεάζει τόσο τη διάγνωση όσο και τη θεραπευτική προσέγγιση.

Ο Βασίλης Τζίλας, Επίκουρος Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ και υπεύθυνος της Ομάδας Εργασίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας «Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες, Επαγγελματικά Νοσήματα Πνεύμονος & Ατμοσφαιρική Ρύπανση», τονίζει ότι «είναι κομβικής σημασίας η στενή συνεργασία ρευματολόγων και πνευμονολόγων» για την έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση και την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Η διαχείριση της νόσου

Η αντιμετώπιση της πνευμονικής ίνωσης δεν περιορίζεται στη φαρμακευτική θεραπεία. Η τακτική παρακολούθηση από εξειδικευμένη ιατρική ομάδα, η σωστή τήρηση της θεραπείας, η αποφυγή επιβαρυντικών παραγόντων και η συνολική υποστήριξη του ασθενούς αποτελούν βασικά στοιχεία για τη διαχείριση της νόσου.

Η Ειρήνη Βασαρμίδη, Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας στην Πνευμονολογική Κλινική του ΠΑΓΝΗ, Πανεπιστήμιο Κρήτης, και Early Career Member της ίδιας Ομάδας Εργασίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, επισημαίνει ότι η διάγνωση μπορεί να δημιουργήσει φόβο και αβεβαιότητα και τονίζει ότι σήμερα υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές και τρόποι υποστήριξης που μπορούν να συμβάλουν στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου και στη διατήρηση της ποιότητας ζωής.

Η κ. Βασαρμίδη σημειώνει ακόμη ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των διαγνώσεων πνευμονικής ίνωσης, η οποία ενδέχεται να συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και την ευρύτερη χρήση της αξονικής τομογραφίας θώρακος.

Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι «κάθε ασθενής είναι διαφορετικός και η πορεία της νόσου δεν είναι ίδια για όλους» και καλεί τους ασθενείς να συζητούν ανοιχτά με τον γιατρό τους για τα συμπτώματα, τις απορίες και τις ανάγκες τους. Η επιστημονική έρευνα συνεχίζεται με στόχο την ανάπτυξη ασφαλέστερων και αποτελεσματικότερων θεραπειών.

inosi.gr: Πολύτιμο εργαλείο για ασθενείς και οικογένειες

Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Ιδιοπαθούς Πνευμονικής Ίνωσης, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία παρουσίασε το inosi.gr. Με κεντρικό μήνυμα «Κατανοήστε τη νόσο. Πάρτε τον έλεγχο της ζωής σας», ο νέος ιστότοπος συγκεντρώνει επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση για την πνευμονική ίνωση και παράλληλα παρέχει πρακτική υποστήριξη στους ασθενείς και τις οικογένειές τους.

Η πρωτοβουλία υπηρετεί τον διττό ρόλο της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, την προαγωγή της επιστημονικής γνώσης και την ενημέρωση του κοινού για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των πνευμονικών νοσημάτων.

Το περιεχόμενο καλύπτει τη νόσο και τη διάγνωσή της, τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές και την καθημερινή διαχείριση της νόσου. Ξεχωριστές ενότητες είναι αφιερωμένες στη φαρμακευτική αγωγή, την οξυγονοθεραπεία, την πνευμονική αποκατάσταση, την άσκηση, την ψυχική ευεξία, τον εμβολιασμό και τις κλινικές μελέτες. Παράλληλα, οι επισκέπτες μπορούν να βρουν απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις, οδηγίες για το πότε πρέπει να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια σε περίπτωση αιφνίδιας επιδείνωσης της αναπνοής, πληροφορίες για εξειδικευμένα κέντρα Διάμεσων Πνευμονοπαθειών και δυνατότητα διασύνδεσης με συλλόγους ασθενών.

Ο ιστότοπος περιλαμβάνει επίσης πρόγραμμα άσκησης με ειδικά σχεδιασμένο οπτικοακουστικό υλικό, podcasts με ειδικούς πνευμονολόγους και ενημέρωση για τις νεότερες εξελίξεις στην έρευνα και τη θεραπεία της πνευμονικής ίνωσης.

Ο Στέλιος Λουκίδης, Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας και Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, επισημαίνει τον επιστημονικό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας και τονίζει ότι το inosi.gr παρέχει «πληροφορία επιστημονική και τεκμηριωμένη για τη νόσο», με στόχο να βοηθήσει τόσο τους ασθενείς όσο και τους γιατρούς που διαχειρίζονται περιστατικά Ιδιοπαθούς Πνευμονικής Ίνωσης.

Τη συντακτική ομάδα του inosi.gr αποτελούν ο Αργύρης Τζουβελέκης, Καθηγητής Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Πατρών, ο Βασίλης Τζίλας, Επίκουρος Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ και επιστημονικός υπεύθυνος του Ιατρείου Πνευμονικής Ίνωσης και Σαρκοείδωσης στο Αττικό Νοσοκομείο, η Ειρήνη Βασαρμίδη, Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας στην Πνευμονολογική Κλινική του ΠΑΓΝΗ, Πανεπιστήμιο Κρήτης, η Χριστίνα Ραμπιάδου, Επιμελήτρια Β΄ στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Γ. Παπανικολάου», και ο Ηλίας Δημέας, Doctor of Medicine και Rare Disease Fellow στη School of Medicine του University College Dublin.

Η υλοποίηση του inosi.gr έγινε με την ευγενική χορηγία των φαρμακευτικών εταιρειών Boehringer Ingelheim και ELPEN. Ο ιστότοπος προβάλλεται επίσης από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, με το μήνυμα ότι «η πνευμονική ίνωση αλλάζει την καθημερινότητα. Δεν χρειάζεται όμως να την αντιμετωπίσετε μόνοι».