Η Ελλάδα τελευταία στην Ευρώπη σε αναλογία νοσηλευτικού προσωπικού
Η Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτικής, που τιμάται κάθε χρόνο στις 12 Μαΐου, αποτελεί μια ευκαιρία να αναγνωριστεί ο καθοριστικός ρόλος των νοσηλευτών και νοσηλευτριών στην προστασία της δημόσιας υγείας και την υποστήριξη των ασθενών, σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας. Το φετινό μήνυμα του Διεθνούς Συμβουλίου Νοσηλευτών (ICN) – «Οι Νοσηλευτές μας. Το Μέλλον μας. Η φροντίδα των νοσηλευτών ενισχύει τις οικονομίες» – αναδεικνύει τη σημασία της φροντίδας των επαγγελματιών του κλάδου όχι μόνο ως ηθική υποχρέωση, αλλά και ως προϋπόθεση για κοινωνική πρόοδο και οικονομική ανάπτυξη.
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νοσηλευτικού Προσωπικού (Πα.Σ.Ο.Νο.Π) αναδεικνύει τα προβλήματα που εξακολουθούν να ταλανίζουν το νοσηλευτικό επάγγελμα στη χώρα μας. Όπως τονίζει, η 12η Μαΐου δεν αποτελεί ημέρα εορτασμού, αλλά υπενθύμιση της δύσκολης καθημερινότητας που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι του κλάδου και της ανάγκης για ουσιαστικές παρεμβάσεις από την Πολιτεία.
Όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία, οι νοσηλευτές και νοσηλεύτριες στηρίζουν καθημερινά ένα σύστημα υγείας που υποφέρει από υποστελέχωση, εξάντληση πόρων και θεσμική αδράνεια. Εργάζονται συχνά υπό εξοντωτικές συνθήκες, με κυκλικά ωράρια, περιορισμένα μέσα και χαμηλές απολαβές, χωρίς τη θεσμική στήριξη και αναγνώριση που θα αντιστοιχούσε στον ρόλο και την ευθύνη τους.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, κατατάσσεται τελευταία στην Ε.Ε. στον δείκτη αναλογίας νοσηλευτικού προσωπικού ανά πληθυσμό, με μόλις 3,3 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ξεπερνά τους 8. Παράλληλα, παραμένει στις χαμηλότερες θέσεις σε ό,τι αφορά τις συνθήκες εργασίας, τις αμοιβές, αλλά και τη θεσμική υποστήριξη του επαγγέλματος.
Η εικόνα, όπως καταγράφεται από την Πα.Σ.Ο.Νο.Π, επιδεινώνεται περαιτέρω εξαιτίας μιας σειράς παραγόντων που παραμένουν άλυτοι εδώ και χρόνια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Η έλλειψη θεσμικής προστασίας της νοσηλευτικής εργασίας
- Η αύξηση των εργατικών ατυχημάτων στον χώρο της υγείας
- Η γήρανση του νοσηλευτικού πληθυσμού, χωρίς μέριμνα για ανανέωση και ενίσχυση του δυναμικού
- Η μη επίλυση χρόνιων θεσμικών και οργανωτικών προβλημάτων
- Ο κατακερματισμός της νοσηλευτικής εκπαίδευσης, που οδηγεί σε διαφοροποιημένα επαγγελματικά δικαιώματα και ανισότητες
- Η αναξιοκρατία στις κρίσεις και η στοχοποίηση εργαζομένων που εκφράζουν αντίθετες απόψεις
- Η επιδείνωση των δεικτών ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, που συνδέεται άμεσα με την υποστελέχωση και τις πιεστικές συνθήκες εργασίας
Παρά τις διαρκείς αναφορές και προειδοποιήσεις, τα προβλήματα αυτά επιστρέφουν κάθε χρόνο στην επικαιρότητα, την ίδια στιγμή που οι πολιτικές ηγεσίες περιορίζονται, όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία, σε επιφανειακές εκδηλώσεις και πρόσκαιρες εξαγγελίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Πα.Σ.Ο.Νο.Π θέτει εκ νέου μια σειρά συγκεκριμένων αιτημάτων, τα οποία – όπως επισημαίνει – παραμένουν ανεκπλήρωτα, παρά την κρίσιμη συμβολή των νοσηλευτών στην αντιμετώπιση μεγάλων υγειονομικών κρίσεων τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ αυτών:
- Επαρκής και ασφαλής στελέχωση των δομών υγείας
- Ασφαλείς αναλογίες νοσηλευτών-ασθενών
- Ασφαλείς και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας
- Μισθολογική αναβάθμιση και εξορθολογισμός του εργασιακού ωραρίου
- Νομοθέτηση ενιαίου επαγγελματικού κλάδου νοσηλευτικού προσωπικού
- Θεσμική αναγνώριση και προστασία του επαγγέλματος
- Πρόληψη και εξάλειψη της βίας στους χώρους εργασίας
Μπροστά σε αυτήν την πραγματικότητα, το νοσηλευτικό προσωπικό δηλώνει αποφασισμένο να μην παραμείνει σιωπηλό. Όπως υπογραμμίζει η Πα.Σ.Ο.Νο.Π, η υποβάθμιση του επαγγέλματος δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα για τους ίδιους τους επαγγελματίες, αλλά μια ευρύτερη απειλή για τη λειτουργία και την ποιότητα του δημόσιου συστήματος υγείας. Η διεκδίκηση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας, δημόσιας και ποιοτικής φροντίδας υγείας και μιας κοινωνίας που δεν ξεχνά τους ανθρώπους της όταν σβήνουν τα φώτα της δημοσιότητας, παραμένει στο επίκεντρο των αιτημάτων του κλάδου.
H Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτικής υπενθυμίζει με τον πιο εύγλωττο τρόπο ότι η αναγνώριση των ανθρώπων που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή δεν μπορεί να περιορίζεται σε λόγια ή εθιμοτυπικές εκδηλώσεις. Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη: η ουσιαστική στήριξη του νοσηλευτικού προσωπικού, που αποτελεί δείκτη κοινωνικής ευαισθησίας και πολιτικής ωριμότητας. Και κυρίως, μια επένδυση σε ένα μέλλον όπου η δημόσια υγεία δεν θα στηρίζεται στις υπεράνθρωπες προσπάθειες των λίγων, αλλά σε ένα σταθερό και ανθεκτικό σύστημα φροντίδας για όλους.
