Ήλιος, Δέρμα και Κορονοϊός!

Ο ήλιος αποτελεί πηγή ζωής όχι μόνο για τον άνθρωπο αλλά και για την χλωρίδα και την πανίδα. Κύρια ευεργετική επίδραση του ήλιου στον άνθρωπο είναι η σύνθεση της βιταμίνης D, η οποία ρυθμίζει το μεταβολισμό του ασβεστίου και του φωσφόρου, συμβάλλοντας έτσι στην καλή λειτουργία των οστών. Συγκεκριμένα, η υπεριώδης ακτινοβολία μετατρέπει στο δέρμα την προβιταμίνη D3 σε βιταμίνη D3. Επίσης η ηλιακή ακτινοβολία βελτιώνει τον ψυχισμό του ανθρώπου και αυξάνει την ανθεκτικότητά του σε βακτηριακές μολύνσεις.

Σε έρευνα που έγινε με εντολή της Αμερικανικής Κυβέρνησης (Υπηρεσία Επιστημών και Τεχνολογίας του Υπουργείου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ), βρέθηκε ότι ο ιός SARS- CoV-2, που βρίσκεται σε μη πορώδεις επιφάνειες, χρειάζεται 18 ώρες για να χάσει τη μισή ισχύ του σε σκοτεινό περιβάλλον με χαμηλή υγρασία, ενώ σε περιβάλλον υψηλής υγρασίας ο χρόνος μειώνεται σε 6 ώρες. Όταν επιπλέον ο ιός εκτίθεται σε υψηλή θερμοκρασία ή στο φως του ήλιου, τότε χάνει τη μισή ισχύ του μόλις σε 2 λεπτά. Τα παραπάνω ευρήματα είναι παρεμφερή και στην ατμόσφαιρα με την παρατήρηση ότι ο ιός στο έντονο φως του ήλιου χάνει τη μισή ισχύ του σε 90 δευτερόλεπτα!

􏰁 Άτομα με πολλούς σπίλους ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος θα πρέπει να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο και να προβαίνουν σε δερματοσκοπικό έλεγχο των σπίλων τουλάχιστον μια φορά το χρόνο και ιδίως μετά την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών.

Η ηλιακή ακτινοβολία περιλαμβάνει κυρίως την υπεριώδη ακτινοβολία, το φάσμα του ορατού φωτός και την υπέρυθρη ακτινοβολία. Η υπεριώδης ακτινοβολία περιλαμβάνει την UVB, την UVA και την UVC. Η UVC δεν φτάνει στην επιφάνεια της γης επειδή απορροφάται από το όζον της ατμόσφαιρας. Η αλόγιστη έκθεση στον ήλιο ωστόσο εγκυμονεί κινδύνους για το δέρμα άμεσους και έμμεσους. Η υπεριώδης ακτινοβολία δεν προκαλεί μόνο χαρακτηριστικές βλάβες στο δέρμα, αλλά επιβαρύνει και προϋπάρχουσες δερματοπάθειες (ερυθηματώδης λύκος, πορφυρίες, ροδόχρους νόσος, δερματομυοσίτιδα, απλός έρπης κ.α.).

Δερματοπάθειες που προκαλούνται από την υπεριώδη ακτινοβολία

1. Πολύμορφο από την επίδραση του φωτός εξάνθημα. Εκδηλώνεται την άνοιξη ή νωρίς το καλοκαίρι και δεν υποτροπιάζει μέχρι το τέλος του καλοκαιριού πιθανώς λόγω ανάπτυξης αντοχής. Εμφανίζεται με ερύθημα, κνησμό, βλατίδες και φυσαλίδες κυρίως στο V του τραχήλου και στους βραχίονες εντός (18-24) ωρών από την έκθεση στον ήλιο και επιμένει για (7-10) ημέρες.
2. Ηλιακή κνίδωση. Σπάνια διαταραχή που οφείλεται σε φωτοευαισθησία και χαρακτηρίζεται από κνησμό, ερύθημα και εμφάνιση πομφών αμέσως μετά την έκθεση στον ήλιο. Σε μερικές περιπτώσεις παρουσιάζονται συστηματικές εκδηλώσεις.
3. Φυτοφωτοδερματίτιδα. Φλεγμονή του δέρματος, που προκαλείται από την επαφή με ορισμένα φυτά (π.χ. εσπεριδοειδή), και την επακόλουθη έκθεση στο ηλιακό φως. Η φωτοτοξική αντίδραση προκαλείται από την παρουσία φωτοδραστικών χημικών ουσιών (ψωραλένια των φυτών).
4. Φαρμακευτική φωτοευαισθησία. Αντίδραση του δέρματος, που προκύπτει από την ταυτόχρονη έκθεση σε ορισμένα φάρμακα (από του στόματος, παρεντερικά ή σε τοπική εφαρμογή) και στην υπεριώδη ακτινοβολία ή στο ορατό φως. Διακρίνεται σε:

• • φωτοτοξική που εκδηλώνεται όπως το ηλιακό έγκαυμα με ερύθημα, οίδημα, φυσαλίδες κ.λ.π. και προκαλείται από φάρμακα όπως αμιοδαρόνη, δοξυκυκλίνη, ψωραλένια, θειαζίδες, πίσσα κ.α.
  • φωτοαλλεργική η οποία αποτελεί μια ανοσολογική αντίδραση, εκδηλώνεται με βλατίδες, φυσαλίδες, κνησμό και προκαλείται από φάρμακα όπως: σουλφοναμίδες, νεομυκίνη, βενζοκαΐνη κ.λ.π.

5. Ηλιακό έγκαυμα. Είναι μια οξεία φλεγμονώδης αντίδραση του δέρματος η οποία χαρακτηρίζεται από ερύθημα, οίδημα, πόνο, φυσαλίδες ή και πομφόλυγες που περιορίζονται στις εκτεθειμένες στον ήλιο περιοχές. Στο βαρύ έγκαυμα εκδηλώνονται συστηματικά συμπτώματα όπως κεφαλαλγία, πυρετός, αδυναμία, ταχυκαρδία και υπόταση. Ενοχοποιείται κυρίως η UVB ακτινοβολία. Πιο επιρρεπή σε ηλιακό έγκαυμα είναι άτομα με φωτότυπο I και II, δηλαδή άτομα με λευκό δέρμα που δεν μαυρίζουν καθόλου ή μαυρίζουν πολύ δύσκολα.
6. Φωτογήρανση. Είναι αποτέλεσμα της αθροιστικής επίδρασης της έκθεσης στον ήλιο και προκαλείται κυρίως από την UVA ακτινοβολία. Εκδηλώνεται με λεπτές και βαθιές ρυτίδες περιστοματικά και πε- ριοφθαλμικά, καστανές κηλίδες (εφηλίδες), ακτινικές υπερκερατώσεις, οι οποίες αποτελούν προκαρκινωματώδεις βλάβες και ξηρό, αφυδατωμένο, πρόωρα γερασμένο δέρμα.
7. Καρκινογένεση. Η υπεριώδης ακτινοβολία και κυρίως η UVB έχει καρκινογόνο δράση στο δέρμα. Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα και το μελάνωμα συνδέονται αιτιολογικά είτε με συνεχή είτε με διαλείπουσα και έντονη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Μεγάλη προσοχή πρέπει να δώσουν οι γονείς στα παιδιά, διότι η πρόκληση ηλιακών εγκαυμάτων στην παιδική και εφηβική ηλικία αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης μελανώματος κάποια στιγμή στη ζωή τους.

Οδηγίες προστασίας από την ηλιακή ακτινοβολία

• Εφαρμόστε αντηλιακό προσώπου και σώματος 15 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο. Ανανεώστε κάθε 4 ώρες εφόσον εκτεθείτε ξανά στον ήλιο. Ειδικά για τους λουόμενους η ανανέωση του αντηλιακού πρέπει να γίνεται κάθε 2 ώρες.
• Περιορίστε την έκθεση στον ήλιο τις ώρες μεταξύ 11π.μ. και 4μ.μ. 􏰁
• Όσο πιο λευκό δέρμα έχετε τόσο λιγότερο χρόνο πρέπει να εκτίθεται στον ήλιο.
• 􏰁 Φοράτε πλατύγυρα καπέλα και γυαλιά ηλίου.
• Προτιμήστε ρούχα βαμβακερά και ανοιχτόχρωμα
• Αποφύγετε τις λάμπες μαυρίσματος.
• Περιορίστε το κάπνισμα το οποίο επιταχύνει τη γήρανση του δέρματος.
• Χρησιμοποιήστε βιταμίνες C και Ε είτε σε πόσιμη μορφή είτε τοπικά στο δέρμα. Οι βιταμίνες C και Ε έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και έτσι προστατεύουν τα κύτταρα από το οξειδωτικό stress αλλά και το δέρμα από την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου.
• Άτομα με πολλούς σπίλους ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος θα πρέπει να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο και να προβαίνουν σε δερματοσκοπικό έλεγχο των σπίλων τουλάχιστον μια φορά το χρόνο και ιδίως μετά την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών.

Σωστή επιλογή αντηλιακού

Τα αντηλιακά είναι σκευάσματα που περιέχουν φίλτρα είτε χημικά τα οποία απορροφούν τις βλαβερές ακτίνες είτε φυσικά τα οποία ανακλούν τις βλαβερές ακτίνες. Στα παιδιά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται αντηλιακά με φυσικά φίλτρα διότι τα χημικά φίλτρα είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής. Τα αντηλιακά θα πρέπει να προστατεύουν και από την UVB και από την UVA ακτινοβολία. Όσο πιο λευκό δέρμα έχουμε τόσο πιο υψηλό SPF (δείκτης αντηλιακής προστασίας) πρέπει να επιλέγουμε στο αντηλιακό σκεύασμα. Τα αντηλιακά θα πρέπει να είναι ανθεκτικά στο νερό ώστε να προστατευόμαστε και μέσα στην θάλασσα και την πισίνα. Για το ξηρό δέρμα επιλέγουμε αντηλιακό σε μορφή κρέμας, ενώ για το λιπαρό δέρμα σε μορφή γαλακτώματος ή spray. Ειδικά για τους άνδρες πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για την αντηλιακή προστασία στα πτερύγια των αυτιών και στο φαλακρό τμήμα της κεφαλής. Συνιστάται η χρήση αντηλιακού σκευάσματος, καθ’ όλη την διάρκεια του έτους εφόσον επικρατεί ηλιοφάνεια, και όχι μόνο την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών.

Το φετινό καλοκαίρι είναι διαφορετικό. Ιδιαίτερα στις μέρες μας (εποχή Covid-19) φαίνεται ότι το φως του ήλιου συμβάλλει στην αποδυνάμωση του ιού, τόσο στις επιφάνειες όσο και στην ατμόσφαιρα, ενώ αντίστοιχο αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας ή με την αύξηση της υγρασίας ή και των δύο μαζί. Προτεραιότητά μας πάντα θα πρέπει να είναι η προστασία όλων μας από τον κορωνοϊό. Πάνω απ’ όλα επιβάλλεται η τήρηση μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης, η χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους και το συχνό πλύσιμο των χεριών. Μπορούμε και φέτος να χαρούμε τις ελληνικές παραλίες εφαρμόζοντας ωστόσο τα προαναφερθέντα μέτρα προστασίας.

ΠΗΓΗ: ΠΡΩΪΝΟΣ ΛΟΓΟΣ