Kavita Patel: Η καινοτομία προϋπόθεση για ένα βιώσιμο σύστημα υγείας
Οι προκλήσεις αλλά και οι δυνατότητες αναβάθμισης της παρεχόμενης φροντίδας στη χώρα μας βρέθηκαν στο επίκεντρο του Πανελληνίου Συνεδρίου για τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας 2025, το οποίο κατέδειξε την επιτακτική ανάγκη εκσυγχρονισμού του υγειονομικού συστήματος.
Την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2025, στην ενότητα με τίτλο «Νέες προσεγγίσεις στην υγεία: οφέλη για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας και την οικονομία», που συντόνισε ο δημοσιογράφος Γιώργος Σακκάς, συμμετείχαν ο Κώστας Αθανασάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, η Λίλιαν Βιλδιρίδη, Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας του Υπουργείου Υγείας, ο Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛ.Ο.Κ., ο Σπύρος Σαπουνάς, Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων και μέλος της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, καθώς και η Kavita Patel, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Roche Hellas για την Ελλάδα και την Κύπρο. Στη συζήτηση αναδείχθηκε το αίτημα για ένα σύγχρονο μοντέλο υγείας, ικανό να βελτιώσει την καθημερινότητα των ασθενών, να αποσυμφορήσει τις δομές υγείας και να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου και αποδοτικού συστήματος.
Ο διάλογος επικεντρώθηκε στα νέα μοντέλα παροχής φροντίδας, τα οποία καλούνται να απαντήσουν σε χρόνιες αδυναμίες του συστήματος υγείας και να αναβαθμίσουν ουσιαστικά την εμπειρία του ασθενούς. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η υποδόρια χορήγηση, καθώς και στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την τηλεϊατρική και την εξ αποστάσεως παρακολούθηση ασθενών.
Οι συμμετέχοντες επισήμαναν ότι ο εκσυγχρονισμός δεν περιορίζεται στην εισαγωγή νέων εργαλείων, αλλά προϋποθέτει έναν συνολικό επανασχεδιασμό των υπηρεσιών υγείας. Στόχος, όπως τόνισαν, θα πρέπει να είναι η βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, η ορθολογική αξιοποίηση των πόρων και η ενίσχυση της πρόσβασης, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου η συγκέντρωση των υποδομών στα αστικά κέντρα εξακολουθεί να δημιουργεί ανισότητες.
Η υγεία ως επένδυση και όχι ως κόστος
Η κα Kavita Patel έθεσε με σαφήνεια το ζήτημα της αντιμετώπισης της υγείας και των καινοτόμων φαρμάκων ως επένδυση και όχι ως δαπάνη. Όπως υπογράμμισε, η υγειονομική περίθαλψη δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με βραχυπρόθεσμα δημοσιονομικά κριτήρια, αλλά ως παράγοντας κοινωνικής συνοχής και οικονομικής ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο αυτό, η κα Patel ανέφερε ότι για κάθε 1 δολάριο που επενδύεται στην υγεία, η μέση οικονομική απόδοση μπορεί να φτάσει τα 3 δολάρια, τονίζοντας την ανάγκη για μια ολιστική και μακροπρόθεσμη προσέγγιση στη χάραξη πολιτικής υγείας. Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το πρόγραμμα «ΟΙΚΟΘΕΝ», το οποίο προσφέρει κατ’ οίκον χορήγηση θεραπειών που μέχρι πρότινος πραγματοποιούνταν αποκλειστικά σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
Οι στρεβλώσεις που απειλούν την πρόσβαση και την καινοτομία
Η κα Patel στάθηκε ιδιαίτερα στις δομικές στρεβλώσεις του ελληνικού συστήματος φαρμακευτικής χρηματοδότησης, επισημαίνοντας ότι η αξία της καινοτομίας δεν αναγνωρίζεται επαρκώς στον τρόπο κατανομής του δημόσιου φαρμακευτικού προϋπολογισμού. Όπως ανέφερε, ο μηχανισμός επιστροφών (clawback) έχει φτάσει σε μη βιώσιμα επίπεδα, με φαρμακευτικές εταιρείες που διαθέτουν νοσοκομειακά προϊόντα αξίας άνω των 30 ευρώ να καλούνται να καλύψουν έως και το 76% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης.
Η κατάσταση αυτή, όπως υπογράμμισε, δεν επηρεάζει μόνο τη βιωσιμότητα των εταιρειών, αλλά δημιουργεί και σοβαρούς κινδύνους για την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Όταν η καινοτομία επιβαρύνεται δυσανάλογα, περιορίζεται η δυνατότητα έγκαιρης ένταξης νέων θεραπευτικών επιλογών στο σύστημα, με άμεσες συνέπειες για τους ασθενείς.
Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας και θεσμικά εμπόδια
Η επικεφαλής της Roche Hellas αναφέρθηκε και στην ανάγκη αναθεώρησης των κριτηρίων της Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας, ώστε, πέρα από την κλινική αποτελεσματικότητα, να λαμβάνεται υπόψη και ο συνολικός αντίκτυπος μιας θεραπείας στο σύστημα υγείας, στην ποιότητα ζωής των ασθενών και στη χρήση των διαθέσιμων πόρων.
Όπως τόνισε, ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2282, σε συνδυασμό με τις εθνικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση του μηχανισμού ΑΤΥ, αποτελεί σημαντική ευκαιρία για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου αξιολόγησης και αποζημίωσης που θα διασφαλίζει έγκαιρη και βιώσιμη πρόσβαση στην καινοτομία. Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη κατάργησης του λεγόμενου «κανόνα 5/11», ο οποίος, όπως σημείωσε, λειτουργεί ως εμπόδιο στην ταχεία πρόσβαση των ασθενών σε σύγχρονες θεραπείες.
Η υγεία ως επένδυση για το μέλλον
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή της, η Kavita Patel υπογράμμισε ότι, μέσα από συλλογική προσπάθεια και ουσιαστική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, η Ελλάδα μπορεί να επιταχύνει τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας. Όπως τόνισε, η εδραίωση μιας αντίληψης που αντιμετωπίζει την υγεία ως επένδυση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων και για τη διαμόρφωση ενός συστήματος βιώσιμου και αποτελεσματικού με επίκεντρο τις ανάγκες των ασθενών.
