Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη: Η καινοτόμος φαρμακοβιομηχανία βρίσκεται σε «στάτους επιβίωσης»
Τα σοβαρά προβλήματα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η καινοτόμος φαρμακοβιομηχανία στη χώρα μας ανέδειξε η πρόεδρος του PhARMA Innovation Forum Greece, Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη κατά την παρουσία της στο 6th InvestGR Forum που διοργανώθηκε στις 3-4 Οκτωβρίου στο Ωδείο Αθηνών.
Η κα Μπαρμπετάκη συμμετείχε στο πάνελ «One problem, One solution» μαζί με τον Θανάση Κοντογεώργη, Υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ, τον Κώστα Πετρούτσο, Managing Director της ALD Automotive | Leaseplan και τον Μανόλη Σιγάλα, Senior Vice President Europe, HILL INTERNATIONAL. Στην τοποθέτησή της αναφέρθηκε στην έλλειψη επενδυτικών κινήτρων, στο ασταθές ρυθμιστικό και νομοθετικό πλαίσιο και στο ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών τονίζοντας ότι αποτελούν παράγοντες που περιορίζουν τη βιωσιμότητα της αγοράς φαρμάκου.
Η παρούσα κατάσταση στο χώρο της καινοτόμου φαρμακοβιομηχανίας, σύμφωνα με την κα Μπαρμπετάκη, μπορεί να περιγραφεί ως «στάτους επιβίωσης» λόγω της έλλειψης προβλεψιμότητας του ρυθμιστικού και νομοθετικού πλαισίου και της μη βιωσιμότητας της αγοράς φαρμάκου. Η πρόεδρος του PhARMA Innovation Forum Greece τόνισε χαρακτηριστικά: «Σκεφτείτε ότι αυτή την περίοδο προετοιμάζουμε τον προϋπολογισμό μας για το 2024, ενώ ακόμα δεν έχει διευκρινιστεί το ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών για το 2022. Στις διαπραγματεύσεις για τις τιμές λαμβάνονται αποφάσεις με αναδρομική ισχύ επηρεάζοντας όλο τον προγραμματισμό. Αυτό δε βοηθάει ούτε να καταρτίσουμε πρόταση για προϋπολογισμό και επενδύσεις, ούτε να απευθυνθούμε στα κεντρικά μας με επενδυτικές προτάσεις γιατί δεν υπάρχει σταθερό πλαίσιο».
Η κα Μπαρμπετάκη παρουσίασε τις συνέπειες των υψηλών υποχρεωτικών επιστροφών για την αγορά φαρμάκου και υπογράμμισε: «Δεν είναι μόνο ότι οι κανόνες αλλάζουν συνεχώς, αλλά και ποιος πληρώνει γι’ αυτές τις αλλαγές. Σύμφωνα με μελέτες, η βιομηχανία καλύπτει το 46% της φαρμακευτικής δαπάνης και η Πολιτεία το 43%. Το ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών είναι υπέρογκο και ειδικά για την καινοτομία αγγίζει πλέον το 70%. Αυτό σημαίνει πρακτικά πως 7/10 φάρμακα παρέχονται στο σύστημα από τις εταιρείες δωρεάν. Μια τέτοια συνθήκη δεν επιτρέπει αναπτυξιακό και επενδυτικό σχεδιασμό. Ουσιαστικά μας «φιμώνει» ως προς το περιθώριο απελευθέρωσης πόρων για νέες επενδύσεις».
Στην τοποθέτησή της κα Μπαρμπετάκη ανάδειξε το αποτύπωμα της καινοτομίας που αφορά πριν από όλα τους ασθενείς, και επεσήμανε την αύξηση του προσδόκιμου ζωής που διαπιστώνεται τα τελευταία 10 χρόνια, τη σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, αλλά και στο γεγονός ότι πολλές απειλητικές για τη ζωή ασθένειες του παρελθόντος είτε έχουν εξαλειφθεί, είτε έχουν καταστεί χρόνιες. Περαιτέρω υπενθύμισε ότι: «Παρά τις δύσκολες συνθήκες, το αποτύπωμα της καινοτομίας παραμένει ισχυρό και στην οικονομία. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουμε συγκεντρώσει, μεταξύ των 26 εταιρειών – μελών του PhARMA Innovation Forum Greece, έχουμε «τρέξει» πάνω από 500 προγράμματα υποστήριξης των ασθενών, ενώ προσφέρουμε περισσότερες από 4.100 άμεσες θέσεις εργασίας, παράγοντας παράλληλα και επιπλέον 1 για κάθε 4 θέσεις εργασίας στον ευρύτερο κύκλο προμηθευτών και συμβούλων/ συνεργατών μας».
Η ενίσχυση των ερευνητικών προγραμμάτων, τα RWE, η συνεργασία με τα πανεπιστήμια και οι 1.400 και πλέον κλινικές μελέτες στην Ελλάδα από εταιρείες του κλάδου και η διαρκής υποστήριξη start-ups στον τομέα της βιοτεχνολογίας ήταν επίσης θέματα που ανδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης στο πάνελ. Η πρόεδρος του PhARMA Innovation Forum Greece τόνισε πως σε ένα προβλέψιμο και βιώσιμο πλαίσιο μπορούν να γίνουν ακόμα περισσότερα από την καινοτόμο φαρμακοβιομηχανία, και τόνισε την ανάγκη ύπαρξης πραγματικά ελκυστικών επενδυτικών κινήτρων. «Ένα κίνητρο που θα πρέπει να ξαναδούμε είναι ο συμψηφισμός των υποχρεωτικών επιστροφών με κλινικές μελέτες», ανέφερε χαρακτηριστικά, «καθώς τα κριτήρια στο παρόν ρυθμιστικό πλαίσιο είναι τόσο αυστηρά που οι καινοτόμες φαρμακευτικές επιχειρήσεις δεν καταφέραμε να απορροφήσουμε πάνω από το 4% των διαθέσιμων πόρων από το RRF. Σε αριθμούς, από τα €250 εκατ. που ήταν διαθέσιμα, μόνο €10 εκατ. αφορούν τις κλινικές μελέτες».
Εκτός από τα προβλήματα η κα Μπαμπετάκη ανέδειξε και ένα θετικό μήνυμα για την ανάπτυξη συνεργασίας στο πεδίο της έρευνας και πρότεινε: «Θα μπορούσαμε να κάνουμε πολλά παραπάνω και να δούμε μαζί πως να φτιάξουμε ένα σύστημα που να δίνει ευκαιρίες και να φτιάξουμε κι άλλες προτάσεις για κλινικές μελέτες και αξιοποίηση δεδομένων και να μπορέσουμε να αυξήσουμε τις συνεργασίες με τα ερευνητικά κέντρα. Μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα έχει ενδιαφέρον σαν πόλος έλξης επιστημονικού ταλέντου. Διαθέτουμε πολύ καλά πανεπιστήμια και νοσοκομεία. Υπάρχουν ενδιαφέρουσες προτάσεις για projects που διευρύνουν τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για να φύγουμε από την επιβίωση και να πάμε στην ανάπτυξη».
Η πρόεδρος του PhARMA Innovation Forum Greece ολοκλήρωσε την τοποθέτησή της σχολιάζοντας τις προοπτικές της καινοτόμου φαρμακοβιομηχανίας αλλά και τις προϋποθέσεις που χρειάζονται για να έχει θετικά αποτελέσματα: «Η καινοτομία είναι επένδυση για όλους τους πολίτες, για τον ασθενή και για την οικονομία. Περιμένουμε για τις πάνω από 90 νέες θεραπευτικές λύσεις που θα δοθούν τα επόμενα 2-5 χρόνια να έχουμε το κατάλληλο περιβάλλον, τα κατάλληλα διαρθρωτικά μέτρα, αλλά και την κατάλληλη χρηματοδότηση, έτσι ώστε να μπορέσουμε να φτάσουμε συνολικά στην ευημερία που μας αξίζει».
