Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη: Η πολιτική φαρμάκου πρέπει να βασίζεται στην αξία, όχι στο οριζόντιο clawback

Σταθερό, σαφές και αξιόπιστο πλαίσιο για την καινοτομία

Στη συνεδρία με τίτλο «Κατανόηση της νέας μεθοδολογίας της ΑΤΥ: Αξιολόγηση με βάση την αξία του φαρμάκου», η Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο η φαρμακευτική καινοτομία μεταφράζεται σε ουσιαστικό όφελος για τους ασθενείς. Όπως ανέφερε, η πρόοδος της επιστήμης επιτρέπει πλέον στοχευμένες και εξατομικευμένες προσεγγίσεις, με διαγνωστικούς δείκτες και τεχνολογίες που βελτιώνουν όχι μόνο τις κλινικές εκβάσεις αλλά και την καθημερινότητα των ανθρώπων. «Η φαρμακευτική καινοτομία συνδέεται άμεσα με την ικανότητα της επιστήμης να καλύπτει ανάγκες που μέχρι σήμερα παρέμεναν ανικανοποίητες», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Η Πρόεδρος του PIF υπογράμμισε ότι, παρά την πρόοδο που καταγράφεται, το υπάρχον πλαίσιο αξιολόγησης εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις νέες θεραπείες με έναν οριζόντιο και κυρίως δημοσιονομικό τρόπο, που δεν επιτρέπει τη σωστή ανάδειξη της προστιθέμενης αξίας τους. Περαιτέρω, επισήμανε ότι η νέα μεθοδολογία της ΑΤΥ μπορεί να προσφέρει μια πιο οργανωμένη και τεκμηριωμένη διαδικασία, αρκεί να εφαρμοστεί με τρόπο που δεν θα δημιουργεί πολλαπλά και χρονοβόρα στάδια. Στόχος, τόνισε η κα. Μπαρμπετάκη, πρέπει να είναι ένα «σταθερό, σαφές και αξιόπιστο πλαίσιο που διευκολύνει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες που χρειάζονται».

Η αξία αντί του clawback ως βάση της πολιτικής φαρμάκου

Στη στρογγυλή τράπεζα «Απαραίτητα τεκμήρια για μια ορθολογική πολιτική φαρμάκου στην Ελλάδα», η Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη ανέδειξε την ανάγκη η αξιολόγηση και η αποζημίωση των θεραπειών να βασίζονται στην πραγματική αξία που αποδεικνύουν και όχι σε οριζόντιες δημοσιονομικές πρακτικές. Όπως σημείωσε, όταν μια θεραπεία παρουσιάζει τεκμηριωμένη κλινική υπεροχή έναντι υφιστάμενων επιλογών, το σύστημα οφείλει να την αντιμετωπίζει με όρους αξίας και αποτελέσματος για τον ασθενή.

Η κα. Μμπαρμπετάκη τόνισε ότι το σημερινό μοντέλο, με οριζόντιες επιστροφές που φτάνουν το 60% ή και το 75%, ακυρώνει στην πράξη τον ρόλο της καινοτομίας και μετατρέπει τη βιομηχανία στον κύριο χρηματοδότη του συστήματος. «Σε καμία ευρωπαϊκή αγορά δεν εφαρμόζεται μια τόσο ανελαστική λογική», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις πρέπει να συνδέονται με τεκμήρια αποτελεσματικότητας και πραγματικού οφέλους.

Κλείνοντας, η Πρόεδρος του PIF σημείωσε πως αν η χώρα θέλει ένα σύστημα που ανταμείβει την πρόοδο και εξασφαλίζει πρόσβαση στους ασθενείς, τότε η πολιτική φαρμάκου πρέπει να διαμορφώνεται με βάση την αξία και όχι το οριζόντιο clawback.

Ο ρόλος των δεδομένων και της φαρμακοεπιδημιολογίας

Στο panel «Η φαρμακοεπιδημιολογία ως εργαλείο για τη χάραξη εθνικής πολιτικής Υγείας», ο Γιάννης Κωτσιόπουλος ανέδειξε τη σημασία των δεδομένων πραγματικού κόσμου ως βασικού πυλώνα για τον σχεδιασμό σύγχρονων πολιτικών υγείας. Όπως υπογράμμισε, δεν είναι δυνατό η πολιτική να βασίζεται σε υποθέσεις ή θεωρητικά μοντέλα· χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη το τι συμβαίνει στους ασθενείς και πώς οι θεραπείες αποδίδουν στην καθημερινή κλινική πράξη. «Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε πολιτική υγείας με υποθέσεις, πρέπει να γνωρίζουμε τι πραγματικά συμβαίνει στους ασθενείς», σημείωσε.

Η φαρμακοεπιδημιολογία, τόνισε ο Γενικός Διευθυντής του PIF, αποτελεί εργαλείο που μπορεί να προσφέρει τεκμηριωμένη εικόνα για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των θεραπειών, επιτρέποντας πιο αξιόπιστες και στοχευμένες αποφάσεις στη φαρμακευτική πολιτική. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ευρωπαϊκό πλαίσιο του European Health Data Space, το οποίο δημιουργεί νέες δυνατότητες για ασφαλή, διαλειτουργική και ποιοτική αξιοποίηση δεδομένων. Ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να ενισχύσει τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και να συμβάλει στη δίκαιη πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες, επισήμανε ο κ. Κωτσιόπουλος.

Οι παρεμβάσεις των εκπροσώπων του PhARMA Innovation Forum στο συνέδριο ανέδειξαν δύο κατευθύνσεις που φαίνεται να αποκτούν αυξανόμενη σημασία στη δημόσια συζήτηση για την πολιτική φαρμάκου. Η πρώτη αφορά την ανάγκη ένα σύστημα αξιολόγησης και αποζημίωσης να βασίζεται στην πραγματική αξία που προσφέρουν οι θεραπείες και όχι σε οριζόντιους δημοσιονομικούς μηχανισμούς. Η δεύτερη αφορά τη στροφή προς πολιτικές που διαμορφώνονται με βάση πραγματικά δεδομένα και σύγχρονες μεθοδολογίες, προκειμένου να αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών και του συστήματος.

Μέσα από αυτή τη διπλή οπτική, οι τοποθετήσεις της Λαμπρίνας Μπαρμπετάκη και του Γιάννη Κωτσιόπουλου φανερώνουν την ανάγκη μιας ευρύτερης μετατόπισης στη φαρμακευτική πολιτική. Το ενδιαφέρον πλέον δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο δημοσιονομικό αποτύπωμα αλλά να επεκτείνεται σε μια πιο συνολική θεώρηση που συνδυάζει την κλινική αποτελεσματικότητα, την αποδεδειγμένη αξία, την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών και τη σύγκλιση με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις.

Καθώς η Ελλάδα αναζητά ένα μοντέλο πολιτικής φαρμάκου που θα ανταποκρίνεται στις δυνατότητες της καινοτομίας και στις ανάγκες των ασθενών τα ζητήματα αυτά θα παραμείνουν στο επίκεντρο. Το PhARMA Innovation Forum αναλαμβάνει ρόλο ενεργού συνομιλητή, προωθώντας μια συζήτηση που στηρίζεται στην επιστημονική τεκμηρίωση και στην ανάγκη για ένα προβλέψιμο, δίκαιο και βιώσιμο πλαίσιο.