Μειώνονται τα περιστατικά φυματίωσης, αλλά η νόσος δεν έχει εξαλειφθεί
Παρά τη μείωση των περιστατικών, η φυματίωση παραμένει παρούσα στην Ελλάδα, υπενθυμίζοντας ότι η νόσος δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί. Το 2024 καταγράφηκαν 440 περιστατικά, μειωμένα κατά 19,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, στοιχείο που καταγράφει μια θετική τάση, χωρίς ωστόσο να επιτρέπει εφησυχασμό. Ωστόσο η επιβάρυνση σε παγκόσμιο επίπεδο παραμένει υψηλή, με εκατομμύρια νέες διαγνώσεις και περισσότερους από ένα εκατομμύριο θανάτους κάθε χρόνο.
Παρά τη μείωση που καταγράφεται, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η φυματίωση εξακολουθεί να αφορά το σύνολο του πληθυσμού και δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες ομάδες. Όπως τονίζει ο Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος και Συντονιστής Διευθυντής του Αντιφυματικού Τμήματος – Μονάδας Ανθεκτικής Φυματίωσης του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» κ. Χαράλαμπος Μόσχος, «η φυματίωση είναι ακόμα εδώ και δεν κάνει διακρίσεις. Αφορά εξίσου τον γηγενή πληθυσμό όσο και άτομα γεννημένα στο εξωτερικό».
Οι προϋποθέσεις για τον έλεγχο της νόσου
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τις τελευταίες δεκαετίες, η φυματίωση εξακολουθεί να αποτελεί την πιο θανατηφόρα λοιμώδη νόσο σε παγκόσμιο επίπεδο, πλήττοντας κυρίως τις αναπτυσσόμενες χώρες. Το 2024 καταγράφηκαν 10,7 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 1,23 εκατομμύρια θάνατοι, γεγονός που αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη επιβάρυνση της νόσου στα συστήματα υγείας.
Την ίδια στιγμή, η συστηματική εφαρμογή παρεμβάσεων δημόσιας υγείας και η εξέλιξη των θεραπευτικών επιλογών έχουν οδηγήσει στη διάσωση περίπου 83 εκατομμυρίων ζωών από το 2000 έως σήμερα, στοιχείο που καταδεικνύει ότι, παρά τη σοβαρότητα της νόσου, η αντιμετώπισή της είναι εφικτή υπό τις κατάλληλες συνθήκες.
Ο κ. Χαράλαμπος Μόσχος υπογραμμίζει ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της φυματίωσης απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις σε επίπεδο δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας πως «η ενεργητική αναζήτηση και η πρώιμη διάγνωση μέσω στοχευμένου ελέγχου, η βελτίωση της επιδημιολογικής επιτήρησης, η εξασφάλιση φαρμακευτικής επάρκειας, καθώς και η δωρεάν και απρόσκοπτη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τον περιορισμό και τον έλεγχο της νόσου».
Στόχος η εξάλειψη της φυματίωσης
Η 24η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης, συνδέεται με ένα καθοριστικό ορόσημο στην ιστορία της ιατρικής. Στις 24 Μαρτίου του 1882, ο Γερμανός γιατρός και μετέπειτα νομπελίστας Ρόμπερτ Κοχ ανακοίνωσε την ανακάλυψη του βακτηρίου που προκαλεί τη νόσο, θέτοντας τις βάσεις για την ανάπτυξη αποτελεσματικών θεραπειών. Ο κ. Χαράλαμπος Μόσχος, τονίζει ότι «κάθε χρόνο, στις 24 Μαρτίου, εορτάζουμε την πρώτη ουσιαστική νίκη της Επιστήμης απέναντι στη φυματίωση, τον μεγάλο εχθρό της ανθρωπότητας».
Σήμερα, η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η φυματίωση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία, ενώ η εξάλειψή της νόσου παραμένει εφικτός στόχος υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η Επιμελήτρια Α΄ του Αντιφυματικού Τμήματος – Μονάδας Ανθεκτικής Φυματίωσης του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» κα Αγγελική Λουκέρη και η Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος PhD, επιστημονική συνεργάτης Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ κα Μαρία Σιωνίδου επισημαίνουν ότι η ημέρα αυτή αποτελεί «μια ημέρα μνήμης, αλλά και μια ηχηρή υπενθύμιση της ανάγκης διαρκούς στράτευσης όλων των εμπλεκομένων φορέων» προς την κατεύθυνση της οριστικής εξάλειψης της φυματίωσης. Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η ενίσχυση των δράσεων πρόληψης, η έγκαιρη διάγνωση και η αποτελεσματική θεραπεία συνιστούν βασικούς άξονες για την αντιμετώπιση της νόσου, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η πολιτική βούληση και η ενεργός συμμετοχή της κοινωνίας.
Συμβολική εκδήλωση στο «Σωτηρία»
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης, η Ομάδα Εργασίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας «Φυματίωση και Λοιμώξεις από Μη Φυματικά Μυκοβακτηρίδια» διοργάνωσε συμβολική εκδήλωση στο Μουσείο του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», το πρώτο Ιατρικό Μουσείο στην Ελλάδα αφιερωμένο στην ιστορία της φυματίωσης και τον αντιφυματικό αγώνα.
Κατά την έναρξη της εκδήλωσης, χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ κ. Στέλιος Λουκίδης, ενώ στην ιστορική διαδρομή της νόσου στο ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» αναφέρθηκε ο πρώην Συντονιστής Διευθυντής ΕΣΥ και επίτιμος Πρόεδρος του Μουσείου κ. Μιχάλης Τουμπής, αναδεικνύοντας τα βιώματα των ασθενών και τον διαχρονικό αγώνα των υγειονομικών.
Ιδιαίτερη στιγμή της εκδήλωσης αποτέλεσε η βράβευση των αφυπηρετησάντων ιατρών του Αντιφυματικού Τμήματος του Νοσοκομείου από τον κ. Χαράλαμπο Μόσχο.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η Καθηγήτρια Πνευμονολογίας ΑΠΘ και Διευθύντρια Πνευμονολογικής Κλινικής του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» κα Κατερίνα Μανίκα αναφέρθηκε στην παρούσα κατάσταση της φυματίωσης στην Ελλάδα και διεθνώς, ενώ η κα Αγγελική Λουκέρη στη σχέση της νόσου με την τέχνη και την κοινωνία.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με το θεατρικό δρώμενο «ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΡΙΟ» από το Εθνικό Θέατρο, με τη συμμετοχή του Ηλία Κουνέλα και της Θεανώς Μεταξά, αναδεικνύοντας τη σημασία της διαρκούς ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης για τη φυματίωση.
