Πόσο απέχουμε από το τέλος της φυματίωσης;

Χρειάζεται δέσμευση, επένδυση και δράση

Ο κ. Στέλιος Λουκίδης, Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ και Διευθυντής της Β’ Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής στο ΠΓΝ «Αττικόν», υπογραμμίζει την ιδιαίτερη σημασία της συλλογικής δέσμευσης για τον τερματισμό της φυματίωσης: «Κάθε χρόνο, η 24η Μαρτίου γιορτάζεται ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης. Το φετινό μήνυμα είναι «Ναι, μπορούμε να τελειώσουμε τη φυματίωση: Δεσμευτείτε, Επενδύστε, Υλοποιήστε». Ένα μήνυμα που προσφέρει την ευκαιρία να συνεχίσουμε τις προσπάθειες και να ενθαρρύνουμε την ισχυρότερη δέσμευση σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο για τον τερματισμό της κοινωνικής ανισότητας στη διάθεση των φαρμάκων, στην καταπολέμηση της αυξανόμενης απειλής της ανθεκτικής στα φάρμακα φυματίωσης και στη διατήρηση της χρηματοδότησης με σκοπό να κρατήσουμε ζωντανό το φετινό μήνυμα» τονίζει ο κ. Λουκίδης.

Μια διαρκής υγειονομική απειλή

Η φυματίωση παραμένει σημαντική υγειονομική απειλή, ειδικά για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Αν και η επιστήμη διαθέτει αποτελεσματικές θεραπείες, η νόσος επιμένει. Ο ΠΟΥ καταγράφει, κάθε χρόνο, πάνω από 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά σε όλο τον κόσμο, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη επίδρασή της, ιδιαίτερα σε πληθυσμούς με περιορισμένη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και σε συνθήκες όπου εντείνεται η ανθεκτικότητα στα φάρμακα.

Ο κ. Χαράλαμπος Μόσχος, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ στο Αντιφυματικό Τμήμα-Μονάδα Ανθεκτικής Φυματίωσης στο ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» και συντονιστής της Ομάδας Εργασίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας «Φυματίωση και Λοιμώξεις από Μη Φυματικά Μυκοβακτηρίδια», αναδεικνύει τη φυματίωση ως διαρκή υγειονομική πρόκληση και ζητάει άμεση δράση: «Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης 2025, αναδεικνύει τη φυματίωση ως μια διαρκή παγκόσμια υγειονομική κρίση που πλήττει ιδιαίτερα ευπαθείς και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Με το φετινό μήνυμα, τονίζεται η ελπίδα και η επείγουσα ανάγκη για συλλογική δράση. Η επίτευξη των στόχων που έχει θέσει ο Π.Ο.Υ. για την εξάλειψη της φυματίωσης κατά 90% έως το 2035, απαιτεί να υπάρξει εντατικοποίηση των προσπαθειών, ισχυρότερη πολιτική βούληση, αυξημένη χρηματοδότηση και ταχεία εφαρμογή καινοτόμων λύσεων. Η καθολική, απρόσκοπτη πρόσβαση των πασχόντων από φυματίωση σε ολοκληρωμένες Υπηρεσίες Υγείας, παράλληλα με τη διαρκή διαθεσιμότητα όλων των αντιφυματικών φαρμάκων και σε συνδυασμό με ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο πρόληψης με επικέντρωση στις ευπαθείς ομάδες είναι προαπαιτούμενα για τον έλεγχο της φυματίωσης στη χώρα μας» επισημαίνει ο κ. Μόσχος.

Η ανάγκη λήψης μέτρων

Η πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Υγείας για μείωση της συμμετοχής των ασθενών με ενεργό φυματίωση από 10% σε 0% στην προμήθεια των αντιφυματικών φαρμάκων αποτελεί ένα αποφασιστικό βήμα προς την κατεύθυνση της καθολικής και δωρεάν πρόσβασης των ασθενών σε φαρμακευτική αγωγή.

Η Αγγελική Λουκέρη, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, Α’ Επιμελήτρια του Αντιφυματικού Τμήματος-Μονάδας Ανθεκτικής Φυματίωσης στο ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», και η Μαρία Σιωνίδου, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος PhD, Κλινική Διδάσκουσα στο Αγγλόφωνο Προπτυχιακό Τμήμα της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, υπογραμμίζουν τη σημασία της λήψης μέτρων και αναφέρουν: «Η απόφαση αυτή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στη βελτίωση της συμμόρφωσης των ασθενών στη θεραπεία, εξαλείφοντας το οικονομικό κόστος και διευκολύνοντας την ολοκλήρωση της αγωγής. Επιπλέον, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία επιδιώκει την εφαρμογή θεραπευτικού πρωτοκόλλου για τη συνταγογράφηση των αντιφυματικών φαρμάκων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθολογική χρήση τους και να εξασφαλιστεί ότι οι ασθενείς λαμβάνουν την κατάλληλη θεραπεία.

Παράλληλα, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία θα δημιουργήσει ένα μητρώο ασθενών με ενεργό φυματίωση, το οποίο θα επιτρέψει τη συλλογή πολύτιμων επιδημιολογικών δεδομένων σχετικά με την πραγματική εικόνα της νόσου στη χώρα μας, καθώς και την έκβασή της. Με αυτόν τον τρόπο, θα έχουμε στη διάθεσή μας περισσότερα δεδομένα, ώστε να ενισχύσουμε τις προσπάθειες για εξάλειψη της νόσου και διασφάλιση της δημόσιας υγείας».

Η δημιουργία του πρώτου μητρώου ασθενών με ενεργό φυματίωση στην Ελλάδα εντάσσεται στις προσπάθειες για την ενίσχυση μιας συνεκτικής και τεκμηριωμένης εθνικής στρατηγικής. Μέσω της καταγραφής επιδημιολογικών δεδομένων, το μητρώο αναμένεται να ενισχύσει τον σχεδιασμό πολιτικών πρόληψης και θεραπείας, να βελτιώσει την παρακολούθηση της πορείας της νόσου και να συμβάλει ουσιαστικά στη διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

Η φυματίωση δεν ανήκει στο παρελθόν — είναι μια διαρκής απειλή για τη δημόσια υγεία, που απαιτεί επίμονες και συντονισμένες παρεμβάσεις. Oι παρεμβάσεις και οι πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο δείχνουν ότι η μάχη μπορεί να κερδηθεί. Το μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας είναι σαφές: «Ναι, μπορούμε να τελειώσουμε τη φυματίωση». Για να γίνει αυτό, απαιτείται πολιτική βούληση, διαρκής και επαρκής χρηματοδότηση, ενίσχυση της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας και συστηματική συνεργασία όλων των φορέων της Δημόσιας Υγείας, σε εθνικό και τοπικό επίπεδο.