Υπέρταση, η σιωπηλή απειλή

Η υπέρταση, γνωστή και ως «σιωπηλή απειλή», παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση σοβαρών καρδιαγγειακών νοσημάτων και θανάτων παγκοσμίως. Παρά την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης και την ευρεία διαθεσιμότητα αποτελεσματικών θεραπειών, εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούν ότι πάσχουν από υπέρταση ή να μην ρυθμίζουν επαρκώς την αρτηριακή τους πίεση. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης, η Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης ενισχύει τις δράσεις της, υπενθυμίζοντας πως η πρόληψη ξεκινά από μία απλή, καθημερινή κίνηση: τη μέτρηση της πίεσης.

Η υπέρταση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία διεθνώς και παραμένει ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και πρόωρους θανάτους. Εγκεφαλικά επεισόδια, εμφράγματα, καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια, ακόμα και άνοια σχετίζονται άμεσα με την υψηλή αρτηριακή πίεση, καθιστώντας την έναν ύπουλο αντίπαλο της ανθρώπινης υγείας που συχνά δρα χωρίς προειδοποίηση.

Το ανησυχητικό είναι ότι η υπέρταση δεν δίνει συμπτώματα. Η διάγνωση γίνεται αποκλειστικά με τη μέτρηση της πίεσης, η οποία όμως απαιτεί σχολαστική μεθοδολογία και επιβεβαίωση με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, συχνά και εκτός ιατρείου — στο σπίτι ή με 24ωρη καταγραφή. Η αδράνεια απέναντι στη συστηματική μέτρηση και ρύθμιση της πίεσης συνεχίζει να κοστίζει ζωές.

 

Τα στοιχεία για την υπέρταση στην Ελλάδα προβληματίζουν

Στην Ελλάδα, τα δεδομένα είναι ανησυχητικά. Σύμφωνα με την Εθνική Επιδημιολογική Μελέτη ΕΜΕΝΟ (2016), σε δείγμα 6.000 ενηλίκων από όλη τη χώρα, σχεδόν το 40% του ενήλικου πληθυσμού —περίπου 3.000.000 άτομα— έχει υπέρταση, ενώ πάνω από το 50% των ηλικιωμένων αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 30% των υπερτασικών —περίπου 1.000.000 άτομα— είναι αδιάγνωστοι, αγνοώντας ότι πάσχουν από αυτήν την επικίνδυνη κατάσταση. Παράλληλα, μόνο το 30% όσων λαμβάνουν θεραπεία έχουν επιτύχει καλή ρύθμιση της πίεσής τους, γεγονός που σημαίνει ότι περίπου 2.000.000 άτομα παραμένουν αρρύθμιστα, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.

Ενδεικτικό είναι επίσης ότι οι άνδρες και οι νεότεροι υπερτασικοί έχουν συχνότερα αρρύθμιστη υπέρταση, γεγονός που τους εκθέτει σε μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων στο μέλλον.

 

Η υπέρταση μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί

Η καλή υγεία της καρδιάς και των αγγείων δεν είναι θέμα τύχης, αλλά αποτέλεσμα συνειδητών επιλογών. Υπάρχουν απλά, αλλά καθοριστικά βήματα για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και την πρόληψη της υπέρτασης:

  • Υιοθέτηση υγιεινής διατροφής με έμφαση σε φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά λιπαρά.
  • Περιορισμός της κατανάλωσης αλατιού στο φαγητό.
  • Τακτική σωματική άσκηση, όπως γρήγορο βάδισμα για τουλάχιστον μισή ώρα τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας.
  • Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους.
  • Αποφυγή μεγάλης κατανάλωσης αλκοόλ και διακοπή του καπνίσματος.

Εξίσου σημαντική είναι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της αυξημένης χοληστερόλης και του σακχάρου, όταν συνυπάρχουν, καθώς οι παράγοντες αυτοί πολλαπλασιάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Σε περιπτώσεις που απαιτείται φαρμακευτική αγωγή, η σύγχρονη ιατρική παρέχει πληθώρα θεραπευτικών επιλογών που διασφαλίζουν αποτελεσματική προστασία από τα καρδιαγγειακά επεισόδια. Η θεραπεία είναι καθημερινή (συνήθως πρωινή) και όχι περιστασιακή ή προσαρμοσμένη στις τιμές που καταγράφει ο ασθενής στο σπίτι. Η στρατηγική της θεραπείας προσαρμόζεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς, εξασφαλίζοντας εξατομικευμένη προσέγγιση.

Με τα θεραπευτικά μέσα που διαθέτουμε σήμερα, περισσότερο από το 95% των ασθενών με υπέρταση μπορούν να επιτύχουν άριστη ρύθμιση της πίεσής τους χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες.

 

Η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης

Η 17η Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης, έχει καθιερωθεί ως μια ημέρα αφιερωμένη στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για την πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση της υπέρτασης. Κάθε χρόνο, εκδηλώσεις και δραστηριότητες σε περισσότερες από 100 χώρες φέρνουν στο προσκήνιο την ανάγκη επαγρύπνησης απέναντι σε αυτήν τη σιωπηλή απειλή, μεταφέροντας ένα απλό αλλά ζωτικό μήνυμα: «Μετρήστε την πίεσή σας. Μάθετε αν κινδυνεύετε. Προστατέψτε την υγεία σας.»

 

Η εκστρατεία «Μάϊος Μήνας Μέτρησης» επιστρέφει στην Ελλάδα

Στο πλαίσιο αυτής της διεθνούς εκστρατείας, το πρόγραμμα «Μάιος Μήνας Μέτρησης» (May Measurement Month – MMM) θα υλοποιηθεί και φέτος στη χώρα μας, με στόχο τη βελτίωση της ενημέρωσης και της πρόληψης της υπέρτασης.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2017 από τη Διεθνή Εταιρεία Υπέρτασης και έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες δράσεις πρόληψης. Στην Ελλάδα, το ΜΜΜ πραγματοποιήθηκε ήδη το 2019, το 2022, το 2023 και το 2024, σε 18 αστικά κέντρα, όπου πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις αρτηριακής πίεσης σε συνολικά 24.000 ενήλικες. Από τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν, προέκυψε ότι το 40% όσων μετρήθηκαν είχαν υπέρταση, το 25% ήταν αδιάγνωστοι και λιγότεροι από τους μισούς ήταν καλά ρυθμισμένοι με θεραπεία.

Το πρόγραμμα ΜΜΜ 2025 πραγματοποιείται τον Μάιο και έχει στόχο να γίνουν περισσότερες από 10.000 μετρήσεις αρτηριακής πίεσης σε 33 ειδικά διαμορφωμένα σημεία μέτρησης σε 20 πόλεις, μεταξύ των οποίων η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Αλεξανδρούπολη, το Άργος, η Βέροια, ο Βόλος, η Δράμα, το Ηράκλειο, τα Ιωάννινα, η Καβάλα, η Καλαμάτα, η Λάρισα, οι Μολάοι, η Πάτρα, η Πτολεμαΐδα, η Ρόδος, οι Σέρρες, η Σπάρτη, η Τρίπολη και τα Χανιά. Οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν σε δημόσιους χώρους, με τη χρήση πιστοποιημένων πιεσόμετρων και την υποστήριξη εξειδικευμένου ιατρικού προσωπικού.

Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην παγκόσμια εκστρατεία κατά της υπέρτασης

Η Ελλάδα έχει ενεργό και ηγετικό ρόλο στη διεθνή εκστρατεία κατά της υπέρτασης. Συντονιστής του προγράμματος ΜΜΜ στην Ελλάδα είναι ο καθηγητής Παθολογίας & Υπέρτασης Γεώργιος Στεργίου, στο Κέντρο Υπέρτασης STRIDE-7, Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο Σωτηρία στην Αθήνα, ο οποίος είναι και Πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης.

Το ΜΜΜ στην Ελλάδα πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης, με Πρόεδρο τον καθηγητή Καρδιολογίας Κωνσταντίνο Τσιούφη, Διευθυντή της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο και πρώην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης.

Στην υλοποίηση του προγράμματος ΜΜΜ 2025 στην Αθήνα συμμετέχουν ενεργά πολλά μέλη Ιατρικών Σχολών και γιατροί του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ενώ δυναμική είναι και η παρουσία των φοιτητών της Ιατρικής Σχολής — προπτυχιακών, μεταπτυχιακών και διδακτορικών. Μια συντονισμένη επιστημονική προσπάθεια με στόχο την ενημέρωση, την πρόληψη και την προστασία της υγείας του πληθυσμού.

 

Μετρήστε την πίεσή σας: Ένα μήνυμα ζωής που δεν πρέπει να αγνοήσουμε

Η υγεία μας ξεκινά από τις απλές, καθημερινές μας επιλογές. Και η πιο απλή, σωτήρια επιλογή σήμερα είναι να μετρήσουμε την πίεσή μας. Η πρόληψη ξεκινά με μια απλή κίνηση που μπορεί να σώσει ζωές