Οι υποχρεωτικές επιστροφές απειλούν την επάρκεια φαρμάκων και τη βιωσιμότητα των Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων;
Τις σοβαρές επιπτώσεις της πρακτικής των υποχρεωτικών επιστροφών (rebate και clawback) αναδεικνύει Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) που κάνει λόγο για εμπαιγμό από την πλευρά της Πολιτείας και τονίζει ότι παρά τις αντίθετες δεσμεύσεις οι υποχρεωτικές επιστροφές αυξάνονται και απειλούν την βιωσιμότητα των φαρμακευτικών εταιρειών και την επάρκεια των φαρμάκων. Αφορμή για την έντονη αντίδραση του ΣΦΕΕ στάθηκαν δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι επιτεύχθηκε ο στόχος του Ταμείου Ανάκαμψης ως προς τη μείωση του clawback για το έτος 2022.
Σε σχετική του ανακοίνωση ο ΣΦΕΕ υπενθυμίζει πως από το 2012 και μετά οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις χρηματοδοτούν τη φαρμακευτική δαπάνη του κράτους μέσω υποχρεωτικών επιστροφών που περιγράφονται ως rebate και clawback. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου, οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις φαίνεται ότι όλο αυτό το χρονικό διάστημα έχουν επιστρέψει στο κράτος περισσότερα των 14 δις ευρώ από τις τιμολογημένες πωλήσεις τους, μέσω των υποχρεωτικών επιστροφών. Μάλιστα ο ΣΦΕΕ υπογραμμίζει ότι οι υποχρεωτικές επιστροφές κάθε χρόνο είναι μεγαλύτερες από τον προηγούμενο και για πρώτη φορά στα χρονικά το 2022 ξεπέρασαν τη συνεισφορά του κράτους στη φαρμακευτική δαπάνη, τουλάχιστον κατά 200 εκατ. Ευρώ, ποσό που ο Σύνδεσμος περιγράφει ως μη βιώσιμο Ευρωπαϊκό ρεκόρ.
Περαιτέρω ο ΣΦΕΕ τονίζει ότι το κράτος δεσμεύτηκε στο πλαίσιο του RRP (Ταμείο Ανάκαμψης) να μειώσει τα επίπεδα του συνόλου των επιστροφών (μέσω μείωσης του clawback) σε σχέση με το 2020, από το 2022 έως το 2025 εφαρμόζοντας «μέτρα ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας» και όχι λογιστικές αλχημείες. Ωστόσο ο ΣΦΕΕ διαπιστώνει ότι το κράτος αντί να προβεί σε ουσιαστική χρηματοδότηση της δαπάνης αφενός και σε ουσιαστικά μέτρα ελέγχου και συγκράτησης της δαπάνης αφετέρου, σύρει τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις σε υποχρεωτικές και εξαντλητικές διαπραγματεύσεις, και τις αναγκάζει να προκαταβάλλουν αυτά που λίγο πολύ θα έδιναν (ίσως και λίγο περισσότερα) μέσω του ισχύοντος μηχανισμού των υποχρεωτικών επιστροφών. Συνεπώς δεν υφίσταται θέμα περαιτέρω «εξοικονομήσεων» 544 εκ ευρώ όπως αναφέρουν ορισμένα δημοσιεύματα.
Είναι προφανές ότι όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα είναι η κατάσταση να συνεχίζει να χειροτερεύει για τις επιχειρήσεις, ενώ το κράτος επαίρεται πως «πέτυχε το στόχο μείωσης του clawback σε σχέση με το 2020», τη στιγμή που οι υποχρεωτικές επιστροφές το 2022 είναι τουλάχιστον κατά 500 εκατ. ευρώ μεγαλύτερες από το 2020. Ωστόσο το ζήτημα των υποχρεωτικών επιστροφών (rebate και clawback) δεν απειλεί μόνο τη βιωσιμότητα των φαρμακευτικών επιχειρήσεων αλλά μπορεί να οδηγήσει και σε πολύ σοβαρές συνέπειες για τις ασθενείς. Ήδη οι εκπρόσωποι του ΣΦΕΕ προειδοποιούν ότι «αν κάποια στιγμή στη χώρα ψάχνουμε καθιερωμένα φάρμακα ή δεν θα έχουμε στη διάθεσή μας νέες καινοτόμες θεραπείες, η ευθύνη δεν ανήκει ούτε κατ΄ ελάχιστον στις φαρμακευτικές επιχειρήσεις» και σημειώνουν με νόημα ότι «ήδη οι νέες θεραπείες έρχονται με καθυστέρηση 680 ημερών στη χώρα μας».
