Ξεκινά πρόγραμμα για την αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού στους νέους
Τη στιγμή που τα περιστατικά αυτοτραυματισμού στους νέους αυξάνονται παγκοσμίως, η Ελλάδα κάνει ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία ενός πραγματικού πλαισίου φροντίδας. Η Εθνική Δράση για την Προαγωγή Υγείας Παιδιού και Οικογένειας που παρουσιάστηκε τη Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου, στην Εθνική Πινακοθήκη είναι μια σημαντική πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα αντιμετωπίζει την ψυχική υγεία των παιδιών και των νέων.
Η δράση, με διαφορετικούς πυλώνες ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες των παιδιών, φιλοδοξεί όχι απλώς να καλύψει κενά, αλλά να δημιουργήσει μια νέα κουλτούρα πρόληψης, έγκαιρης παρέμβασης και υποστήριξης. Ιδιαίτερα κρίσιμος είναι ο δεύτερος πυλώνας, που αφορά την αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού — ενός φαινομένου που μέχρι σήμερα “κρυβόταν” στη σκιά της κοινωνικής σιωπής.
Οι πυλώνες της Εθνικής Δράσης
Η Εθνική Δράση για την Προαγωγή Υγείας Παιδιού και Οικογένειας συγκροτείται γύρω από μια σειρά παρεμβάσεων που ανταποκρίνονται σε διαφορετικές ηλικιακές και αναπτυξιακές ανάγκες. Στόχος της δεν είναι μόνο η θεραπευτική αντιμετώπιση των δυσκολιών, αλλά και η ενδυνάμωση των οικογενειών, η έγκαιρη αναγνώριση των προκλήσεων και η δημιουργία ενός συστήματος που στηρίζει συνολικά το παιδί, τον έφηβο και τον νέο ενήλικα.
Ο ρόλος των γονέων
Ο πρώτος πυλώνας αφορά ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα προαγωγής της ψυχικής υγείας γονιών και παιδιών. Το πρόγραμμα έχει αναπτυχθεί στην Αυστραλία, θεωρείται διεθνώς βέλτιστη πρακτική και έχει εφαρμοστεί σε περισσότερες από 30 χώρες πριν φτάσει και στην Ελλάδα. Προσφέρει δωρεάν συμβουλευτικές και θεραπευτικές ομαδικές συνεδρίες που στοχεύουν στην ενίσχυση των γονεϊκών δεξιοτήτων, αλλά και στη διαχείριση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν γονείς και παιδιά στην καθημερινότητά τους. Μέχρι σήμερα, περισσότερες από 500 οικογένειες έχουν συμμετάσχει, αξιοποιώντας τις υπηρεσίες του χωρίς κανένα οικονομικό κόστος.
Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων
Ο δεύτερος πυλώνας αποτελεί το πιο τολμηρό και καινοτόμο σκέλος της δράσης και αφορά την οργάνωση ενός συστηματικού δικτύου πρόληψης και αντιμετώπισης του αυτοτραυματισμού στους νέους. Με τη συνεργασία του Υπουργείου Υγείας και της UNICEF, δημιουργήθηκε στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων (17–24 ετών). Το κέντρο λειτουργεί ήδη, προσφέροντας εξειδικευμένες υπηρεσίες αξιολόγησης, ατομικής και ομαδικής ψυχοθεραπείας, τηλεψυχιατρική υποστήριξη και στοχευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις για νέους και γονείς, εντελώς δωρεάν.
Κατά την παρουσίαση της πρωτοβουλίας η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ανέδειξε τη διάσταση του φαινομένου παρουσιάζοντας όχι μόνο τα δεδομένα αλλά και το συναισθηματικό βάρος που συχνά κουβαλούν οι νέοι. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «Το δυσκολότερο και πολυτιμότερο βήμα για όλους μας στη ζωή, είναι να βρούμε τη δύναμη να αποδεχτούμε μια αλήθεια που πονάει…»
Η Αναπληρώτρια Υπουργός στάθηκε και στα ερευνητικά δεδομένα που περιγράφουν μια ολοένα και πιο ανησυχητική πραγματικότητα, τονίζοντας πως οι νέοι υποφέρουν από σοβαρές ψυχικές δυσκολίες, με τον αυτοτραυματισμό να αποτελεί μία από τις πιο οδυνηρές εκφράσεις τους.
Στη συνέχεια η κα Αγαπηδάκη απευθύνθηκε στους νέους που βιώνουν αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές και υπογράμμισε ότι «κάθε νέα, κάθε νέος που αυτοτραυματίζεται, χρειάζεται να ξέρει ότι δεν είναι μόνη, δεν είναι μόνος…»
Τέλος, η Αναπληρώτρια Υπουργός μίλησε για την ανάγκη μιας συλλογικής, ολιστικής προσέγγισης που αγκαλιάζει ολόκληρο το περιβάλλον του παιδιού, επισημαίνοντας ότι «Στόχος μας είναι να δώσουμε στους νέους όχι απλά θεραπεία, αλλά τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τον εαυτό τους…»
Η συνεργασία με την UNICEF
Την ιδιαίτερη σημασία της δράσης ανέδειξε και ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα, Γασάν Χαλίλ, σημειώνοντας ότι η προστασία της ψυχικής υγείας παιδιών και νέων αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα ενώ επισήμανε πως η συγκεκριμένη πρωτοβουλία
«αποτελεί πανευρωπαϊκό και παγκόσμιο πρότυπο παρέμβασης…»
Δεδομένα που προβληματίζουν
Μετά την παρουσίαση της πρωτοβουλίας ακολούθησε συζήτηση με τους ειδικούς που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας. Στο πάνελ συμμετείχαν, εκτός από την Αναπληρώτρια Υπουργό, ο ψυχίατρος και Επιστημονικά Υπεύθυνος του Προτύπου Κέντρου, Δρ. Ιωάννης Μαλογιάννης, η υπεύθυνη του προγράμματος για την UNICEF, Μυρσίνη Καζάκου και ο Διευθύνων Σύμβουλος της MARC, Θωμάς Γεράκης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τουλάχιστον ένα στα έξι παιδιά στη χώρα μας έχει αυτοτραυματιστεί. Πάνω από το 60% των νέων δηλώνει ότι γνωρίζει κάποιον που αυτοτραυματίζεται. Το 76% βιώνει έντονα αρνητικά συναισθήματα, ενώ το 62,7% δυσκολεύεται να τα διαχειριστεί.
Ωστόσο η αληθινή αξία της πρωτοβουλίας δεν βρίσκεται στις ανακοινώσεις, αλλά σε όσα μπορεί να βελτιώσει. Στην ανακούφιση μιας οικογένειας που ψάχνει απαντήσεις. Στην ενίσχυση ενός παιδιού που παλεύει να διαχειριστεί τον πόνο του. Στη δυνατότητα ενός σχολείου να αναγνωρίσει εγκαίρως έναν κίνδυνο. Συνεπώς η επιτυχία της δράσης θα φανεί στην πράξη. Στους νέους που θα υποστηριχθούν έγκαιρα και στις οικογένειες που θα έχουν πρόσβαση στη φροντίδα που χρειάζονται.
