Καινοτομία στην υγεία εν μέσω πανδημίας: Μια περίληψη της ιστορίας!
Ο κορωνοϊός της Wuhan, γνωστός και ως SARS-CoV-2, ο υπεύθυνος για την πανδημία της λοίμωξης με την κωδική ονομασία COVID-19, έμελλε να φέρει στον σύγχρονο κόσμο ένα ανεπανάληπτο κύμα καινοτομιών. Ολόκληρη η ανθρωπότητα κινητοποιήθηκε προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης της λοίμωξης. Η πρωτοπορία φυσικά ανήκει στην Ιατρική επιστήμη και τις εφαρμογές της, όμως στην πράξη κανένας τομέας της καθημερινότητας δεν έμεινε αμέτοχος.
Βασική καινοτομία της Ιατρικής απετέλεσε η προσαρμογή και βελτίωση της μοριακής διάγνωσης του ιού, η οποία εξ αρχής και μέχρι σήμερα παραμένει η εξέταση αναφοράς για την πιστοποίηση της λοίμωξης. Η ακρίβεια και η ταχύτητα της μεθόδου, ήταν από τα πιο ενδιαφέροντα αντικείμενα προόδου και καινοτομίας παγκοσμίως, αλλά και από τα πιο κρίσιμα για την αντιμετώπιση της νόσου. Εύκολα ανακαλεί κανείς την έλλειψη επαρκών διαγνωστικών μέσων, μηχανημάτων και εργαστηριακών αναλωσίμων, στην αρχή της Πανδημίας. Πιο πρόσφατα, η αξιοποίηση της μοριακής μεθόδου στην παρακολούθηση του ιικού φορτίου του πληθυσμού μέσω του ελέγχου των αστικών λυμάτων, έδωσε πολύτιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά και την εξέλιξη της πανδημίας.
Στο ίδιο πλαίσιο καινοτόμων εφαρμογών θα πρέπει να ενταχθεί και η ανάπτυξη αξιόπιστων μεθόδων ανίχνευσης των τριών τύπων αντισωμάτων του ιού (IgA, IgM, IgG), που εξαρχής απετέλεσαν μια γρήγορη, φθηνή και διαθέσιμη μέθοδο ελέγχου της λοίμωξης ακόμη και με τη μορφή του γρήγορου τεστ επί του πεδίου. Με την προσθήκη των εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι της ακίδας πρόσδεσης του ιού και του ελέγχου της κυτταρικής ανοσίας, πολλαπλασιάστηκαν οι δυνατότητες παρακολούθησης της ατομικής και της πληθυσμιακής ανοσίας.
Κοντά σε αυτά θα πρέπει να επισημανθεί η ανεκτίμητη συμβολή της ταχείας δοκιμασίας ανίχνευσης του ιικού αντιγόνου (Rapid test), που επέτρεψε μια ιδιαίτερα αξιόπιστη, μαζική και γρήγορη σάρωση διαφόρων ομάδων πληθυσμού, υπό μη εργαστηριακές συνθήκες. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όλα αυτά τα διαγνωστικά μέσα αναπτύχθηκαν μεσούσης της λοίμωξης, με ταχύτατους ρυθμούς και με αξιοθαύμαστη επιστημονική αρτιότητα.
Όλες αυτές οι εργαστηριακές καινοτομίες της διάγνωσης, διευκόλυναν την εφαρμογή των επιδημιολογικών πρωτοκόλλων και καθοδήγησαν και στήριξαν τις πολιτικές αποφάσεις για την εφαρμογή των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης.
Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί η ταχύτατη οικοδόμηση του νοσολογικού προφίλ της λοίμωξης και η ανακάλυψη των βαθύτερων λεπτομερειών της μεταδοτικότητας και της παθογένειας που προκαλεί ο ιός. Είναι αξιέπαινη η έμπνευση και η αυτοθυσία με την οποία επετεύχθησαν οι πρώτες απεικονιστικές μελέτες και οι αυτοψίες, μετά από τις οποίες γράφηκαν οι πρώτες ιστοπαθολογικές μελέτες. Απετέλεσαν, μαζί με τα εργαστηριακά κριτήρια θρομβωτικής βλάβης, μια νέα, πολύτιμη, συμπαγή γνώση σχετικά με τις θρομβωτικές και φλεγμονώδεις διαταραχές που συνοδέυουν τη νόσο και που προσδιορίζουν τον κίνδυνο για την έκβαση της λοίμωξης. Τίποτε από αυτά δεν ήταν δεδομένο στην αρχή της λοίμωξης, όταν όλα τα θεραπευτικά μέτρα αποτύγχαναν χωρίς αποτέλεσμα και χωρίς στόχο. Αυτή η νέα και τεκμηριωμένη γνώση ήταν αυτή που άλλαξε ριζικά τον τρόπο θεραπείας της SARS-COVID-19.
Ομιλώντας αναλυτικότερα σχετικά με τη θεραπεία, οι καινοτομίες περιλαμβάνουν την πρώιμη δημιουργία εξειδικευμένων πρωτοκόλλων διασωλήνωσης και διαχείρισης των ασθενών, με εναλλαγές των θέσεων επί κλίνης (πρηνείς), τη χρήση συσκευών οξυγόνου υψηλής παροχής, τα καινοτόμα αντιικά φάρμακα, τα μονοκλωνικά αντισώματα. Απεδείχθη σωτήρια η αναθεώρηση του οφέλους κλασικών θεραπευτικών μέσων όπως η ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους και οι διάφοροι τύποι αντιπηκτικής αγωγής και πάνω απ’ όλα τα κορτικοειδή και μάλιστα η δεξαμεθαζόνη. Παραμένουν υπό μελέτη οι μονοκλωνικοί αντιφλεγμονώδεις παράγοντες.
Η κορυφαία καινοτομία της περιόδου της Πανδημίας, ήταν φυσικά η δημιουργία των εμβολίων, οποιουδήποτε τύπου. Άλλωστε τόσο η τεχνολογία των mRNA, όσο και των ιικών φορέων, ήταν ήδη γνωστές από παλαιότερα ή από το πρόσφατο παρελθόν, ωστόσο η εφαρμογή τους και η προσαρμογή τους στις ανάγκες που επέβαλλε ο νέος ιός, θα αναφέρονται στο μέλλον ως μερικές από τις λαμπρότερες σελίδες επιστημονικής καινοτομίας, κάτω από το βάρος μιας ανυπέρβλητης παγκόσμιας απειλής.
Η αλήθεια είναι ότι πολλά πράγματα κατά τη διάρκεια αυτής της πανδημίας λειτούργησαν διαφορετικά, Οι κλινικές μελέτες βρέθηκαν υποστηριζόμενες από τεράστια ποσά, από διάφορους πόρους και ιδίως Κρατικούς. Η βιβλιογραφία λειτούργησε με πιο ελεύθερο κανονιστικό πλαίσιο επιτρέποντας την έκθεση στη δημοσιότητα χιλιάδων προδημοσιευμένων μελετών, που σίγουρα γονιμοποίησαν με ταχύτητα όλο το επιστημονικό υπόστρωμα που επηρέαζε η λοίμωξη.
Ο Πλανήτης ολόκληρος και οι επιμέρους δραστηριότητες όπως η οικονομία και οι αγορές, οι μεταφορές και οι αερομεταφορές, οι ψηφιακές τεχνολογίες και η εργασία από απόσταση, προσαρμόστηκαν σε διαχειριστικές λύσεις που διευκόλυναν τις επιδημιολογικές επιταγές και τις Εθνικές Πολιτικές Υγείας.
Ο επίλογος αυτής της μοναδικής παγκόσμιας μάχης δεν έχει γραφτεί ακόμη, αλλά οι λέξεις που σύντομα θα χρησιμοποιήσουμε είναι οπωσδήποτε γνωστές: ο άνθρωπος, η επιστήμη, η πίστη, η ενότητα, η καινοτομία, η αλληλεγγύη, η ζωή. Όποια σύνθεση και αν επιλέξει κανείς, με βεβαιότητα θα καταλήξει σε ένα συμπέρασμα, ότι το μέλλον της ανθρωπότητας μπορεί να γίνει πολύ καλύτερο.
Αυτός ο χρόνος της Πανδημίας που πέρασε δεν σπαταλήθηκε στις ατελείωτες μέρες της καραντίνας. Η Πανδημία μπορεί να άλλαξε την καθημερινότητα ολόκληρου του Πλανήτη, αλλά στην πραγματικότητα επέβαλε την αναθεώρηση των όρων επιβίωσης της ανθρωπότητας. Ταυτόχρονα άνοιξε το δρόμο της προόδου με την απαίτηση για τη δημιουργία των λύσεων, των εργαλείων και κάθε καινοτομίας προς την κατεύθυνση μιας νέας πιο αισιόδοξης πραγματικότητας.
Αν υπάρχει ένα μήνυμα που ξεκάθαρα αναδεικνύεται και απευθύνεται στον παγκόσμιο άνθρωπο της μετά την Πανδημία Εποχής, αυτό είναι ένα: αυτοπεποίθηση.
