Κάπνισμα ο καλύτερος σύμμαχος … της Covid-19!

Το κάπνισμα φαίνεται να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για εξάπλωση, βαριά νόσηση και θάνατο από COVID-19. Σ’ αυτό το συμπέρασμα οδηγούν τα στοιχεία που παρουσίασε ο Καθηγητής Παναγιώτης Μπεχράκης στο 1ο Διαδικτυακό Σεμινάριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ομοτίμων Καθηγητών, με θέμα την «Πρόληψη και Προαγωγή Υγείας».

Ο Επικεφαλής της Εθνικής Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου Υγείας για το Κάπνισμα και Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος Καθηγητής Παναγιώτης Μπεχράκης, ανέφερε ότι «Το κάπνισμα αποτελεί την μεγαλύτερη επιδημία όλων των εποχών με 8 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, ενώ συγκριτικά, η πανδημία COVID-19 μέσα σε 1,5 χρόνο έχει καταγράψει 5,2 εκατομμύρια θανάτους» και υπογράμμισε ότι «ενώ η COVID-19 εξακολουθεί να είναι ένα σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας, με την παραλλαγή Omicron να αποτελεί ανησυχητική απειλή, το κάπνισμα αποδεικνύεται ότι είναι σημαντικός παράγοντας εξάπλωσης, βαρύτητας και δυσμενούς έκβασης της νόσου».

Αυτό συμβαίνει γιατί η χρήση καπνού και νέων προϊόντων καπνού:

• Αυξάνει την επαφή χεριού - στόματος 200 φορές την ημέρα και την επαφή των χεριών με δυνητικά μολυσματικά αντικείμενα (πακέτο τσιγάρων, αναπτήρας, δίσκοι στάχτης, ηλεκτρονικό τσιγάρο κ.α.)
• Καθιστά προβληματική τη χρήση μάσκας προσώπου
• Βλάπτει τους αμυντικούς μηχανισμούς του αναπνευστικού συστήματος
• Οδηγεί σε συχνές βρογχικές και πνευμονικές λοιμώξεις (π.χ. ιοί της γρίπης και του κοινού κρυολογήματος)
• Αυξάνει την περιβαλλοντική ρύπανση από σωματίδια που: α) παρατείνουν την αιώρηση του SARS-CoV -2 στον αέρα β) καθιστούν δυνατή τη διασπορά  του ιού  σε μεγάλες αποστάσεις, έως και 8 μέτρα
• Αυξάνει την μεταδοτικότητα του ιού από ασυμπτωματικούς και προσυμπτωματικούς καπνιστές λόγω:
  • Χρόνιου βήχα και απόχρεμψης (σταγονίδια που παραμένουν στον αέρα)
  • Περιβαλλοντικής ρύπανσης (αποτσίγαρα, τασάκια, παθητικό κάπνισμα)
  • Αύξησης του καπνίσματος στο σπίτι, λόγω καραντίνας και εργασίας από απόσταση, που οδηγεί σε αυξημένη παθητική έκθεση μη καπνιστών και παιδιών

SARS-COV-2 και ACE2 υποδοχείς

Ο κ. Μπεχράκης εξήγησε το μηχανισμό με τον οποίο το κάπνισμα αναδεικνύεται σε παράγοντα κινδύνου για  COVID-19: «O  SARS-CοV-2 προσκολλάται στους υποδοχείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE-2), οι οποίοι υπερ- ενεργοποιούνται στους καπνιστές, διευκολύνοντας έτσι την είσοδο του ιού στους πνεύμονες, ξεπερνώντας εύκολα την εξασθενημένη άμυνα του αναπνευστικού τους».

Μάλιστα παραθέτοντας τα αποτελέσματα έρευνας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2021 (Clift, Ashley K, Adam von Ende, Pui San Tan, Hannah M Sallis, Nicola Lindson, Carol A C Coupland, Marcus R Munafò, Paul Aveyard, Julia Hippisley-Cox, and Jemma C Hopewell. 2021. "Smoking and COVID-19 outcomes: an observational and Mendelian randomisation study using the UK Biobank cohort". Thorax. thoraxjnl-2021-217080.), ανέφερε ότι διαπιστώνεται πως το κάπνισμα σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας και θανάτου από COVID-19, σε σχέση με ανθρώπους που δεν έχουν καπνίσει ποτέ (πίνακας 1 και πίνακας 2):

Περαιτέρω ο κ. Μπεχράκης αναφέρθηκε σε έρευνα που διεξήχθη από το Πολυτεχνείο του Μονάχου με βάση την ηλικία, το φύλο, την αστικοποίηση, τη διαβίωση σε γηροκομείο και τις ασθένειες, οι χρήστες καπνού είχαν 1,56 φορές περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν επιπλοκές από τους μη καπνιστές.

Τέλος ο κ. Μπεχράκης παρουσίασε τα αποτελέσματα διαδικτυακής έρευνας από τη σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Ιντιάνα μεταξύ φοιτητών που διαπιστώνει ότι η ταυτόχρονη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και κάνναβης είναι παράγοντας κινδύνου για νόσηση αλλά και βαρύτερη πορεία της COVID-19.