Οι πέντε προτάσεις των φυσικοθεραπευτών προς την Πολιτεία για την αποκατάσταση μετά από έμφραγμα ή εγκεφαλικό
Πέντε συγκεκριμένες παρεμβάσεις προς την Πολιτεία, με στόχο να διασφαλιστεί η συνέχεια της αποκατάστασης των ασθενών μετά από έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, προτείνει το Περιφερειακό Τμήμα Αττικής και Κυκλάδων του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών. Τις προτάσεις παρουσίασε ο πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος, Λευτέρης Μπουρνουσούζης, σε πρόσφατη επιστημονική ημερίδα, η οποία ανέδειξε τα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στην οργανωμένη αποκατάσταση και στην πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες φυσικοθεραπείας μετά το εξιτήριο από το νοσοκομείο.
Η ημερίδα είχε τίτλο «Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας στην πρόληψη και αποκατάσταση των καρδιαγγειακών παθήσεων και του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου» και πραγματοποιήθηκε στις 7 Νοεμβρίου στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Βουλής των Ελλήνων. Διοργανώθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Φυσικοθεραπείας 2026 από το Περιφερειακό Τμήμα Αττικής και Κυκλάδων και τα Επιστημονικά Τμήματα Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης και Νευρολογικής Φυσικοθεραπείας του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών και τελούσε υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων. Στις εργασίες συμμετείχαν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και των ασθενών.
Στον χαιρετισμό του ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής, Χρήστος Γώγος, εκπροσωπώντας τον περιφερειάρχη Νίκο Χαρδαλιά, αναφέρθηκε στη συνεργασία της Περιφέρειας με το Περιφερειακό Τμήμα Αττικής και Κυκλάδων του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών και στη σημασία του έργου των φυσικοθεραπευτών στις δομές υγείας.
Από την πλευρά του ο βουλευτής, πρώην υφυπουργός και πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, Βασίλης Οικονόμου, αναφέρθηκε στη διαχρονική συνεργασία του με τους φυσικοθεραπευτές και στις νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών για το επάγγελμα, στις οποίες συνέβαλε από τη θέση του προέδρου της Επιτροπής.
Στην ημερίδα συμμετείχαν επίσης πανεπιστημιακοί με σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη της φυσικοθεραπείας στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων ο καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Γεώργιος Γιόφτσος, ο Γ. Παπαθανασίου και η Βασιλική Σακελλάρη. Στα προεδρεία και στις ομιλίες συμμετείχαν ακόμη η αναπληρώτρια καθηγήτρια και πρόεδρος του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Πατρών, Σοφία Λαμπροπούλου, και ο Γεώργιος Μήτσιου, μέλος ΕΔΙΠ του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Κεντρικό μήνυμα της ημερίδας ήταν πως η αποκατάσταση δεν πρέπει να σταματά με το εξιτήριο, αλλά να αποτελεί συνέχεια της θεραπείας και δικαίωμα κάθε ασθενούς, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας ή τις οικονομικές του δυνατότητες.
Οι πέντε προτάσεις προς την Πολιτεία
Ο πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων, Λευτέρης Μπουρνουσούζης, παρουσίασε τις ακόλουθες πέντε προτάσεις προς την Πολιτεία για την οργανωμένη αποκατάσταση των ασθενών και την ενίσχυση των υπηρεσιών φυσικοθεραπείας:
- Δημιουργία εθνικής διαδρομής αποκατάστασης μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιακό συμβάν, με σαφή χρονικά ορόσημα και οργανωμένη συνέχεια της φροντίδας.
- Αποζημίωση των οργανωμένων προγραμμάτων καρδιακής αποκατάστασης από τον ΕΟΠΥΥ.
- Αυτόματη ενημέρωση των ασθενών μέσω SMS κατά το εξιτήριο, σχετικά με το δικαίωμά τους στην πρόσβαση σε υπηρεσίες φυσικοθεραπείας.
- Στελέχωση των δημόσιων δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με φυσικοθεραπευτές, ώστε οι υπηρεσίες αποκατάστασης να είναι διαθέσιμες στην κοινότητα, κοντά στον τόπο κατοικίας των ασθενών.
- Αναθεώρηση του clawback και αντίστοιχη αύξηση του προϋπολογισμού, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των υπηρεσιών φυσικοθεραπείας.
Το κενό στη φροντίδα μετά το εξιτήριο
Ο Λευτέρης Μπουρνουσούζης αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς όταν επιστρέφουν στο σπίτι μετά από έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, χωρίς να γνωρίζουν πού μπορούν να απευθυνθούν και πώς θα συνεχίσουν με ασφάλεια την αποκατάστασή τους. «Ο ασθενής κερδίζει το πρώτο ημίχρονο στο νοσοκομείο, με την συμβολή γιατρών, νοσηλευτών και διασωστών, αλλά στο δεύτερο ημίχρονο συχνά βρίσκεται χωρίς την αναγκαία ομάδα υποστήριξης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων στάθηκε επίσης στο ζήτημα της αποζημίωσης των φυσικοθεραπευτών. Ο κ. Μπουρνουσούζης ανέφερε ότι η επίσημη κοστολόγηση του Υπουργείου Υγείας ανέρχεται σε 44,55 ευρώ για την κατ’ οίκον συνεδρία και 29,70 ευρώ για τη συνεδρία στο εργαστήριο φυσικοθεραπείας. Ωστόσο, όπως επισήμανε, μετά τις υποχρεωτικές επιστροφές η πραγματική αποζημίωση περιορίζεται περίπου στο ένα τρίτο των ποσών αυτών, δηλαδή στα 15 και 10 ευρώ αντίστοιχα.
Αναφερόμενος στην πρόσκληση χρηματοδότησης ύψους 4 εκατ. ευρώ για το νέο Δίκτυο Εγκεφαλικών της Αττικής, ο κ. Μπουρνουσούζης ζήτησε να ενταχθεί εξαρχής η αποκατάσταση στον σχεδιασμό του, με συμμετοχή φυσικοθεραπευτή στη διεπιστημονική ομάδα και κατάρτιση σχεδίου αποκατάστασης πριν από το εξιτήριο. Πρότεινε ακόμη τη δημιουργία πιλοτικού προγράμματος αποκατάστασης σε δήμο της Αττικής, με αξιοποίηση των ΚΑΠΗ, των Κέντρων Ημερήσιας Φροντίδας και του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι». Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Μπουρνουσούζης υπογράμμισε ότι «Η αποκατάσταση δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαίωμα».
Η πρόσβαση στη φυσικοθεραπεία και τα αιτήματα του κλάδου
Την έναρξη των εργασιών της ημερίδας κήρυξε ο βουλευτής Επικρατείας και φυσικοθεραπευτής, Γεώργιος Σταμάτης, ο οποίος τόνισε ότι η φυσικοθεραπεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πρόληψης, της θεραπείας και της αποκατάστασης. Υποστήριξε την ανάγκη ισότιμης πρόσβασης όλων των πολιτών στις υπηρεσίες αποκατάστασης και στενότερης σύνδεσης της φυσικοθεραπείας με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, την κοινότητα και τις κοινωνικές υπηρεσίες. «Οι φυσικοθεραπευτές δεν προσφέρουν μόνο θεραπεία, αλλά στηρίζουν ουσιαστικά τον άνθρωπο στην καθημερινότητά του, ιδιαίτερα όταν η φροντίδα παρέχεται στο σπίτι», ανέφερε.
Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της αναγνώρισε την αυξανόμενη σημασία της φυσικοθεραπείας για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας. Ανέφερε ότι το Υπουργείο Υγείας έχει προχωρήσει στη σύσταση τμημάτων φυσικοθεραπείας σε όλες τις δομές υγείας της χώρας και εξέφρασε τη στήριξή της στους επαγγελματίες του κλάδου, επισημαίνοντας τη συμβολή τους στη διατήρηση της λειτουργικότητας και της ενεργού συμμετοχής των πολιτών στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή.
Ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, Πέτρος Λυμπερίδης, έθεσε το ζήτημα της προστασίας των ασθενών από την αντιποίηση του επαγγέλματος και ζήτησε την ενίσχυση της συνεργασίας με τους ιατρικούς συλλόγους και την Ένωση Ασθενών Ελλάδας. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη αύξησης της δημόσιας δαπάνης για τη φυσικοθεραπεία, επανεξέτασης του clawback και εφαρμογής της νομοθεσίας για τη σύσταση τμημάτων φυσικοθεραπείας στα δημόσια νοσοκομεία.
Η συμβολή της φυσικοθεραπείας στην καρδιακή και νευρολογική αποκατάσταση
Η πρώτη επιστημονική ενότητα της ημερίδας επικεντρώθηκε στον ρόλο της θεραπευτικής άσκησης στην πρόληψη και αποκατάσταση των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Μεταξύ των θεμάτων που εξετάστηκαν ήταν η αξιολόγηση και η συνταγογράφηση άσκησης σε καρδιοπαθείς, η τηλεαποκατάσταση και η σύνδεση της καρδιακής αποκατάστασης με την αποκατάσταση μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Η συντονίστρια του Επιστημονικού Τμήματος Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης και επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Δρ. Άννα Χρηστάκου, υπογράμμισε ότι η εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία συμβάλλει στη μείωση των τροποποιήσιμων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, μέσω της κλινικής αξιολόγησης και του σχεδιασμού εξατομικευμένων προγραμμάτων θεραπευτικής άσκησης. Όπως επισήμανε, η καθοδηγούμενη άσκηση βελτιώνει την ποιότητα ζωής, την αυτονομία και τη λειτουργικότητα των ασθενών, ενώ συμβάλλει στη μείωση των πιθανοτήτων επανεισαγωγής στο νοσοκομείο. Τόνισε επίσης τη σημασία της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των φυσικοθεραπευτών για την ασφάλεια των ασθενών.
Η δεύτερη επιστημονική ενότητα επικεντρώθηκε στην αποκατάσταση και την ποιότητα ζωής μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, με αναφορές στην ανάλυση της κίνησης, την ημιχωρική αμέλεια, τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες και την επιστροφή στην εργασία.
Ο συντονιστής του Επιστημονικού Τμήματος Νευρολογικής Φυσικοθεραπείας, Διονύσης Θεοδωρόπουλος, επισήμανε ότι ο στόχος της αποκατάστασης δεν περιορίζεται στην επιβίωση, αλλά περιλαμβάνει την ανάκτηση της λειτουργικής ανεξαρτησίας. Υπογράμμισε τη σημασία της οργανωμένης, εξατομικευμένης εξάσκησης, με ενεργό συμμετοχή του ασθενούς, καθώς και τις δυνατότητες λειτουργικής βελτίωσης ακόμη και χρόνια μετά το επεισόδιο. «Οι πρώτοι μήνες είναι πολύτιμοι, όμως η βελτίωση δεν έχει ημερομηνία λήξης», ανέφερε, τονίζοντας ότι με σωστή αξιολόγηση και ρεαλιστικούς στόχους ο ασθενής μπορεί να ανακτήσει λειτουργίες που του επιτρέπουν να μετακινείται, να αυτοεξυπηρετείται και να συμμετέχει ξανά στη ζωή του.
Η ενημέρωση των ασθενών και η διεπιστημονική συνεργασία
Η πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Μέμη Τσεκούρα, παρουσίασε το «Αλφαβητάρι Υγείας» και τις νέες πρωτοβουλίες της Ένωσης για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και την ενίσχυση του γραμματισμού υγείας. Αναφέρθηκε επίσης στο μνημόνιο συνεργασίας με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών και στην ανάγκη να ενημερωθούν οι 90 σύλλογοι-μέλη της Ένωσης για τις δυνατότητες που προσφέρει η φυσικοθεραπεία.
Ο διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), Δρ. Πάνος Ευσταθίου, υπογράμμισε ότι η σωματική αδράνεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για τα χρόνια νοσήματα. Χαρακτήρισε την άσκηση τεκμηριωμένη και χαμηλού κόστους παρέμβαση πρόληψης, επισημαίνοντας τον ρόλο του φυσικοθεραπευτή στον σχεδιασμό ασφαλών, εξατομικευμένων προγραμμάτων άσκησης.
Ο Δρ. Ευσταθίου αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην ελλιπή ενημέρωση των ασθενών μετά το εξιτήριο, σημειώνοντας ότι σήμερα εξαρτάται από το νοσοκομείο στο οποίο νοσηλεύτηκαν, τον γιατρό που τους παρακολούθησε και την ενημέρωση της οικογένειάς τους. «Αυτό είναι ζήτημα ισότητας στην υγεία», τόνισε. Ο Δρ. Ευσταθίου πρότεινε επίσης να αξιοποιηθεί η ψηφιακή υποδομή του προγράμματος «Προλαμβάνω», ώστε οι ασθενείς που εξέρχονται από το νοσοκομείο μετά από καρδιαγγειακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο να λαμβάνουν αυτόματο SMS που θα τους ενημερώνει ότι δικαιούνται αποκατάσταση, θα τους παραπέμπει στον γιατρό τους για τη σχετική παραπομπή και θα τους υποδεικνύει υπηρεσίες κοντά στον τόπο κατοικίας τους. Κάλεσε μάλιστα τους φορείς ασθενών να συμβάλουν στη διαμόρφωση του μηνύματος, ώστε να είναι κατανοητό και χρήσιμο για τους αποδέκτες του.
Από την πλευρά της ιατρικής κοινότητας, η αγγειοχειρουργός και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Φλεβολογικής Εταιρείας, Αικατερίνη Πούλου, επισήμανε ότι «Η αγγειακή νόσος δεν τελειώνει στο χειρουργείο». Αναφέρθηκε στη σημασία της έγκαιρης αγγειοχειρουργικής παρέμβασης στην καρωτιδική νόσο για την πρόληψη του ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου και τη μείωση του κινδύνου νέου επεισοδίου. Εξήγησε ότι η στεφανιαία νόσος, η καρωτιδική νόσος και η περιφερική αρτηριοπάθεια αποτελούν διαφορετικές εκδηλώσεις της αθηροσκλήρωσης, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συνολική αντιμετώπιση του ασθενούς. Η κ. Πούλου υπογράμμισε ότι η φυσικοθεραπεία, με τη συμβολή της στην αποκατάσταση, την κινητοποίηση και την προαγωγή της θεραπευτικής άσκησης, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής της προσέγγισης. Τόνισε επίσης την ανάγκη στενής συνεργασίας γιατρών και φυσικοθεραπευτών.
Στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με παραπεμπτικό του ΕΟΠΥΥ όταν χρειάζονται φυσικοθεραπεία στο σπίτι αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων, Στράτος Ασμάνης, μεταφέροντας την εμπειρία του από την καθημερινή λειτουργία του εργαστηρίου φυσικοθεραπείας. Ο κ. Ασμάνης υποστήριξε την ανάγκη αλλαγής της πολιτικής αποκατάστασης και πρότεινε τη δημιουργία τριών έως τεσσάρων μεγάλων δημόσιων κέντρων αποκατάστασης σε όλη τη χώρα, επισημαίνοντας ότι οι υφιστάμενες δομές δεν επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών και παρουσιάζουν μεγάλους χρόνους αναμονής.
