Οστεοπόρωση, η σιωπηλή νόσος που απαιτεί προληπτικό έλεγχο

Ποια είναι τα συμπτώματα

Η οστεοπόρωση γενικά δεν γίνεται αντιληπτή έως ότου προκαλέσει κάποιο κάταγμα. Τα δύο στα τρία κατάγματα των σπονδύλων δεν προκαλούν πόνο. Τα συνηθισμένα ευρήματα σε ασθενείς με επώδυνα κατάγματα στους σπονδύλους είναι:

Οξύς πόνος μετά από κάποιο μικρό χτύπημα ή τραυματισμό.
Πόνος που εντοπίζεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο (σπόνδυλο) της σπονδυλικής στήλης.
Πόνος που είναι συνήθως οξύς και συχνά επιδεινώνεται από την κίνηση ή την άσκηση. Σε κάποιες περιπτώσεις ο πόνος αντανακλά στην περιοχή της κοιλιάς.
Πόνος στη μέση που συνοδεύεται και από σπασμούς στους μύες της πλάτης, οι οποίοι επιδεινώνονται με την κίνηση και βελτιώνονται με το σώμα σε ξαπλωτή θέση.
Αποφυγή της κίνησης από τους ασθενείς λόγω του πόνου.
Υποχώρηση του έντονου πόνου συνήθως μετά από 4-6 εβδομάδες.
Σε περιπτώσεις πολλαπλών καταγμάτων σε σπονδύλους εμφανίζεται κύφωση («καμπούρα») και ο πόνος μπορεί να γίνει χρόνιος.
Απώλεια 2-3 εκατοστών για κάθε κάταγμα σε σπόνδυλο και προοδευτική κύφωση («καμπούρα»).

Πώς γίνεται η διάγνωση της οστεοπόρωσης

Εργαστηριακός έλεγχος

Ο βασικός εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει τις εξής εξετάσεις:

Γενική αίματος για πιθανή αναιμία
Ηπατικά ένζυμα
Ορμόνες του θυρεοειδούς
Εξέταση της βιταμίνης D (ολική 25-ύδροξυ-D3)
Ηλεκτροφόρηση των πρωτεϊνών του ορού
Ασβέστιο και κρεατινίνη σε ούρα 24ώρου
Παραθορμόνη
Τεστοστερόνη και γοναδοτροπίνες στους άνδρες με οστεοπόρωση

Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας

Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας συνιστάται στις παρακάτω ομάδες:

Γυναίκες άνω των 65 και άνδρες άνω των 70, ανεξαρτήτως λοιπών παραγόντων κινδύνου ή συμπτωμάτων.
Γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και άνδρες μεταξύ 50-59, εφόσον υπάρχουν παράγοντες κινδύνου.
Γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και οι άνδρες μετά τα 50 που είχαν τουλάχιστον ένα κάταγμα στην ενήλικη ζωή τους.

Μέτρηση οστικής πυκνότητας με την μέθοδο DXA (Dual-Energy X-Ray Absorptiometry)

Η μέτρηση οστικής πυκνότητας DXA ή DEXA είναι η εξέταση που χρησιμοποιείται για την διάγνωση και παρακολούθηση της οστικής μάζας. Η πιο απλή εξέταση της μέτρησης οστικής πυκνότητας στον καρπό είναι για να αναγνωρίζονται είτε οι ασθενείς που πιθανώς να έχουν πρόβλημα και τότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, είτε εκείνοι που έχουν πολύ χαμηλό κίνδυνο για κάποιο κάταγμα, οπότε δεν χρειάζονται άλλες εξετάσεις.

Η μέτρηση DXA μας δίνει το λεγόμενο T-score, που είναι η σύγκριση της οστικής πυκνότητας κάθε ατόμου με την οστική πυκνότητα που θεωρείται ιδανική. Μας δίνει επίσης το Z-score, που δείχνει την οστική πυκνότητα ενός ατόμου σε σχέση με άτομα του ίδιου φύλου, ηλικίας και εθνικότητας. Σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών και ανάλογα με το αποτέλεσμα της μέτρησης οστικής πυκνότητας συνιστάται ακτινογραφικός έλεγχος της σπονδυλικής στήλης, του ισχίου και του μηριαίου οστού ή οποιουδήποτε άλλου μέρους, για το οποίο υπάρχει υποψία κατάγματος.