Ποιές είναι σήμερα οι θεραπευτικές επιλογές για τη νόσο Covid-19;

Καθώς η πανδημία του ιού Covid-19 βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, σε εντατικούς ρυθμούς συνεχίζεται και η επιστημονική έρευνα για την παραγωγή εμβολίου και φαρμάκων χωρίς όμως ουσιαστικά αποτελέσματα. Προς το παρόν για την αντιμετώπιση των περιστατικών με νόσο Covid-19 πολλά ακούμε και διαβάζουμε σχετικά με την Φαρμακευτική Αγωγή που μπορεί να χορηγηθεί για τον ιό Covid-19. Η σχετική συζήτηση αναφέρεται σε φάρμακα που έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν αλλά και στην επιλογή της χορήγησης πλάσματος ή και βλαστοκυττάρων.

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία σε πρόσφατη ανακοίνωση της που την υπογράφει η κα Αδαμαντία Λιαπίκου, Επιμελήτρια Α, στο Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» μας ενημερώνει ουσιαστικά σχετικά με τις υπάρχουσες θεραπευτικές επιλογές για τη νόσο Covid-19. Αξίζει να αφιερώσουμε λίγο χρόνο και να την διαβάσουμε ώστε να πληροφορηθούμε έγκυρα για τις δυνατότητες αυτών των θεραπειών, για τις παρενέργειες και για τα όρια τους.

Η κα Λιαπίκου αφού εξηγεί ότι η νόσος COVID-19 είναι οξεία αναπνευστική λοίμωξη που προκαλείται από τον κορωναϊό, SARS-CoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome coronavirus 2) (1) υπενθυμίζει ότι στις 11 Μαρτίου 2020, ο Παγκόσμιος Oργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δήλωσε τη COVID-19 ως παγκόσμια πανδημία, την πρώτη από την πανδημία γρίπης H1N1 το 2009 (2).

Όπως σημειώνει η κα Λιαπίκου ενώ δεν υπάρχουν εγκεκριμένες θεραπείες για τη νόσο, γίνεται προσπάθεια για έγκριση ήδη εγκεκριμένων φαρμάκων τα οποία έχουν δοκιμαστεί κατά των παρεμφερών κορωναϊών στο παρελθόν ή υποτίθεται ότι επιτίθενται ή ακινητοποιούν το SARS-CoV-2 βάσει του μηχανισμού δράσης τους. Επίσης, εξετάζονται η χορήγηση πλάσματος ή και βλαστοκυττάρων από ασθενείς που έχουν αναρρώσει από το COVID-19.

Στη σύνοψη που ακολουθεί η κα Λιαπίκου αναφέρει με βάση τα ως σήμερα δεδομένα μερικές από τις πιθανές θεραπευτικές επιλογές για τη νόσο COVID-19 ενώ παραθέτει και τα δικά της συμπεράσματα.

 

ΧΛΩΡΟΚΙΝΗ ΚΑΙ ΥΔΡΟΞΥΧΛΩΡΟΚΙΝΗ

Η χλωροκίνη χορηγείται από 70 έτη για τη θεραπεία και πρόληψη της ελονοσίας και λόγω των ανοσοτροποποιητικών ιδιοτήτων της και σε αυτοάνοσες παθήσεις, όπως της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και του συστημικού ερυθηματώδους λύκου.

Ως αντιική δράση, η χλωροκίνη μπορεί να αναστείλει τα εξαρτώμενα από το ρΗ στάδια αντιγραφής του ιού και την μέσω ενδοσωμάτων μεταφορά του ιού στο κύτταρο(3). Η Υδροξυχλωροκίνη και η χλωροκίνη έχουν καταδείξει τόσο invitro και invivo δραστικότητα έναντι SARS-CoV-2, αν και φαίνεται ότι η υδροξυχλωροκίνη έχει πιο ισχυρή αντιϊική δραστικότητα(3,4). Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της χλωροκίνης για τη θεραπεία της πνευμονίας του ιού SARS-CoV-2 παραμένει ασαφής.

Στη βιβλιογραφία υπάρχουν είκοσι τρεις κλινικές μελέτες που εξετάζουν την επίδραση της χλωροκίνης στη θεραπεία του COVID-19 και συνεχώς αυξάνεται ο αριθμός τους. Η χλωροκίνη αποτελεί το 5ο θεραπευτικό σκέλος της SOLIDARITYTRIAL, μελέτης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την COVID- 19(5).

Σε μικρές ελεγχόμενες κλινικές μελέτες από περισσότερα από δέκα νοσοκομεία στην Κίνα αναφέρεται ότι η χλωροκίνη βοηθά στη βελτίωση της ακτινολογικής εικόνας των πνευμόνων,στην ταχύτερη μετατροπή σε αρνητικoποίηση του ιού στη μείωση της διάρκειας της ασθένειας, αλλά και στη πρόληψή της(6).

Με βάση τις in vitro αποδείξεις και την μη δημοσιευμένη κλινική εμπειρία, η Κινέζικη επιτροπή Υγείας(7) συνέστησε φωσφορική χλωροκίνη, σε δόση 500 mg δύο φορές την ημέρα για 10 ημέρες, για ασθενείς που διαγνώστηκαν ως ήπιες, μέτριες και σοβαρές περιπτώσεις πνευμονίας SARS-CoV-2, όταν δεν υπάρχουν αντενδείξεις για το φάρμακο. Συγχρόνως συστήνεταιη αποφυγή ταυτόχρονης χορήγησης άλλων φαρμάκων που είναι γνωστό ότι παρατείνουν το διάστημα QT (δηλ. κινολόνες, μακρολίδια, ονδανσετρόνη) καθώς και διάφορα αντιαρρυθμικά, αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά φάρμακα.

Τα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται είναι η Φωσφορική Χλωροκίνη (σκεύασμα Aralen) και η Θειική Υδροξυχλωροκίνη (σκεύασμα Plaquenil).Η προτεινόμενη δοσολογία είναι p.o.υδροξυχλωροκίνη 400 mgBID για την πρώτη ημέρα και στη συνέχεια 200 mg δύο φορές την ημέρα για τις επόμενες τέσσερις ημέρες(8).

Οι παρενέργειες του φαρμάκου είναι η παράταση του διαστήματος QT (λιγότερο πιθανό με υδροξυχλωροκίνη από χλωροκίνη),ηπατικές και νεφρικές διαταραχές και ανοσοκαταστολή. Αναστρέψιμες οφθαλμικές διαταραχές μετά την έγκαιρη διακοπή της θεραπείας. Απώλεια της όρεξης και του βάρους, ναυτία, διάρροια, υπογλυκαιμία τόσο σε ασθενείς που παίρνουν ή όχι αντιδιαβητικά φάρμακα, πονοκέφαλος, κώφωση και εμβοές. Βασική και τακτική παρακολούθηση της γλυκόζης στο αίμα και του EKΓ για το QTc συνιστώνται για ασθενείς με θεραπεία με χλωροκίνη.

Hydroxychloroquineplusazithromycin

Μια σημαντική, τυχαιοποιημένη μελέτη από τον Gautretetal(9) συνέκρινε ασθενείς μεCOVID-19 που έλαβαν υδροξυχλωροκίνη (ν = 20) έναντι μιας ομάδας ελέγχου (n = 16) που έλαβαν συμπτωματική θεραπεία. Μετά την απομάκρυνση 6 ασθενών από την ανάλυση για μη πλήρη δεδομένα, οι 20 απομένοντες ασθενείς που έλαβαν υδροξυχλωροκίνη (200 mgPO q8h) είχαν βελτιωμένη ρινοφαρυγγική κάθαρση του ιού την 6η ημέρα (70% [14/20] έναντι 12,5% [2/16] ). Επιπλέον σε 6 ασθενείς που χορηγήθηκε αζιθρομυκίνη για δυνητική βακτηριακή επιμόλυνση (500 mg μία φορά και στη συνέχεια 250 mg ημερησίως για 4 ημέρες), βρέθηκε ότι έχουν 100% ρινιφαρυγγική κάθαρση του ιού.

Σε συνέχεια της μελέτης οι ερευνητές ανακοίνωσαν ότι από 80 ασθενείς που έλαβαν υδροξυχλωροκίνη /αζιθρομυκίνητο 83% εμφάνισε μείωση του ρινοφαρυγγικού ιικού φορτίου, που ελέγχθηκε μέσω qPCR,την 7η ημέρα και το 93% την 8η ημέρα.Επιπλέον μετά από 3 μέρες θεραπεία 81% των ασθενών δε χρειάστηκαν οξυγονοθεραπεία ή μεταφορά σε ΜΕΘ (10).

Ο FDA ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την υποστήριξη της θεραπείας με 19-COVID με υδροξυχλωροκίνη ή χλωροκίνη, αλλά εξέδωσε άδεια για επείγουσα χρήση τους στη θεραπεία του COVID-19.

 

ΡΕΜΝΤΕΣΙΒΙΡΗ

H ρεμντεσιβίρη είναι ένα ερευνητικό μονοφωσφοραμιδικόπροφάρμακο ενός αναλόγουαδενοσίνης που αναπτύχθηκε για τη νόσο του ιού Ebola. Παρεμβάλλεται στο πολυμερισμό του RNA του ιού αλλά έχει επίσης invitro δραστικότητα έναντι αυτού και άλλων ιών, συμπεριλαμβανομένου του κοροναϊού(11). Η Ρεμντεσιβίρη είναι εξαιρετικά επιλεκτική για ιικές πολυμεράσες και συνεπώς αναμένεται να έχει χαμηλή τάσηνα προκαλέσει τοξικότητα στον άνθρωπο.

Έχει χρησιμοποιηθεί με καλά αποτελέσματα στην πρώτη περίπτωση αναπνευστικής μόλυνσης από το SARS-CoV-2 στις ΗΠΑ(12,13). Μία in vitro μελέτη έδειξε ότι η αντιϊκή δραστικότητα του συνδυασμού ρεμντεσιβίρηςσυν ιντερφερόνη βήτα (IFNb) ήταν ανώτερη από εκείνη του συνδυασμού λοπιναβίρης/ ριτοναβίρης (LPV / RTV)(14).

Η ρεμντεσιβίρη υπόκειται σε κλινικές δοκιμές φάσης ΙΙΙ σε διάφορα μέρη του κόσμου, απευθυνόμενες σε ασθενείς σοβαρή νόσο COVID-19 σε ασθενείς με σοβαρή υποξαιμία, ειδικά σε διασωληνωμένο ασθενή υπό μηχανική αναπνοή(15).

Αντενδείκνυται σε νεφρική ανεπάρκεια. Η κύρια ανεπιθύμητη ενέργεια είναι η υπόταση κατά την ενδοφλέβια χορήγηση. Άλλες πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες επηρεάζουν το γαστρεντερικό (ναυτία, έμετος, διάρροια, δυσκοιλιότητα, κοιλιακό άλγος, κλπ).

Δόση φόρτισης πρώτης ημέρας 200 mgIV ακολουθούμενη από δόση συντήρησης 100 mgIV ημερησίως από την ημέρα 2 έως την ημέρα 10.

 

ΗΛΟΠΙΝΑΒΙΡΗ/ΡΙΤΟΝΑΒΙΡΗ

Ο συνδυασμός λοπιναβίρης/ριτοναβίρης (Kaletra), γνωστό αντιρετροικό φάρμακο, παρέχει ισχυρή και παρατεταμένη μείωση του ιικού φορτίου για ασθενείς με HIV (16). Σε ασθενείς με SARS, η λοπιναβίρη/ριτοναβίρη μειώνει το ιικό φορτίο και τον κίνδυνο για ανάπτυξη σύνδρομου οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS) ή θανάτου(17).

Υπάρχουν πολλαπλές διεξαγόμενες μελέτες, και φάσης IV, που αξιολογούν την κλινική χρησιμότητα του LPV/r ως μονοθεραπεία και σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες όπως η ριμπαβιρίνη και η ιντερφερόνη (IFN), στη νόσο COVID-19. Αποτελεί μάλιστα και το ένα θεραπευτικό σκέλος της μελέτης SOLIDARITY που διεξάγεται από τον ΠΟΥ(18).

Σε μια πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη (RCT) που περιλάμβανε νοσηλευόμενους ασθενείς με λοίμωξη SARS-CoV-2(ν=199), οι ασθενείς που έλαβαν LPV/r σε δοσολογία 400 /100 mg δύο φορές ημερησίως για 14 ημέρες έναντι συμπτωματικής θεραπείας δεν ωφελήθηκαν κλινικά έναντι συμπτωματικής θεραπείας (19).

H θεραπεία με LPV / r μπορεί να οδηγήσει σε ανυπόφορες γαστρεντερικές τοξικότητες, αν και η χορήγηση με τροφή μπορεί να βελτιώσει τη σοβαρότητα αυτών των συμπτωμάτων.

 

ΦΑΒΙΠΙΡΑΒΙΡΗ (ΑVIGAN)

Είναι ένας αναστολέας της ιογενούς πολυμεράσης, με άδεια στη Ιαπωνία και Κίνα για τη θεραπεία της γρίπης. Σε αντίθεση με πολλά αντιιικά φάρμακα της γρίπης που στοχεύουν πρωτεΐνες στην επιφάνεια του ιού, όπως η οσελταμιβίρη, ηφαβιπιραβίρη στοχεύει στην πολυμεράση του RNA του ιού, καθιστώντας ως πιθανή θεραπεία για τη νόσο Covid-19 .

Σύμφωνα με τις ιατρικές αρχές της Κίνας, η χορήγηση φαβιπιραβίρηςαπέφερε ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε κλινικές μελέτες 340 ασθενών με COVID-19 στις πόλεις Wuhan και Shenzhen. Στη κλινική μελέτη που διεξήχθη από το Εθνικό Κέντρο Κλινικών Ερευνών για τις Λοιμώξεις στο Shenzhen, η χορήγηση φαβιπιραβίρης σε δύο δόσεις 1,600 mg την πρώτη ημέρα και δύο δόσεις των 600 mg για τις επόμενες 13 ημέρες, (5 εκατομμύρια μονάδες δύο φορές ημερησίως), οδήγησε σε ταχύτερη κάθαρση του ιού από ό, τι η ομάδα λοπιναβίρης/ριτοναβίρης, (4 μέρες έναντι 11 μέρες αντίστοιχα), καθώς και βελτίωση στην ακτινολογική εικόνα (91% έναντι 62% την 14η ημέρα) των ασθενών(20).

Υπάρχουν έξι κλινικές δοκιμές στην Κίνα που αξιολογούν την φαβιπιραβίρη έναντι άλλων αντιιικών φαρμάκων όπως η βαλλοξάλη και η μαρμποξίλη σε ασθενείς με COVID-19 (21).

Στις 31 Μαρτίου, η εταιρία Fujifilm ανακοίνωσε κλινική δοκιμή φάσης ΙΙΙ για την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας του Avigan (favipiravir) στην Ιαπωνία για ασθενείς με COVID- 19.

Η φαβιπιραβίρη έχει ήδη εγκριθεί στην Κίνα και την Ιταλία για τη θεραπεία της COVID-19.

 

ΤΟCILIZUMAB

Κλινικά χαρακτηριστικά συμβατά με ένα σύνδρομο απελευθέρωσης κυτοκινών, με αυξημένα επίπεδα ιντερλευκίνης (IL) -6 έχουν περιγραφεί σε ασθενείς με σοβαρή COVID-19.

Η τοσιλιζουμάμπη είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα, αναστολέας των υποδοχέων IL-6, εγκεκριμένος από τον FDAγια τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, γιγαντοκυτταρικής αρτηρίτιδας και του συνδρόμου απελευθέρωσης κυτοκινών(CRS) που σχετίζεται με τη θεραπεία με CAR-T.

Στις 3 Μαρτίου 2020, η τοσιλιζουμάμπη (TCZ) εγκρίθηκε απότην Εθνική Επιτροπή Υγείας της Κίνας για τη θεραπεία COVID-19 με υψηλά επίπεδα IL-6. Ωστόσο, η TCZ δεν έχει λάβει έγκριση από την υγειονομική αρχή για την ένδειξη αυτή σε άλλη χώρα και προς το παρόν δεν υπάρχουν ισχυρές κλινικές ενδείξεις σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του TCZ στη θεραπεία του COVID-19.

Υπάρχουν τρείς μελέτες που διεξήχθησαν από ερευνητές στην Κίνα, οι οποίοι έχουν αρχίσει να διερευνούν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του TCZ για τη θεραπεία ασθενών με πνευμονία λόγω του SARS-CoV-2(22). Περίπου 500 ασθενείς με SARS-CoV-2 έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με TCZ στη πόλη Wuhan. Τα πρόσφατα δημοσιευμένα δεδομένα από την Wuhan δείχνουν ότι η TCZ που προστέθηκε στη θεραπεία με lopinavir, methylprednisolone και οξυγόνο σε 20 ασθενείς με σοβαρή COVID-19 είχε σαν αποτέλεσμα ταχεία ύφεση του πυρετού σε όλους τους ασθενείς, βελτίωση της οξυγόνωσης κατά 75% και διευκόλυνε την έξοδο από το νοσοκομείο σε 95% των ασθενών(23).

Mια άλλη RCT Φάσης III (COVACTA) έχει στις 20/3/20 ξεκινήσει για να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα της TCZ σε σοβαρές περιπτώσεις COVID-19(24).

H δόση για τις περισσότερες ενδείξεις βασίζεται σε βάρος με μέγιστη δόση 800 mg Ασθενείς βάρους ≥75 kg: εφάπαξ δόση 600 mg, ενώ σε<75 kg: εφάπαξ δόση 400 mg.

Τα προτεινόμενα κριτήρια χρήσης είναι: 1) Πνευμονία με σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια που απαιτεί μη επεμβατικό ή επεμβατικό αερισμό 2) Πολυοργανική ανεπάρκεια (κυρίως Σοκ ή βαθμολογία ≥ 3 στην κλίμακα SOFA) 3) Κριτήρια για σοβαρή συστηματική φλεγμονώδη αντίδραση, όπως αυξημένα επίπεδα IL-6 (> 40 pg/ml) (εναλλακτικά αύξηση των επιπέδων του D-διμερούς (> 1500 ng / ml) ή προοδευτικά αυξανόμενου D-διμερούς και παρουσία υψηλών επιπέδων IL-6 (> 40 pg/ml).

Η χρήση TCZ δεν συνιστάται σε: α) AST / ALT τιμές>5 φορές το ανώτερο όριο του κανονικού, β) Ουδετερόφιλα <500 κύτταρα / mmc., γ) Αιμοπετάλια <50.000 κύτταρα / mmc, δ) Σηψαιμία τεκμηριωμένη από άλλα παθογόνα εκτός του SARS-CoV-2, ε) Παρουσία συννοσηρότητας που μπορεί να οδηγήσει, σύμφωνα με την κλινική κρίση, σε κακή πρόγνωση και στ) Επιπλεγμένη εκκολπωματίτιδα ή εντερική διάτρηση.

 

ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΛΑΣΜΑ

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, από τις 24 Μαρτίου oFDA ενέκρινε τη χρήση του πλάσματος αναρρόφησης για ασθενείς με σοβαρό ή απειλητικό για τη ζωή COVID-19 (25).

Σε μια αναδρομική ανασκόπηση 40 ασθενών με SARS(26) που απέτυχαν τη θεραπεία με μεθυλπρεδνιζολόνη και ριμπαβιρίνη στις 3 ημέρες, το 74% των ασθενών που έλαβαν πλάσμα αναρρόφησης (n = 19), εξήλθε από το νοσοκομείο την 22η ημέρα σε σύγκριση με μόνο το 19% των ασθενών που έλαβαν υψηλή δόση κορτικοστεροειδών (η = 21) (ρ <0,001).

Για να επιτευχθεί το μέγιστο όφελος από τη θεραπεία αναρρόφησης στο πλάσμα, θα πρέπει να χρησιμοποιείται στην αρχή της νόσου (πριν από την 16η ημέρα), καθώς η ιαιμία από το SARS έχει αποδειχθεί ότι κορυφώνεται κατά την πρώτη εβδομάδα θεραπείας και ακολουθεί πρωταρχική ανοσοαπόκριση στις ημέρες 10 έως 14.

Μια σειρά περιπτώσεων περιγράφει τη χορήγηση πλάσματος από δότες οι οποίοι είχαν πλήρως αναρρώσει από το COVID-19 σε πέντε ασθενείς με σοβαρή COVID-19 νόσο υπό μηχανικό αερισμό και με επίμονα υψηλούς ιικούς τίτλους παρά την πειραματική αντιική θεραπεία. Οι ασθενείς είχαν μειωμένο ρινοφαρυγγικό ιικό φορτίο, μειωμένο βαθμό βαρύτητας της νόσου και βελτιωμένη οξυγόνωση 12 ημέρες μετά τη μετάγγιση, αλλά αυτά τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν αιτιώδη επίδραση(27).

Η εύρεση των κατάλληλων δοτών και η καθιέρωση δοκιμών για την επιβεβαίωση της ανοσολογικής αποτελεσματικότητας του πλάσματος μπορεί να είναι υλικοτεχνικές προκλήσεις.

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Οι κλινικοί γιατροί στην πρώτη γραμμή στον καιρό της πανδημίας χρησιμοποιούν μια ποικιλία από προσεγγίσεις για τη διαχείριση του COVID-19 που κυμαίνονται από την υποστηρικτική φροντίδα μόνο έως συνταγογραφώντας μη εγκεκριμένα φάρμακα.

Στις πρόσφατες οδηγίες της Αμερικανικής Εταιρίας Λοιμώξεων κανένα φάρμακο δεν συστήνεται με ασφάλεια για τη θεραπεία της νόσου COVID-19, λόγω μη επαρκών δεδομένων αποτελεσματικότητας και ασφάλειας, αλλά χορηγείται μόνο στα πλαίσια μελέτης( 28).

Συνοψίζοντας, θα ήθελα να εκφράσω την προσωπική μου άποψη για ορισμένα σκευάσματα;

Α) ο συνδυασμός λοπιναβίρης/ριτοναβίρης φαίνεται ότι έχει ελάχιστο ή καθόλου ρόλο στη θεραπεία της μόλυνσης από SARS-CoV-2.Η SurvivingSepsisCampaign έκανε ένα αδύναμη σύσταση κατά της χρήσης λοπιναβίρης/ριτοναβίρης(29).

Β) Χλωροκίνη : η δόση της είναι πολλαπλάσια (4 φορές)της τυπικής δόσης χλωροκίνης που χρησιμοποιείται για θεραπεία. Η καρδιακή τοξικότητα θα πρέπει να μετριάσει τον ενθουσιασμό για το φάρμακο ως μια διαδεδομένη θεραπεία για το COVID-19. Επιπλέον,πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά η διάρκεια της θεραπείας λαμβάνοντας υπόψην πολλές κλινικές δοκιμές και θεσμικά πρωτόκολλα που συνιστούν 5-7 ημέρες για αποφυγή ανεπιθύμητωνενεργειών, με δεδομένη τη μακρά ημίσεια ζωή του φαρμάκου (30 ώρες).

Γ) Τοσιλιζουμάμπη: Είναι αποτελεσματικό φάρμακο σε σοβαρή νόσο, με αυξημένα επίπεδα IL-6 στον ορό. Όμως,ο βέλτιστος χρόνος για τη χορήγηση του φαρμάκου κατά τη διάρκεια της πορείας της νόσου δεν είναι ακόμη γνωστός, ούτε υπάρχει ένα γνωστό όριο στη τιμή της IL-6 στον ορό που σηματοδοτεί την επιδείνωση σε σοβαρή πνευμονία που οδηγεί σε ΜΕΘ.

Επίσης, είναι επιτακτική ανάγκη να συνεχίσουμε να ακολουθούμε τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της θεραπείας σε αυτούς τους ασθενείς για την εκτίμηση του κινδύνου των φαρμάκων αυτών.

 

Βιβλιογραφία
  1. Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, et al. Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China. N Engl J Med 2020Feb 28.
  2. World Health Organization. Coronavirus disease 2019 (COVID-19) Situation Report - 75. Geneva: World Health Organization, 20204 April.
  3. Savarino A, Boelaert JR, Cassone A, Majori G, Cauda R. Effects of chloroquine on viral infections: an olddrug against today’s diseases? Lancet Infect Dis. 2003;3(11):722–7.
  4. Wang M, Cao R, Zhang L, et al. Remdesivir and chloroquine effectively inhibit the recently emerged novel coronavirus (2019-nCoV) in vitro. Cell Res 2020; 30:269–71.
  5. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel- coronavirus-2019-ncov/solidarity-clinical-trial-for-covid-19-treatments
  6. Gao J, Tian Z, Yang X. Breakthrough: Chloroquine phosphate has shown apparent efficacy in treatment of COVID-19 associated pneumonia in clinical studies. BioscTrends 2020 ;14 (1) :72-73.
  7. Multicenter collaboration group of Department of Science and Technology of Guangdong Province and Health Commission of Guangdong Province for chloroquine in the treatment of novel coronavirus pneumonia. Expert consensus on chloroquine phosphate for the treatment of novel coronavirus pneumonia.ZhonghuaJieHeHeHuXiZaZhi. 2020 Mar 12;43(3):185-188.
  8. Yao X, Ye F, Zhang M, et al.: In vitro antiviral activity and projection of optimized dosing design of hydroxychloroquine for the treatment of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS- CoV-2). Clin Infect Dis. 2020.Mar 9.
  9. Gautret P, Lagier J, Parola P, Hoang V, Meddeb L, Mailhe M, et al.Hydroxychloroquine and azithromycin as a treatment of COVID-19: results of an open-label non-randomized clinical trial. International Journal of Antimicrobial Agents. 2020 Mar 20:105949.
  10. https://www.mediterranee-infection.com/wp-content/uploads/2020/03/COVID-IHU-2-1.pdf
  11. AgostiniML,AndresEL,SimsAC,GrahamRL,SheahanTP,LuX,etal.CoronavirusSusceptibilityto the Antiviral Remdesivir (GS-5734) Is Mediated by the Viral Polymerase and the Proofreading Exoribonuclease. mBio. 2018;9(2).
  12. HolshueML,DeBoltC,LindquistS,LofyKH,WiesmanJ,BruceH,etal;WashingtonState2019- nCoV Case Investigation Team.First Case of 2019 Novel Coronavirus in the United States.N Engl J Med. 2020 Mar 5;382(10):929-936. 31.
  13. TheCOVID-19InvestigationTeam.First12patientswithcoronavirusdisease2019(COVID-19)in the United States [published online ahead of print and peer review Mar 12, 2020]. medRxiv. doi/10.1101/2020.03.09.20032896
  14. TimothyP.Sheahan,AmyC.Sims,SarahR.Leist,AlexandraSchäfer,JohnWon,etal.Comparative therapeutic efficacy of remdesivir and combination lopinavir, ritonavir, and interferon beta against MERS-CoV.NatCommun 2020; 11: 222.
  15. https://clinicaltrials.gov/ct2/results?cond=remdesivir&term=&cntry=&state=&city=&dist
  16. CvetkovicRS,GoaKL.Lopinavir/Ritonavir.Drugs.2003;63(8):769–802.
  17. TanELC,OoiEE,LinC-Y,TanHC,LingAE,LimB,StantonLW.InhibitionofSARScoronavirus infection in vitro with clinically approved antiviral drugs. EmergInfectDis. 2004;10(4):581–6.
  18. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04330690?term=SOLIDARITY%2CKALETRA&draw=2&rank= 1
  19. CaoB,WangY,WenD,LiuW,WangJ,FanG,etal.ATrialofLopinavir–RitonavirinAdults Hospitalized with Severe Covid-19 [published online ahead of print March 18, 2020]. N Engl J Med.
  20. Cai Q, Yang M, Liu D, et al. Experimental Treatment with Favipiravir for COVID-19: An Open-Label Control Study. Engineering. 2020;
  21. ClinicalTrials.gov[Internet].Bethesda(MD):NationalLibraryofMedicine(US).2020Mar12– Identifier NCT04303299, Various combination of Protease Inhibitors, Oseltamivir, Favipiravir, and Chloroquine for Treatment of COVID-19: A Randomized Control Trial (THDMS-COVID19)
  22. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04306705
  23. XuX,MingfengH,LiT,SunW,DongshengW,BinqingF,ZhouY,ZhengX,YangY,LiX,ZhangX,Pan A, Wei H. Effective Treatment of Severe COVID-19 Patients with Tocilizumab. 2020;1(26):1–12.
  24. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04320615
  25. USFoodandDrugAdministration.InvestigationalCOVID-19ConvalescentPlasma-Emergency INDs. https://www.fda.gov/vaccines-blood-biologics/investigational-new-drug-ind-or-device- exemption-ide-process-cber/investigational-covid-19-convalescent-plasma-emergency-inds (Accessed on March 29, 2020).
  26. SooYOY,ChengY,WongR,HuiDS,etal.Retrospectivecomparisonofconvalescentplasmawith continuing high-dose methylprednisolone treatment in SARS patients. Clin Microbiol Infect Off Publ Eur Soc Clin Microbiol Infect Dis. 2004;10(7):676–8.
  27. LiuG,LiS.Convalescentplasma:avalidoptioninthetreatmentofCOVID-19?InsightsonClinCell Immunol. 2020;4: 001-002.
  28. AdarshBhimraj,RebeccaL.Morgan,AmyHirschShumaker,ValeryLavergne,LindseyBaden,etal. Infectious Diseases Society of America Guidelines on the Treatment and Management of Patients with COVID-19 Infection. April 2020
  29. WaleedAlhazzani,MortenHylanderMøller,YaseenM.Arabi,MarkLoeb,MichelleNgGong,et al. Surviving Sepsis Campaign: Guidelines on the Management of Critically Ill Adults with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). European Society of Intensive Care Medicine and the Society of Critical Care Medicine 2020